حق‌گرایی و حق‌طلبی در معارف و سیره نبوی: تفاوت میان نسخه‌ها

جایگاه ویژه و محوری «[[حق]]» در آرا و [[سیره امام علی]] {{ع}}، از آنجا آشکار می‌شود که وی [[ارزش]] ذاتی [[حکومت]] را کم‌تر از بهای [[کفش]] پاره می‌داند و تنها هنگامی برای حکومت ارزش قائل است که با آن، «حق» اقامه گردد و [[باطل]] دفع شود<ref>{{متن حدیث|قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دَخَلْتُ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}} بِذِي قَارٍ وَ هُوَ يَخْصِفُ نَعْلَهُ فَقَالَ لِي مَا قِيمَةُ هَذَا النَّعْلِ فَقُلْتُ لَا قِيمَةَ لَهَا فَقَالَ {{ع}} وَ اللَّهِ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ إِمْرَتِكُمْ إِلَّا أَنْ أُقِيمَ حَقّاً أَوْ أَدْفَعَ بَاطِلًا}}؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۱۸۵.</ref>. از نظر [[امام علی]] {{ع}}، حق شمشیری برنده، بهترین و واضح‌ترین راه و قوی‌ترین [[پشتیبان]] است<ref>{{متن حدیث|الْحَقُّ سَيْفٌ قَاطِعٌ‌، أَفْضَلُ سَبِيلٍ، أَقْوَى ظَهِيرٍ}}؛ شرح غررالحکم، ج۷، ص۷۴.</ref>، و عمل به حق، موجب [[سودمندی]] و [[رستگاری]] [[انسان‌ها]] می‌شود، و روی‌گرداندن از حق، سردرگمی و نابودی را برای انسان‌ها رقم خواهد زد<ref>{{متن حدیث|مَنْ عَمِلَ بِالْحَقِّ رَبِحَ، أَفْلَحَ، غنم، نجا}}؛ {{متن حدیث|مَنْ عَانَدَ الْحَقَّ صرعه، قتله، لَزِمَهُ الْوَهْنُ‌}}؛ شرح غررالحکم، ج۷، ص۷۵.</ref>. همچنین «[[اقامه حق]]» در میان [[مردم]]، از [[حقوق واجب الهی]] بر انسان‌ها است و آنان باید در راه اقامه آن در میان خود بکوشند<ref>{{متن حدیث|مِنْ وَاجِبِ حُقُوقِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ عَلَى عِبَادِهِ... التَّعَاوُنُ عَلَى إِقَامَةِ الْحَقِّ بَيْنَهُمْ}}؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۹۲.</ref>.

امام علی {{ع}}، «[[عدل]]» و «حق» را ملازم یکدیگر می‌شمارد و در [[مواعظ]] و خطبه‌های متعدد، مردم را به هر دو توصیه می‌کند و تحقق هر یک را بدون دیگری امکان‌پذیر نمی‌داند<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۲۳۴؛ ج۱۱، ص۸۸.</ref>. وی «حق» را اعم از [[حقوق الهی]] و [[حقوق انسان‌ها]] می‌شمارد. ولی بسیاری از انسان‌ها، به رغم آن‌که حق را می‌شناسند و روشنی و وضوح آن را در می‌یابند، حق را به باطل می‌آمیزند و از [[کتاب الهی]] و [[سنت پیامبر]] می‌گریزند<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۲۱۰.</ref>. سیره امام علی {{ع}} در [[زمامداری]] و جنگ‌های وی با [[اهل صفین]]، [[خوارج]] و [[اصحاب نهروان]] نیز شدت [[استقامت]] و [[پایداری]] آن [[حضرت]] را بر «[[موازین]] [[حق]]» نشان می‌دهد، به ویژه در مورد خوارج و اصحاب نهروان، این هشدار را به [[مسلمانان]] می‌دهد که [[فریب]] «باطل‌های فرو رفته در [[جامه]] حق» را نخورند و با ژرف‌نگری و [[بصیرت]]، از سخن حقی که برای تحقق [[باطل]] است، [[اعراض]] کنند<ref>{{متن حدیث|قال لما سمع قول الخوارج لا حکم الا لله: کلمة حق یراد بها الباطل}}؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۳۰۷؛ ج۱۹، ص۱۷.</ref>.<ref>[[سید عباس نبوی|نبوی، سید عباس]]، [[جامعه آرمانی (مقاله)| مقاله «جامعه آرمانی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص۱۷۶.</ref>

# [[پرونده:1368104.jpg|22px]] [[سید عباس نبوی|نبوی، سید عباس]]، [[جامعه آرمانی (مقاله)| مقاله «جامعه آرمانی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۶''']]