ابوامیه تغلبی: تفاوت میان نسخه‌ها

ابوامیه تغلبی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۰۱

۱۰ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

Ali

مدیران رابط کاربری، مدیران، templateeditor

۲۶٬۵۴۹

ویرایش

@@ خط ۵۶: / خط ۵۶: @@
 در [[راوی]] اول این خبر [[اختلاف]] است: مردی بکری<ref>بخاری، ج۳، ص۶۰.</ref>؛ مردی از [[بکر بن وائل]] از دایی‌اش<ref>احمد بن حنبل، ج۳، ص۴۷۴ و ج۴، ص۳۲۲ و ج۵، ص۴۱۰.</ref>؛ مردی از بکر بن وائل، دایی [[حرب بن عبیدالله]](ثقفی)<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۳۹۶.</ref>؛ [[حرب بن عبیدالله ثقفی]] از یکی از دایی‌هایش<ref>بخاری، ج۳، ص۶۰؛ احمد بن حنبل، ج۳، ص۴۷۴ و ج۴، ص۳۲۲ و ج۵، ص۴۱۰.</ref>؛ همو از پدرش<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۲۷.</ref>؛ همو از پدرش و از ابوامیه [[پدر]] بزرگش<ref>بخاری، ج۳، ص۶۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۲۷.</ref>؛ [[حرب بن هلال ثقفی]] از ابواُمیه تغلبی<ref>احمد بن حنبل، ج۳، ص۴۷۴ و ج۴، ص۳۲۲ و ج۵، ص۴۱۰.</ref>؛ همو از ابوامیه ثعلبی (از بنو [[ثعلبه]])<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۳۹۶.</ref> همو از ابوامامه تغلبی<ref>بخاری، ج۳، ص۶۰.</ref>؛ همو از جد مادری‌اش ابوامیه تغلبی<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۹، حرب بن هلال الثقفی عن ابی امه.</ref>؛ حرب از جد [[مادری]] خود و او از پدرش<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۲۷.</ref>؛ [[جندب بن هلال]] از ابوامیه تغلبی<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۲۷.</ref>؛ حرب بن ابی حرب<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۳۹۶.</ref>؛ و این [[روایت]] را با [[اختلاف]] اندکی در الفاظ، از طریق [[عطاء بن سائب]] از هانیء از جدش [[سلمة بن سلامه ثعلبی]] از [[پیامبر]] روایت کرده‌اند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۳، ص۱۲۵.</ref>.
-این روایت از طرق مختلف از ثوری، [[جریر]]، [[ابوالاحوص]]، [[سفیان]]، یشکری، [[نصیر]]، و [[حماد بن سلمه]] و همگی از عطاء بن سائب گزارش شده است. [[ابن حجر]]<ref>الاصابه، ج۷، ص۲۷.</ref> می‌گوید: این روایت در دو [[زمان]] پیش و پس از اختلاط (حواس پرتی) [[عطاء]]، از وی نقل شده است. از این رو، روایت‌های پس از اختلاط وی اعتبار ندارد و با روایت‌های قبلش متفاوت است. مزی می‌گوید: [[راویان]] از عطاء مختلف‌اند، و گویا آنچه ثوری از وی نقل می‌کند، می‌پذیرند و به روایت‌های جریر، ابوالاحوص و نصیر اعتنا نمی‌کنند<ref>مزی، ج۵، ص۵۳۰؛ برای مقایسه و بررسی بیشتر ر. ک: مزی، ج۵، ص۵۲۸-۵۳۱.</ref>. ابن حجر گزارش ثوری را بر دیگران مقدم می‌دارد؛ زیرا وی "قدیم السماع" از عطاء بوده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۳۸.</ref>. [[بخاری]] می‌گوید: این روایت با [[روایات]] دیگری [[متابعت]] نشده است که [[ضعف]] آن را جبران کند<ref>بخاری، ج۳، ص۶۰.</ref>. از سوی دیگر، همین روایت از سه طریق دیگر؛ وکیع از سفیان از [[عطا]] از [[حرب]]، وکیع از ثوری از عطا از حرب، و یشکری از ثوری از عطا از حرب، از پیامبر به صورت مرسل گزارش شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۳۷ و ج۷، ص۲۷.</ref>. همین روایت را "مرفوعاً" از [[ابوهریره]] نقل کرده‌اند که [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، ج۱، ص۲۷۷.</ref> و [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۳، ص۴۶.</ref> آن را [[باطل]] دانسته‌اند.
+این روایت از طرق مختلف از ثوری، [[جریر]]، [[ابوالاحوص]]، [[سفیان]]، یشکری، [[نصیر]]، و [[حماد بن سلمه]] و همگی از عطاء بن سائب گزارش شده است. [[ابن حجر]]<ref>الاصابه، ج۷، ص۲۷.</ref> می‌گوید: این روایت در دو [[زمان]] پیش و پس از اختلاط (حواس پرتی) [[عطاء]]، از وی نقل شده است. از این رو، روایت‌های پس از اختلاط وی اعتبار ندارد و با روایت‌های قبلش متفاوت است. مزی می‌گوید: [[راویان]] از عطاء مختلف‌اند، و گویا آنچه ثوری از وی نقل می‌کند، می‌پذیرند و به روایت‌های جریر، ابوالاحوص و نصیر اعتنا نمی‌کنند<ref>مزی، ج۵، ص۵۳۰؛ برای مقایسه و بررسی بیشتر ر. ک: مزی، ج۵، ص۵۲۸-۵۳۱.