←معناشناسی
(←منابع) |
|||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = فضایل اخلاقی | | موضوع مرتبط = فضایل اخلاقی | ||
| عنوان مدخل = | | عنوان مدخل = | ||
| مداخل مرتبط = [[امانت در لغت]] - [[امانت در قرآن]] - [[امانت در حدیث]] - [[امانت در فقه اسلامی]] - [[امانت در فقه سیاسی]] - [[امانت در نهج البلاغه]] - [[امانت در معارف و سیره نبوی]] - [[امانت در معارف دعا و زیارات]] - [[امانت در معارف و سیره سجادی]] - [[امانت در معارف و سیره رضوی]] - [[امانت در جامعهشناسی اسلامی]] - [[امانت در فلسفه اسلامی]] - [[امانت در منابع اهل سنت]] - [[امانت در سیره معصوم]] - [[امانت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | | مداخل مرتبط = [[امانت در لغت]] - [[امانت در قرآن]] - [[امانت در حدیث]] - [[امانت در فقه اسلامی]] - [[امانت در فقه سیاسی]] - [[امانت در نهج البلاغه]] - [[امانت در معارف و سیره نبوی]] - [[امانت در معارف دعا و زیارات]] - [[امانت در معارف و سیره سجادی]] - [[امانت در معارف و سیره رضوی]] - [[امانت در جامعهشناسی اسلامی]] - [[امانت در فلسفه اسلامی]] - [[امانت در منابع اهل سنت]] - [[امانت در سیره معصوم]] - [[امانت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[امانت در سبک زندگی اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
'''امانت''' به معنای [[آرامش]] به معنای حالتی است که [[انسان]] را به [[حفظ]] حقوق دیگران برانگیخته و او را از تضییع یا تصرف در آن باز میدارد. این موضوع در [[قرآن]] با واژههای مختلفی آمده است و یکی از ویژگیهای اخلاقی در میان همه اقوام و [[ملتها]] و عموم [[انسانها]] با هر [[عقیده]] و مذهبی محسوب میشود. امانت میتواند [[امانت الهی]] باشد مانند نعمتهایی که به انسان داده است و نیز [[نعمت]] [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} و یا امانتهایی که انسانها به یکدیگر میسپارند. | |||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
امانت ضد [[خیانت]]<ref>لسان العرب، ج ۱، ص۲۲۳، «امن»؛ لغتنامه، ج ۲، ص۲۸۴۱.</ref> و به معنای [[آرامش]]، سکون و بر طرف شدن [[خوف]] و [[اضطراب]] است<ref>التحقیق، ج ۱، ص۱۵۰، «امن».</ref> و به معنای حالتی است که [[انسان]] را به [[حفظ]] حقوق دیگران برانگیخته و او را از تضییع یا تصرف در آن باز میدارد<ref>التحریر والتنویر، ج ۸، ص۲۰۳.</ref> و به شخص مورد اعتماد که امانت به او سپرده میشود "[[امین]]"<ref>لسان العرب، ج۱، ص۲۲۳؛ فرهنگ معارف اسلامی، ج۱، ص۲۲۸.</ref> گویند<ref>[[حمیده عبداللهی|عبداللهی، حمیده]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۲۴۶ ـ ۲۵۴؛ [[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[دانشنامه قرآن و حدیث (کتاب)|دانشنامه قرآن و حدیث]]، | {{اصلی|امانت در لغت}} | ||
امانت ضد [[خیانت]]<ref>لسان العرب، ج ۱، ص۲۲۳، «امن»؛ لغتنامه، ج ۲، ص۲۸۴۱.</ref> و به معنای [[آرامش]]، سکون و بر طرف شدن [[خوف]] و [[اضطراب]] است<ref>التحقیق، ج ۱، ص۱۵۰، «امن».</ref> و به معنای حالتی است که [[انسان]] را به [[حفظ]] حقوق دیگران برانگیخته و او را از تضییع یا تصرف در آن باز میدارد<ref>التحریر والتنویر، ج ۸، ص۲۰۳.</ref> و به شخص مورد اعتماد که امانت به او سپرده میشود "[[امین]]"<ref>لسان العرب، ج۱، ص۲۲۳؛ فرهنگ معارف اسلامی، ج۱، ص۲۲۸.</ref> گویند<ref>[[حمیده عبداللهی|عبداللهی، حمیده]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۲۴۶ ـ ۲۵۴؛ [[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[دانشنامه قرآن و حدیث ج۷ (کتاب)|دانشنامه قرآن و حدیث ج۷]]، ص۳۲۳ ـ ۳۲۴.</ref>. | |||
== امانت در قرآن == | == امانت در قرآن == | ||
{{اصلی|امانت در قرآن|آیه امانت}} | |||
