رضایت در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

| موضوع مرتبط = رضایت

| عنوان مدخل  = رضایت

}}

رضامندی مدار اصلی در [[اندیشه سیاسی اسلام]] است و [[حکومت‌ها]] با معیار رضامندی [[مردم]] ارزیابی می‌شوند و همچنین مدیریت‌ها در [[نظام اداری]] و در [[اقتصاد سیاسی]] [[اسلام]] نیز، رضامندی نقش اصلی را ایفا می‌کند. رضامندی در ارزیابی قراردادهای [[اقتصادی]] و [[روابط]] تولیدی و خدمات، حرف اول را می‌زند. مسائلی چون رابطۀ [[کارگر]] و کارفرما، رابطۀ [[ملت]] با [[نظام اقتصادی]] [[کشور]]، نرخ‌ها، روابط پولی، رابطۀ کار و [[سرمایه]]، [[میزان]] تورم و ده‌ها مسئلۀ اقتصادی در [[نظام]] اقتصاد سیاسی اسلام بر اساس رضامندی فرد و [[جامعه]]، [[تفسیر]] و ارزیابی می‌شود.

[[قرآن]] ملاک و معیار اصلی «[[سود]]» را رضامندی قرار داده است {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ}}<ref>«ای مؤمنان! دارایی‌های یکدیگر را میان خود به نادرستی نخورید مگر داد و ستدی با رضای خودتان باشد» سوره نساء، آیه ۲۹.</ref>.

اصالت رضامندی در [[روابط اقتصادی]] در دیدگاه [[فقهی]] چنان [[استوار]] است که برخی از [[فقها]]، رضامندی بدون [[قرارداد]] قبلی را نیز نافذ دانسته‌اند و تصرفات ناشی از رضامندی بدون قرار داد را [[محترم]] شمرده‌اند.

عمل اقتصادی که از رضامندی شکل می‌گیرد دارای عنصر [[گزینش]] اختیاری و [[سودمندی]] برای فرد در [[اعمال]] اقتصادی فردی و برای جامعه در عملیات اقتصادی جامعه است و در جایی که به جای تشخیص [[عقلانی]] سود به تشخیص [[شرعی]] سود بسنده می‌کند، از آنجا که قبول [[شرع]] خود از [[عقلانیت]] فرد ناشی می‌شود به نوعی به تشخیص عقلانی سود باز می‌شود.

[[امام]]{{ع}} ملاک [[انسجام]]، [[وحدت]] و ارزیابی عملکردها را، رضایت و [[خشم]] عمومی می‌دانست. [[کناره‌گیری]] [[ائمۀ معصومین]]{{ع}} از [[قدرت]] با وجود تواناییشان بر کسب قهری قدرت بدان جهت بوده که حکومت و [[امامت]] آنان بر رضای مردم [[استوار]] بوده است و در میان [[ائمه]]، [[امام هشتم]]{{ع}} این امتیاز را در عمل به دست آورد که بیشترین [[رضایت عمومی]] را در اختیار داشت و وجه توصیف امام هشتم{{ع}} به [[لقب]] رضا، به دلیل آن بوده که عامۀ مردم به [[امامت امام هشتم]]{{ع}} رضامند شده بودند.

بالاترین سخن در میان جایگاه رضایت عمومی، این [[سخن امام علی]]{{ع}} است که فرمود: {{متن حدیث|فَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَ سَمَّوْهُ إِمَاماً كَانَ ذَلِكَ لِلَّهِ رِضًا}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۶.</ref>. اگر مردم بر انتخاب یک فرد گرد هم آمدند و او را به عنوان امام خود برگزیدند در این رضای عمومی، می‌توان [[رضایت الهی]] را [[مشاهده]] کرد<ref>فقه سیاسی، ج۴، ص۲۴۴-۲۳۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۱۰۰.</ref>

== منابع ==