وضو: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
==شبهه وهابیان در مسح پاها در وضو== | ==شبهه وهابیان در مسح پاها در وضو== | ||
وهابیان ادعا میکنند: [[شیعیان]] در مسئله شستن پاها در | وهابیان ادعا میکنند: [[شیعیان]] در مسئله شستن پاها در وضو با [[قرآن]] [[مخالفت]] کردهاند و از روی [[جهل]] و [[گمراهی]] بیآنکه مستندی داشته باشند مسح پاها را کافی دانستهاند، درحالیکه [[آیه]] [[شریف]] قرآن شستن پاها را [[واجب]] دانسته و عمل [[رسول خدا]]{{صل}} نیز مطابق با [[ظاهر آیه]] است<ref>ر.ک: تفسیر القرآن العظیم، ج۳، ص۴۴ - ۴۸.</ref>. | ||
===پاسخ=== | ===پاسخ=== | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
'''نکته چهارم''': شگفتآور آنکه برخی از [[دانشمندان اهل سنت]]، چون صریح [[آیه وضو]] را بر خلاف نظر خویش دیدند به توجیهات عجیبی روی آوردند؛ از جمله: | '''نکته چهارم''': شگفتآور آنکه برخی از [[دانشمندان اهل سنت]]، چون صریح [[آیه وضو]] را بر خلاف نظر خویش دیدند به توجیهات عجیبی روی آوردند؛ از جمله: | ||
# [[ابن حزم]]، آیه وضو را [[منسوخ]] دانسته است. وی میگوید: «چون در [[سنت]]، شستن پاها آمده است، از این رو باید بپذیریم که مسح پاها در | # [[ابن حزم]]، آیه وضو را [[منسوخ]] دانسته است. وی میگوید: «چون در [[سنت]]، شستن پاها آمده است، از این رو باید بپذیریم که مسح پاها در وضو، [[نسخ]] شده است»<ref>الاحکام فی اصول الاحکام، ج۴، ص۱۱۳.</ref>. در حالیکه آیه وضو در [[سوره مائده]] آخرین سورهای است که بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شده است و براساس [[روایات]] [[فریقین]] در این [[سوره]] آیه منسوخهای وجود ندارد<ref>ر.ک: تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص۳؛ مجمع البیان، ج۳، ص۲۳۱.</ref>. | ||
گذشته از آن، این ادعا که شستن پاها در سنت آمده است ادعای باطلی است که در ادامه خواهد آمد. | گذشته از آن، این ادعا که شستن پاها در سنت آمده است ادعای باطلی است که در ادامه خواهد آمد. | ||
#جصّاص - از دیگر دانشمندان اهل سنت - آیه وضو را مجمل دانسته و گفته است: «بنابراین ما به [[احتیاط]] عمل میکنیم و آن اینکه پاها را میشوییم که هم به «[[غسل]]» عمل شود و هم به «مسح»، درحالیکه روشن است که «غسل» و «مسح» دو مفهوم متفاوتی هستند و هیچ وجه اشتراکی ندارند. | #جصّاص - از دیگر دانشمندان اهل سنت - آیه وضو را مجمل دانسته و گفته است: «بنابراین ما به [[احتیاط]] عمل میکنیم و آن اینکه پاها را میشوییم که هم به «[[غسل]]» عمل شود و هم به «مسح»، درحالیکه روشن است که «غسل» و «مسح» دو مفهوم متفاوتی هستند و هیچ وجه اشتراکی ندارند. | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
به چند نمونه از این [[روایات]] اشاره میشود: | به چند نمونه از این [[روایات]] اشاره میشود: | ||
