پرش به محتوا

سلام در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۰: خط ۱۰:


== مدارک [[شیعه]] ==
== مدارک [[شیعه]] ==
در [[فرهنگ]] کلمات اهل بیت {{عم}}، [[مقام]] سلم با [[حقیقت]] [[دین]] و [[اسلام]] کامل و [[ولایت ائمه]] {{عم}} عجین شده است. ریشه این امور برگرفته از [[قرآن]] است که [[خداوند]] در [[آیات]] متعدد، دین [[حقیقی]] و اسلام [[مرضی]] خود را تنها تحت [[ولایت امام]] [[معصوم]] می‌پذیرد؛ چنان‌که در [[آیه اکمال]]، که بعد از [[واقعه غدیر]] و [[انتصاب]] حضرت علی {{ع}} به [[وصایت]] [[رسول خدا]] {{صل}} نازل شد، می‌فرماید:
در [[فرهنگ]] کلمات اهل بیت {{عم}}، مقام سلم با [[حقیقت]] [[دین]] و [[اسلام]] کامل و [[ولایت ائمه]] {{عم}} عجین شده است. ریشه این امور برگرفته از [[قرآن]] است که [[خداوند]] در [[آیات]] متعدد، دین [[حقیقی]] و اسلام [[مرضی]] خود را تنها تحت [[ولایت امام]] [[معصوم]] می‌پذیرد؛ چنان‌که در [[آیه اکمال]]، که بعد از [[واقعه غدیر]] و [[انتصاب]] حضرت علی {{ع}} به [[وصایت]] [[رسول خدا]] {{صل}} نازل شد، می‌فرماید:
{{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.
{{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.


بر این اساس است که در [[جوامع روایی]] [[شیعه]]، همه ارکان اصلی [[دین]] همچون [[اسلام]] و [[تسلیم]] و [[اخلاص]] و دین [[قیّم]] و تعابیری شبیه به آن، به [[ولایت حضرت علی]] {{ع}} [[تطبیق]] داده شده است. ذیلاً به برخی از این [[روایات]] اشاره می‌نماییم: {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِهِ‏ {{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ}} قَالَ التَّسْلِيمُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} بِالْوَلَايَةِ}}. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامَانِ الْبَاقِرُ وَ الصَّادِقُ {{عم}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى‏ {{متن قرآن|إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ* وَإِنَّ الدِّينَ لَوَاقِعٌ}} قَالا الدِّينُ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}}}. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِهِ: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}} لِوَلَايَةِ عَلِيٍّ {{ع}}}}<ref>هر سه روایت از بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ﻫ.ق)، ج۳۵، ص۳۴۲.</ref>.
بر این اساس است که در جوامع روایی [[شیعه]]، همه ارکان اصلی [[دین]] همچون [[اسلام]] و [[تسلیم]] و [[اخلاص]] و دین [[قیّم]] و تعابیری شبیه به آن، به [[ولایت حضرت علی]] {{ع}} [[تطبیق]] داده شده است. ذیلاً به برخی از این [[روایات]] اشاره می‌نماییم: {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِهِ‏ {{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ}} قَالَ التَّسْلِيمُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} بِالْوَلَايَةِ}}. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامَانِ الْبَاقِرُ وَ الصَّادِقُ {{عم}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى‏ {{متن قرآن|إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ* وَإِنَّ الدِّينَ لَوَاقِعٌ}} قَالا الدِّينُ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}}}. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِهِ: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}} لِوَلَايَةِ عَلِيٍّ {{ع}}}}<ref>هر سه روایت از بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ﻫ.ق)، ج۳۵، ص۳۴۲.</ref>.