</ref>. ابن حجر گزارش ثوری را بر دیگران مقدم می‌دارد؛ زیرا وی «قدیم السماع» از عطاء بوده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۳۸.</ref>. [[بخاری]] می‌گوید: این روایت با [[روایات]] دیگری [[متابعت]] نشده است که [[ضعف]] آن را جبران کند<ref>بخاری، ج۳، ص۶۰.</ref>. از سوی دیگر، همین روایت از سه طریق دیگر؛ وکیع از سفیان از [[عطا]] از [[حرب]]، وکیع از ثوری از عطا از حرب، و یشکری از ثوری از عطا از حرب، از پیامبر به صورت مرسل گزارش شده است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۳۷ و ج۷، ص۲۷.</ref>. همین روایت را «مرفوعاً» از [[ابوهریره]] نقل کرده‌اند که [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، ج۱، ص۲۷۷.</ref> و [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۳، ص۴۶.</ref> آن را [[باطل]] دانسته‌اند.
 [[ابن اثیر]] برای رفع برخی اختلاف‌های موجود می‌گوید ثعلبی و بکری در یک سلسه [[سند]]- ثَعلَبةُ بن عُکابَة بن صَعب بن علی بن بَکر بن وائل - قرار دارند. روشن است که احتمال تصحیف میان تغلبی و ثعلبی، و میان ابوامیه و [[ابوامامه]] بسیار زیاد است. ابن اثیر در جایی دیگر می‌گوید: [[جندب بن هلال]]، خطاست و [[حرب بن هلال]]، صحیح است<ref>ابن اثیر، ج۵، ص۱۴۰.</ref>. اما از همه مهم‌تر، [[سخن]] [[ابن حجر]] است که می‌گوید: [[عطاء]] میان حرب بن هلال و حرب بن عبیدالله خلط کرده و این دو را که در واقع یکی هستند، دو تن نامیده است<ref>ابن حجر، لسان المیزان، ج۲، ص۱۸۵.</ref>، ابن حجر در جایی دیگر می‌گوید: [[گمان]] می‌کنم ابن هلال همان ابن عبیدالله است<ref>ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۹۲.</ref>. حرب بن عبیدالله بن عمیر ثقفی مشهور و صحیح است و با جستجو و تتبعی که انجام گرفت، در هیچ‌جا و در هیچ گزارشی جز همین [[روایت]]، نامی از حرب بن هلال به میان نیامده است. به نظر می‌رسد در مورد [[لقب]] ابوامیه بتوان تغلبی بودن را پذیرفت؛ زیرا در میان ایشان عده‌ای از [[نصارا]] وجود داشتند<ref>ابن ابی شبیه، ج۳، ص۸۸.</ref> و این روایت در مورد [[خراج]] و [[عشریه]] [[اهل ذمه]] است. از این [[روایات]] در [[ابواب فقهی]] مربوط به خراج، [[جزیه]] و [[عشور]] استفاده شده است.
-به نظر می‌رسد با توجه به تصحیف‌ها و ضعف‌های یاد شده، نظر ابن حجر مبنی بر این است که آن گزارش مشتمل بر "عن جده ابی‌امه" به "ابی‌امیه" تصحیف شده است. از این رو، او اولی را صواب می‌شمارد<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۲۷؛ همو، تعجیل المنفعه، ص۴۴۶.</ref>. اگر این نظر صحیح باشد، مطابق گزارش [[ابن سعد]] نیز هست<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۹۶.</ref>. مؤید دیگر اینکه، برخی این [[حدیث]] را ذیل عنوان "حدیث [[رجل]] من [[بنی تغلب]]" آورده‌اند<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۹؛ احمد بن حنبل، ج۱، ص۴۱۰.</ref>. بدین ترتیب، شخصی به نام ابوامیه تغلبی در بین [[صحابه]] نداریم و این روایت از حرب بن عبیدالله، از جد مادری‌اش، مردی از تیره بنی تغلب از [[پیامبر]] گزارش شده است.<ref>[[محمود حیدری آقایی|حیدری آقایی، محمود]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابوامیه تغلبی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۱۲۸-۱۲۹.</ref>
+به نظر می‌رسد با توجه به تصحیف‌ها و ضعف‌های یاد شده، نظر ابن حجر مبنی بر این است که آن گزارش مشتمل بر «عن جده ابی‌امه» به «ابی‌امیه» تصحیف شده است. از این رو، او اولی را صواب می‌شمارد<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۲۷؛ همو، تعجیل المنفعه، ص۴۴۶.</ref>. اگر این نظر صحیح باشد، مطابق گزارش [[ابن سعد]] نیز هست<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۹۶.</ref>. مؤید دیگر اینکه، برخی این [[حدیث]] را ذیل عنوان «حدیث [[رجل]] من [[بنی تغلب]]» آورده‌اند<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۹؛ احمد بن حنبل، ج۱، ص۴۱۰.</ref>. بدین ترتیب، شخصی به نام ابوامیه تغلبی در بین [[صحابه]] نداریم و این روایت از حرب بن عبیدالله، از جد مادری‌اش، مردی از تیره بنی تغلب از [[پیامبر]] گزارش شده است.<ref>[[محمود حیدری آقایی|حیدری آقایی، محمود]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابوامیه تغلبی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۱۲۸-۱۲۹.</ref>
 == منابع ==