این موضوع در [[قرآن]] با واژههای مختلفی آمده است؛ مانند: امانت که ۶ بار استعمال شده<ref>سوره بقره، آیه ۲۸۳.</ref>؛ [[امین]] که ۱۲ بار بهکار رفته<ref>سوره اعراف، آیه ۶۸.</ref>؛ حَفیظ" یک بار<ref>سوره یوسف، آیه ۵۵.</ref>؛ حافظون دو بار<ref>سوره یوسف، آیه ۱۲ و ۶۵.</ref>؛ حافِظات للغَیب" یک بار<ref>سوره نساء، آیه ۳۴.</ref> و [[افعال]] "[[امن]]" و مشتقات آن ۶ بار<ref>سوره بقره، آیه ۲۸۳.</ref> بهکار رفته است<ref>[[حمیده عبداللهی|عبداللهی، حمیده]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۲۴۶ - ۲۵۴.</ref>. | این موضوع در [[قرآن]] با واژههای مختلفی آمده است؛ مانند: امانت که ۶ بار استعمال شده<ref>سوره بقره، آیه ۲۸۳.</ref>؛ [[امین]] که ۱۲ بار بهکار رفته<ref>سوره اعراف، آیه ۶۸.</ref>؛ حَفیظ" یک بار<ref>سوره یوسف، آیه ۵۵.</ref>؛ حافظون دو بار<ref>سوره یوسف، آیه ۱۲ و ۶۵.</ref>؛ حافِظات للغَیب" یک بار<ref>سوره نساء، آیه ۳۴.</ref> و [[افعال]] "[[امن]]" و مشتقات آن ۶ بار<ref>سوره بقره، آیه ۲۸۳.</ref> بهکار رفته است<ref>[[حمیده عبداللهی|عبداللهی، حمیده]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص۲۴۶ - ۲۵۴.</ref>. | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۴: | ||
== [[احکام]] امانت == | == [[احکام]] امانت == | ||
{{اصلی|امانت در فقه اسلامی}} | |||
# '''[[وجوب]] [[حفظ]] و بازگرداندن امانت:''' [[قرآن]] در [[آیه]] ۵۸ [[سوره نساء]] [[انسانها]] را به ردّ امانت به صاحبانشان [[فرمان]] داده است: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّواْ الأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا}}<ref> خداوند به شما فرمان میدهد که امانتها را به صاحب آنها باز گردانید؛ سوره نساء، آیه ۵۸.</ref>. | # '''[[وجوب]] [[حفظ]] و بازگرداندن امانت:''' [[قرآن]] در [[آیه]] ۵۸ [[سوره نساء]] [[انسانها]] را به ردّ امانت به صاحبانشان [[فرمان]] داده است: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّواْ الأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا}}<ref> خداوند به شما فرمان میدهد که امانتها را به صاحب آنها باز گردانید؛ سوره نساء، آیه ۵۸.</ref>. | ||
# '''[[حرمت]] [[خیانت]] در امانت:''' خیانت در امانت دیگران به هر صورتی [[حرام]] است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَخُونُواْ اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref> ای مؤمنان! به خداوند و پیامبر خیانت نکنید و در امانتهای خود دانسته خیانت نورزید؛ سوره انفال، آیه ۲۷.</ref> جمله {{متن قرآن|وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ}} عطف به جملات پیشین بوده و مقصود {{متن قرآن|وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ}} است؛ یعنی در امانتهای [[خدا]] و [[رسول]] و نیز امانتهای خودتان خیانت نورزید<ref>التفسیر الکبیر، ج ۵، ص۴۷۵؛ التحریر والتنویر، ج۹، ص۳۲۴؛ المیزان، ج ۹، ص۵۴.</ref>. | # '''[[حرمت]] [[خیانت]] در امانت:''' خیانت در امانت دیگران به هر صورتی [[حرام]] است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَخُونُواْ اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref> ای مؤمنان! به خداوند و پیامبر خیانت نکنید و در امانتهای خود دانسته خیانت نورزید؛ سوره انفال، آیه ۲۷.</ref> جمله {{متن قرآن|وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ}} عطف به جملات پیشین بوده و مقصود {{متن قرآن|وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ}} است؛ یعنی در امانتهای [[خدا]] و [[رسول]] و نیز امانتهای خودتان خیانت نورزید<ref>التفسیر الکبیر، ج ۵، ص۴۷۵؛ التحریر والتنویر، ج۹، ص۳۲۴؛ المیزان، ج ۹، ص۵۴.</ref>. | ||
| خط ۴۸: | خط ۵۲: | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']] | # [[پرونده:1368945.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت''']] | ||
# [[پرونده: | # [[پرونده:IM010512.jpg|22px]] [[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[دانشنامه قرآن و حدیث ج۷ (کتاب)|'''دانشنامه قرآن و حدیث ج۷''']] | ||
# [[پرونده:000055.jpg|22px]] [[حمیده عبداللهی|عبداللهی، حمیده]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴''']] | # [[پرونده:000055.jpg|22px]] [[حمیده عبداللهی|عبداللهی، حمیده]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴''']] | ||
# [[پرونده: 1100515.jpg|22px]] [[سید جعفر رضوی|رضوی، سید جعفر]]، [[امانت - رضوی (مقاله)|مقاله «امانت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه امام رضا ج۲''']] | # [[پرونده: 1100515.jpg|22px]] [[سید جعفر رضوی|رضوی، سید جعفر]]، [[امانت - رضوی (مقاله)|مقاله «امانت»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه امام رضا ج۲''']] | ||