# احمد در مسندش از علی{{ع}} نقل میکند: {{متن حدیث|كنت أرى أن باطن القدمين أحق بالمسح من ظاهرهما حتى رأيت رسول الله{{صل}} يمسح ظاهرهما}}؛ من [[فکر]] میکردم کف پاها برای مسح کردن از روی پاها سزاوارتر است تا این که دیدم [[رسول خدا]]{{صل}} روی پاها را مسح میکند»<ref>مسند احمد، ج۱، ص۹۵.</ref>. این [[روایت]] به روشنی بیانگر آن است که تعبیر به «مسح» نمیتواند به معنی شستن باشد؛ زیرا اگر شستن باشد دیگر روی پا و یا زیر کف پا معنی ندارد. | # احمد در مسندش از علی{{ع}} نقل میکند: {{متن حدیث|كنت أرى أن باطن القدمين أحق بالمسح من ظاهرهما حتى رأيت رسول الله{{صل}} يمسح ظاهرهما}}؛ من [[فکر]] میکردم کف پاها برای مسح کردن از روی پاها سزاوارتر است تا این که دیدم [[رسول خدا]]{{صل}} روی پاها را مسح میکند»<ref>مسند احمد، ج۱، ص۹۵.</ref>. این [[روایت]] به روشنی بیانگر آن است که تعبیر به «مسح» نمیتواند به معنی شستن باشد؛ زیرا اگر شستن باشد دیگر روی پا و یا زیر کف پا معنی ندارد. | ||
#ابن ماجة از [[رفاعة بن رافع]] روایت میکند که از پیامبر{{صل}} شنید که فرمود: {{متن حدیث|إنها لا تتم صلاة لأحد حتى يسبغ الوضوء كما أمره الله تعالي: يغسل وجهه و يديه إلى المرفقين و يمسح برأسه و رجليه إلى الكعبين}}؛ «[[رفاعه]] میگوید: از رسول خدا{{صل}} شنیدم که میفرمود [[نماز]] هیچ یک از شما صحیح نیست مگر آنکه آنگونه که خدا [[فرمان]] داده است | #ابن ماجة از [[رفاعة بن رافع]] روایت میکند که از پیامبر{{صل}} شنید که فرمود: {{متن حدیث|إنها لا تتم صلاة لأحد حتى يسبغ الوضوء كما أمره الله تعالي: يغسل وجهه و يديه إلى المرفقين و يمسح برأسه و رجليه إلى الكعبين}}؛ «[[رفاعه]] میگوید: از رسول خدا{{صل}} شنیدم که میفرمود [[نماز]] هیچ یک از شما صحیح نیست مگر آنکه آنگونه که خدا [[فرمان]] داده است وضو بگیرد: صورت و دستها را تا مرفق بشوید و سر و پاها را تا برآمدگی روی پا مسح کند»<ref>سنن ابن ماجه، ج۱، ص۱۵۶.</ref>. | ||
# احمد در مسندش از [[ابومالک اشعری]] نقل میکند که به [[مردم]] [[قبیله]] خود گفت: جمع شوید تا نمازی که [[رسول خدا]]{{صل}} به جا میآورد برای شما بخوانم، هنگامی که همه [[اجتماع]] کردند، گفت: {{متن حدیث|هل فيكم أحد من غيركم؟}} «آیا میان شما کسی غیر خودتان هست؟» گفتند: نه! مگر یکی از خواهرزادههای ما [که از قبیله دیگری است]. گفت: خواهرزاده نیز جزء قبیله محسوب میشود. (این تعبیر بیانگر آن است که [[اختناق]] در آن [[زمان]] به گونهای بود که نمیشد چگونگی وضوی [[پیامبر]]{{صل}} را برای عموم مردم بیان کرد)، آنگاه ظرفی آب خواست و بدین گونه | # احمد در مسندش از [[ابومالک اشعری]] نقل میکند که به [[مردم]] [[قبیله]] خود گفت: جمع شوید تا نمازی که [[رسول خدا]]{{صل}} به جا میآورد برای شما بخوانم، هنگامی که همه [[اجتماع]] کردند، گفت: {{متن حدیث|هل فيكم أحد من غيركم؟}} «آیا میان شما کسی غیر خودتان هست؟» گفتند: نه! مگر یکی از خواهرزادههای ما [که از قبیله دیگری است]. گفت: خواهرزاده نیز جزء قبیله محسوب میشود. (این تعبیر بیانگر آن است که [[اختناق]] در آن [[زمان]] به گونهای بود که نمیشد چگونگی وضوی [[پیامبر]]{{صل}} را برای عموم مردم بیان کرد)، آنگاه ظرفی آب خواست و بدین گونه وضو ساخت: {{متن حدیث|فتوضأ و مضمض واستنشق و غسل وجهه ثلاثاً و ذراعيه ثلاثاً ثلاثاً و مسح برأسه و ظهر قدميه ثم صلّي بهم}}؛ وضو گرفت، مضمضه و استنشاق کرد و صورتش را سه بار شست، همچنین دستها را سه بار و سر و روی پاها را مسح کرد، سپس با آنها [[نماز]] خواند<ref>مسند احمد، ج۵، ص۳۴۲.