در روایاتی که به طور خاص پیرامون [[آیه]] مورد بحث وارد شده، [[مقام]] [[سلم]]، به [[اطاعت]] و [[معرفت ائمه]] [[هدی]] {{عم}} [[تفسیر]] شده است: {{متن حدیث|عَنْ زُرَارَةَ وَ حُمْرَانَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ وَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالُوا سَأَلْنَاهُمَا عَنْ قَوْلِ اللَّهِ‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} قَالَ أُمِرُوا بِمَعْرِفَتِنَا}}<ref>بحار الأنوار، ج۳۵، ص۱۰۲.</ref>. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}} قَالَ فِي‏ وَلَايَتِنَا}}<ref>الکافی، ج۱، ص۴۱۷.</ref>.
در روایاتی که به طور خاص پیرامون [[آیه]] مورد بحث وارد شده، مقام [[سلم]]، به [[اطاعت]] و [[معرفت ائمه]] [[هدی]] {{عم}} [[تفسیر]] شده است: {{متن حدیث|عَنْ زُرَارَةَ وَ حُمْرَانَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ وَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالُوا سَأَلْنَاهُمَا عَنْ قَوْلِ اللَّهِ‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} قَالَ أُمِرُوا بِمَعْرِفَتِنَا}}<ref>بحار الأنوار، ج۳۵، ص۱۰۲.</ref>. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}}‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}} قَالَ فِي‏ وَلَايَتِنَا}}<ref>الکافی، ج۱، ص۴۱۷.</ref>.


در [[آیه شریفه]]، [[خداوند]] خروج از [[مقام]] [[سلم]] خود را به هر عنوان - خواه در چهره [[دین]] و یاکفر و [[شرک]] با عنوان کلی [[تبعیت از شیطان]] تعبیر می‌فرماید. از آنجا که برای [[توده]] [[مردم]] [[شرک جلی]] و [[بت‌پرستی]] روشن بود، در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}} [[پیروی]] از خطوات [[شیطان]] در آیه شریفه به [[تولی]] به [[ولایت ائمه]] [[جور]] و [[دشمنان اهل بیت]] {{ع}} [[تفسیر]] شده است.
در [[آیه شریفه]]، [[خداوند]] خروج از مقام [[سلم]] خود را به هر عنوان - خواه در چهره [[دین]] و یاکفر و [[شرک]] با عنوان کلی [[تبعیت از شیطان]] تعبیر می‌فرماید. از آنجا که برای [[توده]] [[مردم]] [[شرک جلی]] و [[بت‌پرستی]] روشن بود، در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}} [[پیروی]] از خطوات [[شیطان]] در آیه شریفه به [[تولی]] به [[ولایت ائمه]] [[جور]] و [[دشمنان اهل بیت]] {{ع}} [[تفسیر]] شده است.


