وطن در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
←منابع
جز (جایگزینی متن - '\[\[رده\:(.*)\sدر\sفقه\sسیاسی\]\]' به '') |
(←منابع) |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
# وطن عرفی یا مستجد: شخص در خارج از وطن اصلی، جایی را برای سکونت [[انتخاب]] کند. در این نوع از وطن، [[صدق]] وطن عرفی کافی است؛ | # وطن عرفی یا مستجد: شخص در خارج از وطن اصلی، جایی را برای سکونت [[انتخاب]] کند. در این نوع از وطن، [[صدق]] وطن عرفی کافی است؛ | ||
# وطن [[شرعی]] که از آن به "استیطان" تعبیر شده است<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۲۵۷؛ وسایل الشیعه، ج۵، ص۵۲۲.</ref>. بعضی از [[فقها]]، در صدق وطن دو شرط ذکر کردند: ۱. اقامت حداقل شش ماه؛ ۲. داشتن [[ملک]] و مستغلات<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۲۵۷.</ref><ref>اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت، علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر، واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|واژهنامه فقه سیاسی، ص ۱۸۲.</ref>. | # وطن [[شرعی]] که از آن به "استیطان" تعبیر شده است<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۲۵۷؛ وسایل الشیعه، ج۵، ص۵۲۲.</ref>. بعضی از [[فقها]]، در صدق وطن دو شرط ذکر کردند: ۱. اقامت حداقل شش ماه؛ ۲. داشتن [[ملک]] و مستغلات<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۲۵۷.</ref><ref>اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت، علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر، واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|واژهنامه فقه سیاسی، ص ۱۸۲.</ref>. | ||
[[وطن]] | |||
وطن در اصطلاح [[فقها]] عبارت از سرزمینی است که شخص به دلیل سکونت در آن، نوعی علاقه و اختصاص بین او و آن [[سرزمین]] به وجود آمده که از نظر [[فقهی]] موضوع [[احکام]] و آثار فقهی زیادی است. | |||
فقها وطن را به سه نوع تقسیم میکنند: | |||
۱. [[وطن اصلی]] که محل [[تولد]] شخص است و پدر و مادر وی در آن [[زندگی]] میکنند. [[کودک]] به [[تبعیت]] از پدر و مادر نوعی علاقه [[حقوقی]] با محل سکونت پدر و مادر پیدا میکند که پس از رسیدن به سن [[بلوغ]] نیز از آثار فقهی آن برخوردار میشود. داشتن علاقه [[مالکیت]] در این [[زمین]]، تأثیری در آثار حقوقی این وطن ندارد؛ | |||
۲. [[وطن عرفی]] یا مستجد که به معنای محل سکونت جدیدی است که شخص در خارج از وطن اصلی خود [[انتخاب]] میکند و قصد سکونت دایمی در آنجا برای [[صدق]] عنوان وطن عرفی، کافی است و لزومی ندارد علاقه مالکانه در این وطن مستجد داشته باشد. چنین شخصی هرگاه مدتی در وطن جدید اقامت گزید که از نظر عرف [[مردم]]، وطن او محسوب شود، از آن هنگام آثار حقوقی و فقهی وطن بر او مترتب خواهد شد. | |||
این مدت که برای صدق [[عرفی]] وطن لازم است، در مورد اشخاص متفاوت خواهد بود، و با شرایط زندگی، [[شغل]] و محیط متغیر است، چه بسا در مورد برخی، با یک ماه اقامت عرفاً صدق وطن میکند و در مورد برخی دیگر گاه کمتر از آن هم کفایت میکند. | |||
در هر حال فقها تصریح میکنند که اقامت ۶ ماه ضرورتی ندارد، ولی قصد سکونت دایمی، محقق اصلی عنوان وطن عرفی است. بعضی از فقها قصد اقامت دایمی را نیز شرط ندانستهاند، ولی شرط کردهاند که قصد اقامت وی محدود به [[زمان]] معین نباشد. بسیاری از فقها قصد را نیز معتبر ندانسته و عنوان وطن را با طول اقامت نیز صادق دانستهاند<ref>وسائل الشیعه، ج۵، ص۵۲۲.</ref>. به این ترتیب شخص واحد میتواند دارای بیش از یک وطن باشد؛ | |||
٣. [[وطن شرعی]] که در بعضی از [[روایات]] از آن به استیطان تعبیر شده است. ابنبزیع، از [[اصحاب امام موسی کاظم]]{{ع}} نقل میکند: {{متن حدیث|قُلْتُ لَهُ مَا الِاسْتِيطَانُ فَقَالَ: أَنْ يَكُونَ لَهُ بِهَا مَنْزِلٌ يُقِيمُ فِيهِ سِتَّةَ أَشْهُرٍ فَإِذَا كَانَ كَذَلِكَ يُتِمُّ فِيهَا مَتَى دَخَلَهَا}}<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۲۵۷.</ref>. | |||
در [[صدق]] وطن شرعی، [[فقها]] دو شرط اساسی قائل شدهاند: | |||
#اقامت حداقل ۶ ماه؛ | |||
#داشتن [[ملک]]. | |||
ولی بسیاری از فقها وطن شرعی را معتبر ندانسته و آن را فاقد اثر [[فقهی]] و [[حقوقی]] شمردهاند<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۲۵۷.</ref>و<ref>فقه سیاسی، ج۳، ص۲۱۰ – ۲۰۹.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۷۵۲.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژهنامه فقه سیاسی''']] | |||
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||