دنیا در معارف و سیره علوی: تفاوت میان نسخه‌ها

دنیا در معارف و سیره علوی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۹

۷٬۹۳۲ بایت اضافه‌شده ، ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳

←‏هدف فعل

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۲٬۰۷۰

ویرایش

@@ خط ۱۱۲: / خط ۱۱۲: @@
 ===هدف فعل===
 هدف فعل، غایتی است که فعل به آن می‌انجامد. «هدف فعل» در [[آفرینش دنیا]] چیست؟ دنیا چه غایتی را دنبال می‌کند؟ پاسخ این [[پرسش]] را در سخنان [[حضرت امیر]]{{ع}} از سه حیث می‌نگریم: حیثیت نخست، به گونه مستقیم [[هدف از آفرینش]] دنیا را بررسی می‌کند؛ حیثیت دوم به [[هدف آفرینش انسان]] در دنیا می‌پردازد، و حیثیت سوم، بر اساس دو حیثیت پیشین، هدفی را که انسان باید در [[زندگی]] دنیایی پی گیرد، ترسیم می‌کند.<ref>[[حسنعلی علی اکبریان|اکبریان، حسنعلی علی]]، [[حقیقت دنیا (مقاله)|مقاله «حقیقت دنیا»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۳۸۸.</ref>
+==[[هدف از آفرینش]] [[دنیا]]==
+دنیا برای خودش [[خلق]] نشده، بلکه برای چیز دیگری [[آفریده]] شده است. [[حضرت امیر]] می‌فرماید:
+دنیا برای غیر دنیا آفریده شده است نه برای خود<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۶۳، ص۷۳۸.</ref>. شما را از دنیا برحذر می‌دارم؛ زیرا منزلی است برای کوچ نه برای همیشه ماندن<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۱۳، ص۲۱۶. نیز فرمود: {{متن حدیث|الدُّنْيَا دَارُ مَمَرٍّ لَا دَارُ مَقَرٍّ}}؛ (نهج البلاغه، حکمت ۱۳۳، ص۶۵۶).</ref>.
+اینک باید پرسید آن‌چه غرض اصلی است و دنیا برای آن آفریده شده است چیست؟ حضرت امیر{{ع}} [[آخرت]] را [[غایت]] [[آفرینش دنیا]] می‌داند و دنیا را جای توشه‌گیری برای آخرت معرفی می‌کند:
+ای [[مردم]]، دنیا سرای گذر و آخرت سرای جاویدان است. پس، از گذرگاه خویش برای سرمنزل [[جاودانه]] [[توشه]] برگیرید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۳، ص۴۲۴.</ref>. و برای رسیدن به [[بهشت]] جاویدان [[رفتاری]] [[شایسته]] در پیش نهید؛ زیرا دنیا برای [[زندگی]] همیشگی آفریده نشده است؛ گذرگاهی است تا در آن زاد و [[توشه آخرت]] بردارید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۲، ص۲۵۰.</ref>.
+گاه ضمن اینکه آخرت را غایت آفرینش دنیا می‌داند، دنیا را محل [[امتحان]] می‌خواند:
+همانا [[خداوند سبحان]] دنیا را برای آخرت برنهاده است و مردم را در دنیا به [[آزمایش]] گذارده است تا روشن شود کدام یک نیکوتر است<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۵، ص۵۹۲؛ غررالحکم، ج۴، ص۶۵۹، ح۳۶۹۶.</ref>. [[آگاه]] باشید که دنیا خانه‌ای است که [[سلامتی]] از آن جز در خود آن امکان پذیر نیست. با هر کاری که برای رسیدن به دنیا انجام دهند، [[نجات]] حاصل نمی‌شود. مردم به وسیله دنیا آزمایش می‌شوند. پس هر پاره از آن را که برای دنیا به دست آورند، ناگزیر از آن رانده خواهند شد و گرفتار حسابرسی‌اش می‌شوند و آن پاره‌ای از دنیا را که برای آخرت بردارند، به آن خواهند رسید و با آن خواهند ماند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۶۳، ص۱۱۲؛ غررالحکم، ج۲، ص۶۶۱، ح۳۶۹۸: {{متن حدیث|إِنَّ الدُّنْيَا لَا يُسْلَمُ مِنْهَا إِلَّا بِالزُّهْدِ فِيهَا}}.</ref>.