</ref>. | ||
#جالب آنکه در [[روایات]] بسیاری در مواردی [[اجازه]] داده شد که به جای پا، بر کفشها مسح شود در این روایات هم از تعبیر «مسح بر خفّین» استفاده شده است نه شستن کفشها. حتی [[بیهقی]] در السنن الکبری، بابی تحت عنوان {{عربی|باب الخفّ الّذي مسح عليه رسول الله{{صل}}}} آورده که بیانگر همین مطلب است. | #جالب آنکه در [[روایات]] بسیاری در مواردی [[اجازه]] داده شد که به جای پا، بر کفشها مسح شود در این روایات هم از تعبیر «مسح بر خفّین» استفاده شده است نه شستن کفشها. حتی [[بیهقی]] در السنن الکبری، بابی تحت عنوان {{عربی|باب الخفّ الّذي مسح عليه رسول الله{{صل}}}} آورده که بیانگر همین مطلب است. | ||
از باب نمونه، در روایتی از [[مقدام بن شریح]] از [[عایشه]] نقل شده است که میگوید: «از وی درباره مسح بر کفشها سؤال کردم، گفت: به سراغ علی{{ع}} برو که با رسول خدا{{صل}} [[مسافرت]] میکرد، من به سراغ آن حضرت آمدم و در این باره پرسیدم فرمود: {{متن حدیث|كنا إذا سافرنا مع رسول الله{{صل}} يأمرنا بالمسح على خفافنا}}؛ هنگامی که با رسول خدا{{صل}} مسافرت میکردیم به ما دستور میداد روی کفشها مسح کنیم»<ref>السنن الکبری، ج۱، ص۲۷۲.</ref>. | از باب نمونه، در روایتی از [[مقدام بن شریح]] از [[عایشه]] نقل شده است که میگوید: «از وی درباره مسح بر کفشها سؤال کردم، گفت: به سراغ علی{{ع}} برو که با رسول خدا{{صل}} [[مسافرت]] میکرد، من به سراغ آن حضرت آمدم و در این باره پرسیدم فرمود: {{متن حدیث|كنا إذا سافرنا مع رسول الله{{صل}} يأمرنا بالمسح على خفافنا}}؛ هنگامی که با رسول خدا{{صل}} مسافرت میکردیم به ما دستور میداد روی کفشها مسح کنیم»<ref>السنن الکبری، ج۱، ص۲۷۲.</ref>. | ||
این تعابیر نشان میدهد آنچه در وضو، شرط است همان «مسح» است، خواه مسح بر کفشها باشد که برای [[مقام]] [[ضرورت]]، آمده یا مسح بر پاها که برای وضعیتهای عادی وارد شده است. | این تعابیر نشان میدهد آنچه در وضو، شرط است همان «مسح» است، خواه مسح بر کفشها باشد که برای [[مقام]] [[ضرورت]]، آمده یا مسح بر پاها که برای وضعیتهای عادی وارد شده است. | ||
آنچه [[شیعه]] در مسح پاها در | آنچه [[شیعه]] در مسح پاها در وضو انجام میدهد دقیقاً منطبق بر [[آیه وضو]] است. همچنین [[سیره عملی پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} نیز بیانگر همین شیوه از وضو است؛ اما آنچه [[اهل سنت]] انجام میدهند نه با آیه وضو انطباق دارد و نه با این بخش از [[روایات]] سازگار است.<ref>[[مهدی رستمنژاد|رستمنژاد، مهدی]]، [[پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه (کتاب)|پاسخ به شبهات وهابیان علیه شیعه]] ص ۵۷۷.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||