توبه در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

[[امام خمینی]] [[توبه]] را [[رجوع]] از [[طبیعت]] به [[روحانیت]] نفس و [[حقیقت توبه]] را بازگشت از طبیعت و تاریکی‌های [[عالم ماده]]، به سوی [[فطرت]] و روحانیت نفس می‌داند.  

== جایگاه و مرتبه ==

به [[اعتقاد]] امام خمینی هر یک از منازل سلوک، مراتب بسیاری دارد که اگر توبه‌کننده بخواهد افزون بر [[آمرزش گناهان]]، به آن [[کمالات]] [[دست]] یابد، باید کردارهای ناپسندی را که انجام داده و کارهای [[نیکی]] را که ترک کرده است، جبران کند. در این مرحله، باید تمام آثار جسمی و [[روحی]] را که به وسیله [[گناه]] در وجود او تحقق پیدا کرده است، با انجام [[ریاضات]] جسمی و روحی از میان ببرد.<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۲۷۹–۲۸۰.</ref> ایشان به مراتب و درجات [[توبه]] توجه داشته است؛ اما به سبب [[علو]] مرتبه آن، از بیانش خودداری کرده است.<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۲۸۳.</ref>.<ref>[[سعید نصیری|نصیری، سعید]]، [[توبه - نصیری (مقاله)|مقاله «توبه»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۳]]، ص۵۵۲ – ۵۵۷.</ref>

== شرایط توبه ==

[[امام خمینی]] [[پشیمانی]] و عزم بر [[ترک گناهان]] را با استناد به بعضی [[روایات]]<ref>نهج البلاغه، ترجمه سیدجمال‌الدین دین‌پرور، ح۴۰۹، ۵۹۸؛ حر عاملی، تفصیل وسائل الشیعة، ۱۶/۷۸.</ref> از ارکان توبه می‌شمارد. در نگاه ایشان اگرچه توبه‌کننده برای تحصیل آن باید متحمل سختی‌های بسیاری شود، اما با تحصیل آن، توفیقات [[الهی]] شامل او شده، راه طریق [[آخرت]]، آسان می‌گردد.<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۲۷۵–۲۷۶.</ref> ایشان که بر [[ندامت]] [[واقعی]] در توبه تأکید داشت،<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲/۲۱–۲۲.</ref> خاطرنشان می‌کرد توبه‌کننده باید [[آتش]] [[ندامت]] را در [[دل]] خود روشن کند؛ زیرا به واسطه این آتش ندامت است که [[گناهان]] و زنگار [[قلب]] او برطرف می‌شود؛ وگرنه آتشی که از گناهان افروخته شده باشد، در [[آخرت]] او را می‌سوزاند.<ref>امام خمینی، صحیفه، ۲۷۶.</ref>

== طلب [[بخشش]] و [[استغفار]] ==

== [[زمان]] [[توبه]] ==

== چگونگی توبه ==

[[قرآن]]، [[مؤمنان]] را به «[[توبه نصوح]]» [[امر]] کرده، آن را سبب زدودن گناهان و ورود به [[بهشت]] برشمرده است.{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا عَسَى رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يَوْمَ لَا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«ای مؤمنان! به سوی خداوند توبه‌ای راستین کنید، امید است که پروردگار شما از گناهانتان چشم پوشد و شما را در بوستان‌هایی درآورد که از بن آنها جویبارها روان است؛ در روزی که خداوند پیامبر و مؤمنان همراه او را خوار نمی‌گذارد، فروغ آنان پیشاپیش و در سوی راستشان می‌شتابد، می‌گویند: پروردگارا! فروغ ما را برای ما کامل گردان و ما را بیامرز که تو بر هر کاری توانایی» سوره تحریم، آیه ۸.</ref> «نَصوح» صیغه [[مبالغه]] از ریشه «نصح»، به معنای [[نصیحت]]، [[اخلاق]] و [[خالص]] است،<ref>فیومی، المصباح المنیر، ۶۰۷؛ ابن‌اثیر، النهایه، ۵/۶۳.</ref> یا از «نصاحه» به معنای خیاطت است؛ زیرا توبه، [[دین]] شخص را که به واسطه گناهان پاره گشته است، می‌دوزد.<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۶/۱۷.</ref> بنابر روایتی، مراد از [[توبه نصوح]]، [[توبه]] از گناهی است که شخص به انجام آن برنگردد.<ref>کلینی، الکافی، ۲/۴۳۲.</ref> برخی، مقصود از آن را توبه‌ای دانسته‌اند که برای [[خدا]] [[خالص]] باشد<ref>غزالی، احیاء علوم الدین، ۱۱/۱۴۹.</ref> یا صاحبش را [[نصیحت]] کند که دیگر به آنچه از آن [[توبه]] کرده است، بازنگردد.<ref>میبدی، کشف الاسرار، ۱۰/۱۶۰.</ref> [[امام خمینی]] در این موضوع، به بیان برخی احتمالات یادشده که [[مجلسی]]<ref>مجلسی، مرآة العقول، ۱۱/۲۹۵–۲۹۶.</ref> از [[شیخ بهایی]]<ref>بهایی، الاربعون حدیثا، ۴۶۴–۴۶۵.</ref> نقل کرده است، بسنده می‌کند و همه را محتمل می‌داند.<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۲۸۲.</ref>

== نتایج توبه ==