+این که [[امام]] می‌فرماید: «[[خداوند]] مردم را در دنیا به آزمایش گذارده است» مراد از [[دنیا]]، ظرفی است که [[انسان]] در آن [[زندگی]] می‌کند و در جمله دوم که می‌فرماید: «[[مردم]] به وسیله دنیا [[آزمایش]] می‌شوند» مراد از دنیا، [[نعمت‌ها]] و بهره‌های دنیا است. از ذیل [[روایت]] دوم چنین به دست می‌آید که کسانی از [[آزمون الهی]] [[پیروز]] به در می‌آیند که دنیا را [[توشه آخرت]] کنند.<ref>[[حسنعلی علی اکبریان|اکبریان، حسنعلی علی]]، [[حقیقت دنیا (مقاله)|مقاله «حقیقت دنیا»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۳۸۸.</ref>
+==[[هدف از آفرینش انسان]] در دنیا==
+چون [[خدا]] دنیا را برای [[آخرت]] [[آفریده]] است، روشن است که هدف از آفرینش انسان در دنیا نیز زندگی در این دنیا نیست، بلکه زندگی [[دنیایی]]، مقدمه‌ای برای زندگی جاوید [[اخروی]] است. آن حضرت در [[نامه]] خود به فرزندش [[امام حسن]]{{ع}} چنین می‌نویسد:
+پسرم، بدان که تو برای آخرت آفریده شده‌ای نه برای دنیا، و برای رفتن نه ماندن، و برای [[مرگ]] نه زندگی [[جاودانه]]، که هر لحظه ممکن است از دنیا کوچ کنی و به آخرت درآیی<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱، ص۵۳۰؛ تحف العقول، ص۵۷؛ نهج السعاده، ج۴، ص۳۰۶.</ref>.
+حرف «لام» در {{متن حدیث|خُلِقْتَ لِلْآخِرَةِ}} برای بیان غرض اصلی [[آفرینش انسان]] است و در عبارت {{متن حدیث|لِلْفَنَاءِ لَا لِلْبَقَاءِ وَ لِلْمَوْتِ لَا لِلْحَيَاةِ}}، بیان غرض [[آفرینش]] در دنیا؛ وگرنه غرض اصلی آفرینش انسان بقا است نه فنا، و [[حیات]] است نه مرگ؛ چنان‌که در جای دیگر می‌فرماید: {{متن حدیث|إِنَّمَا خُلِقْتُمْ لِلْبَقَاءِ لَا لِلْفَنَاءِ}}<ref>غررالحکم، ج۳، ص۷۵، ح۳۸۶۲.</ref>؛ «برای بقا شما را آفریده است نه برای فنا».<ref>[[حسنعلی علی اکبریان|اکبریان، حسنعلی علی]]، [[حقیقت دنیا (مقاله)|مقاله «حقیقت دنیا»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۳۸۹.</ref>
+==[[هدف]] انسان در دنیا==
+انسان باید در زندگی دنیایی‌اش هدفی برگزیند که با هدف آفرینشش سازگار افتد. کسانی که هدف خود را در زندگی، بدون نگریستن به [[هدف آفرینش]] بر می‌گزینند، همواره در گونه‌ای سردرگمی، دوگانگی و نارضایی به سر می‌برند؛ اما آنان که هدف خود را بر اساس هدف آفرینش بر می‌گزینند، همگون با [[نظام آفرینش]] زندگی می‌کنند<ref>آفرینش انسان با نظام تکوین عالم همگون است. دین (نظام تشریع الهی) هم با نظام تکوین عالم و هم با فطرت انسان همسو است. هرگاه انسان نیز سلوک فردی و اجتماعی خود را با نظام تکوین و تشریع هم جهت کند، در جایگاه حقیقی خود قرار گرفته، آرامش خواهد داشت و هر زندگی خود را مخالف جهت تکوین و تشریع گرداند، همواره احساس کمبود خواهد کرد.</ref>. از این رو، [[حضرت امیر]]{{ع}} هدفی را به [[انسان]] توصیه می‌کند که همان [[هدف]] [[آفرینش دنیا]] است:
+چون مردمی باشید که بر آنان بانگ زدند و بیدار شدند، و دانستند [[دنیا]] [[خانه]] جاودان نیست و آن را با [[آخرت]] مبادله کردند.... پس، در این دنیا، از بهره‌های دنیا چونان [[توشه]] بردارید که فردای [[رستاخیز]] نگهبانتان باشد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۶۴، ص۱۱۲.</ref>.<ref>[[حسنعلی علی اکبریان|اکبریان، حسنعلی علی]]، [[حقیقت دنیا (مقاله)|مقاله «حقیقت دنیا»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۳۹۰.</ref>
 == منابع ==