اصحاب کهف: تفاوت میان نسخه‌ها

۶٬۵۸۶ بایت حذف‌شده ،  ‏۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[اصحاب کهف در قرآن]] - [[اصحاب کهف در علوم قرآنی]] - [[اصحاب کهف در حدیث]] - [[اصحاب کهف در معارف مهدویت]] - [[اصحاب کهف در ادیان و مکاتب]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[اصحاب کهف در قرآن]] - [[اصحاب کهف در علوم قرآنی]] - [[اصحاب کهف در حدیث]] - [[اصحاب کهف در معارف مهدویت]] - [[اصحاب کهف در ادیان و مکاتب]]| پرسش مرتبط  = }}
==سرگذشت اجمالی اصحاب کهف==
[[قرآن]] نخست می‌گوید: «آیا [[گمان]] کردی اصحاب کهف و [[رقیم]] از [[آیات]] عجیب ما بودند؟!»<ref>{{متن قرآن|أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَابَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيمِ كَانُوا مِنْ آيَاتِنَا عَجَبًا}} «آیا پنداشته‌ای که اصحاب کهف و رقیم  از نشانه‌های ما (چیزی) شگرف بوده‌اند؟» سوره کهف، آیه ۹.</ref>.
ما آیات عجیب‌تری در [[آسمان]] و [[زمین]] داریم که هر یک از آنها نمونه‌ای است از [[عظمت]] و بزرگی [[آفرینش]]، و نیز در [[زندگی]] تو [[اسرار]] عجیبی وجود دارد که هر یک نشانه‌ای است از [[حقانیت]] دعوتت، و همچنین در این کتاب بزرگ آسمانی تو آیات عجیب فراوان است، و مسلماً داستان اصحاب کهف از آنها شگفت‌انگیزتر نیست.
اینکه نام این گروه، «اصحاب کهف» ([[یاران]] [[غار]]) گذارده شده به خاطر همان است که آنها برای [[نجات جان]] خود به غاری [[پناهنده]] شدند چنانکه در شرح حالاتشان خواهد آمد.
و اما «رقیم» در اصل از ماده «رقم» به معنی [[نوشتن]] است و به عقیدۀ بسیاری از [[مفسران]] این نام دیگری است برای اصحاب کهف،؛ چراکه سرانجام نام آنها را بر لوحه‌ای نوشته و بر در غار [[نصب]] کردند.
بعضی نیز آن را نام کوهی می‌دانند که غار در آن واقع شده بود.
و بعضی آن را نام سرزمینی می‌دانند که آن [[کوه]] در آن بوده.
و بعضی نام [[شهر]] و دیاری که اصحاب کهف از آن بیرون آمدند، ولی معنی اول صحیح‌تر به نظر می‌رسد<ref>اما اینکه بعضی احتمال داده‌اند اصحاب رقیم گروه دیگری غیر از اصحاب کهف بوده‌اند، و در بعضی از اخبار داستانی برای آنها نقل شده است با ظاهر قرآن هماهنگ نیست،؛ چراکه ظاهر قرآن این است که اصحاب کهف و رقیم یک گروه بودند و لذا بعد از ذکر این دو عنوان تنها به بیان داستان اصحاب کهف می‌پردازد و مطلقاً سخنی از غیر آنها به میان نمی‌آورد، و این خود دلیل وحدت است.</ref>.
سپس می‌گوید: «به خاطر بیاور زمانی را که آن [[جوانان]] به غار [[پناه]] بردند»<ref>در قرآن می‌خوانیم {{متن قرآن|إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ}} [«(یاد کن) آنگاه را که آن [[جوانان]] به غار پناه بردند» [[سوره کهف]]، [[آیه]] ۱۰]، «فتیة» جمع «[[فتی]]» در اصل به معنی «[[جوان]] نوخاسته و شاداب» است، ولی گاهی به افراد صاحب سن و سالی که [[روحی]] جوان و شاداب دارند نیز گفته می‌شود. و معمولاً این کلمه با یک نوع [[مدح]] بخاطر صفات [[جوانمردی]] و [[مقاومت]] و [[شهامت]] و [[تسلیم]] در مقابل [[حق همراه]] است.
[[شاهد]] این سخن [[حدیثی]] است که از [[امام صادق]]{{ع}} نقل شده است: [[امام]]{{ع}} از یکی از [[یاران]] خود پرسید «[[فتی]]» به چه کسی می‌گویند؟ او در پاسخ عرض کرد: «فتی» را به جوان می‌گوییم، امام{{ع}} فرمود: «آیا تو نمی‌دانی که اصحاب کهف همگی کامل مرد بودند، اما [[خدا]] از آنها به عنوان «فتیه» نام برده چون [[ایمان]] به [[پروردگار]] داشتند». سپس اضافه فرمود: «هر کس به خدا ایمان داشته باشد و [[تقوا]] پیشه کند جوانمردست».</ref>
دستشان از همه جا کوتاه شده، رو به درگاه خدا آوردند: «و عرض کردند پروردگارا! ما را از رحمتت بهره‌مند کن و راه نجاتی برای ما فراهم ساز»<ref>{{متن قرآن|إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا آتِنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا}} «(یاد کن) آنگاه را که آن جوانان به غار پناه بردند، و گفتند: پروردگارا! به ما از سوی خویش بخشایشی رسان و از کار ما برای ما رهیافتی  فراهم ساز» سوره کهف، آیه ۱۰.</ref>.
راهی که ما را از این تنگنا برهاند، به [[رضایت]] و [[خشنودی]] تو نزدیک سازد، راهی که در آن خیر و [[سعادت]] و [[انجام وظیفه]] بوده باشد.
ما دعای آنها را به [[اجابت]] رساندیم، «پرده‌های [[خواب]] را بر گوش آنها افکندیم و سال‌ها در [[غار]] به خواب فرو رفتند»<ref>{{متن قرآن|فَضَرَبْنَا عَلَى آذَانِهِمْ فِي الْكَهْفِ سِنِينَ عَدَدًا}} «پس آنان را در آن غار چندین سال به خواب بردیم» سوره کهف، آیه ۱۱.</ref>.
«سپس آنها را بر انگیختیم و بیدار نمودیم، تا ببینیم کدام گروه از آنان مدت خواب خود را بهتر حساب کرده‌اند»<ref>{{متن قرآن|ثُمَّ بَعَثْنَاهُمْ لِنَعْلَمَ أَيُّ الْحِزْبَيْنِ أَحْصَى لِمَا لَبِثُوا أَمَدًا}} «سپس آنان را (از خواب) برانگیختیم تا روشن گردانیم کدام یک از دو گروه در ازای درنگی را که (در غار) داشتند بهتر شمارش می‌کند» سوره کهف، آیه ۱۲.</ref>.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[قصه‌های قرآن (کتاب)|قصه‌های قرآن]] ص ۴۵۹.</ref>


==سرگذشت مشروح اصحاب کهف==
==سرگذشت مشروح اصحاب کهف==
۱۳۰٬۰۵۳

ویرایش