{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامَانِ زَيْنُ الْعَابِدِينَ وَ جَعْفَرٌ الصَّادِقُ {{عم}} قَالا {{متن قرآن|ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} فِي وَلَايَةِ عَلِيٍّ‏ {{متن قرآن| وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}}‏ قَالا لَا تَتَّبِعُوا غَيْرَهُ‏}}<ref>مناقب آل أبی طالب {{عم}}(لابن‌شهرآشوب) (ط. علامه، ۱۳۷۹ ﻫ.ق)، ج۳، ص۹۶.</ref>.
{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامَانِ زَيْنُ الْعَابِدِينَ وَ جَعْفَرٌ الصَّادِقُ {{عم}} قَالا {{متن قرآن|ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} فِي وَلَايَةِ عَلِيٍّ‏ {{متن قرآن| وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}}‏ قَالا لَا تَتَّبِعُوا غَيْرَهُ‏}}<ref>مناقب آل أبی طالب {{عم}}(لابن‌شهرآشوب) (ط. علامه، ۱۳۷۹ ﻫ.ق)، ج۳، ص۹۶.</ref>.
خط ۲۷: خط ۲۷:
[[نماز]] معراجیه [[رسول خدا]] {{صل}} در [[شب معراج]]، بیانگر جلوه‌های گوناگون دارالسلام الهی است. ایشان از آغاز تا پایان نماز خود در مقام وصل، جلوه‌های [[ولایت الهی]] را [[مشاهده]] کردند و در مراتب این مقام با خداوند تکلم می‌نمودند؛ در پایان نماز که رسول خدا {{صل}} صفوف به هم فشرده [[انبیا]] {{عم}} و [[ملائکه]] [[الهی]] را در پشت سر خود دیدند، به ایشان خطاب شد: {{متن حدیث|یَا مُحَمَّدُ، سَلِّم عَلَیْهِمْ}}. و [[رسول خدا]] {{صل}} نیز بلافاصله فرمود: {{متن حدیث|السَّلَامُ‏ عَلَيْكُمْ‏ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ‏ وَ بَرَكَاتُهُ‏}}. بدین ترتیب، این ذکر در [[سلام]] [[نماز]] قرار گرفت. سپس به رسول خدا {{صل}} [[وحی]] شد: {{متن حدیث|فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ السَّلَامَ‏ وَ التَّحِيَّةَ وَ الرَّحْمَةَ وَ الْبَرَكَاتِ أَنْتَ وَ ذُرِّيَّتُكَ}}<ref>الکافی، ج۳، ص۴۸۶.</ref>.
[[نماز]] معراجیه [[رسول خدا]] {{صل}} در [[شب معراج]]، بیانگر جلوه‌های گوناگون دارالسلام الهی است. ایشان از آغاز تا پایان نماز خود در مقام وصل، جلوه‌های [[ولایت الهی]] را [[مشاهده]] کردند و در مراتب این مقام با خداوند تکلم می‌نمودند؛ در پایان نماز که رسول خدا {{صل}} صفوف به هم فشرده [[انبیا]] {{عم}} و [[ملائکه]] [[الهی]] را در پشت سر خود دیدند، به ایشان خطاب شد: {{متن حدیث|یَا مُحَمَّدُ، سَلِّم عَلَیْهِمْ}}. و [[رسول خدا]] {{صل}} نیز بلافاصله فرمود: {{متن حدیث|السَّلَامُ‏ عَلَيْكُمْ‏ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ‏ وَ بَرَكَاتُهُ‏}}. بدین ترتیب، این ذکر در [[سلام]] [[نماز]] قرار گرفت. سپس به رسول خدا {{صل}} [[وحی]] شد: {{متن حدیث|فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ السَّلَامَ‏ وَ التَّحِيَّةَ وَ الرَّحْمَةَ وَ الْبَرَكَاتِ أَنْتَ وَ ذُرِّيَّتُكَ}}<ref>الکافی، ج۳، ص۴۸۶.</ref>.


از این عبارت روشن می‌شود که [[مقام امامت]] و [[ولایت]] به دلیل استقرار در [[مقام ایمان]] کامل، [[تسلیم محض]] و [[اسلام]] تام، [[مظهر اسم]] [[سلام الهی]] است و همه تحیات و [[برکات]] و رحمت‌های [[عام و خاص]] الهی از طریق [[مقام ولایت]] بر خلایق جاری می‌شود. این مطلب علاوه بر آنکه با [[ادله عقلی]] ثابت شده است، در [[نصوص]] گوناگون [[قرآنی]] و [[روایی]] نیز بیان گردیده.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۱۸۴.</ref>
از این عبارت روشن می‌شود که [[مقام امامت]] و [[ولایت]] به دلیل استقرار در [[مقام ایمان]] کامل، [[تسلیم محض]] و [[اسلام]] تام، [[مظهر اسم]] [[سلام الهی]] است و همه تحیات و [[برکات]] و رحمت‌های [[عام و خاص]] الهی از طریق [[مقام ولایت]] بر خلایق جاری می‌شود. این مطلب علاوه بر آنکه با [[ادله عقلی]] ثابت شده است، در [[نصوص]] گوناگون [[قرآنی]] و [[روایی]] نیز بیان گردیده<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۱۸۴.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۲۹٬۸۰۱

ویرایش