امنیت اقتصادی در معارف و سیره علوی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۷: خط ۷:


==مقدمه==
==مقدمه==
فراهم کردن [[نظام حقوقی]]، [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] که در چارچوب آن، طرح‌های [[سرمایه‌گذاری]] و فعالیت‎‌های اقتصادی بتواند از آغاز [[اجرا]] تا مرحله بهره‌‎وری و از بهره‎‌وری تا پایان کار بدون اخلال و [[آشفتگی]] عمل نماید، امنیت اقتصادی خوانده می‌شود. سرمایه‌‎گذار باید بدون دغدغه و با [[اطمینان]] و عدم [[تزلزل]] [[بازار]]، که سبب ضرر و [[زیان]] او شود، اقدام به سرمایه‌گذاری نماید. [[ناامنی]] و ایجاد [[آشوب]] در [[اقتصاد]]، مانعی جدی در برابر [[عدالت اقتصادی]] است<ref>دلشاد تهرانی، مصطفی، ساختار‌شناسی عدالت در نهج‎البلاغه، ص۵۰۲.</ref>. [[امیرمؤمنان]] از [[کارگزاران]] می‌خواهد در راستای عدم بروز مشکل و اخلال در اقتصاد، در همه زمینه‌های اقتصادی، محیطی [[امن]] فراهم گردد تا در [[سایه]] [[امنیت]]، [[عدالت]] گسترش یابد. حضرت در خصوص فراهم کردن شرایط و مسیر امن می‌فرماید: {{متن حدیث|فَاحْفَظْ حُرْمَتَهُمْ وَ آمِنْ سُبُلَهُمْ وَ خُذْ لَهُمْ بِحُقُوقِهِمْ}}<ref>پس حرمت آنان را نگه دار و راه‎هایشان را امن ساز. و حقوقشان را برعهده گیر. (حرانی، حسن بن علی، تحف العقول، ص۹۹؛ محمودی، محمدباقر، نهج السعادة فی مستدرک نهج البلاغه، ج۵، ص۸۷).</ref>؛
از کارگزاران خود می‌خواهد جاهای [[نفوذ]]، فرصت طلبان و کسانی که در پی ناامنی‌اند بگیرد و [[فرصت]] و [[اجازه]] [[ناامنی]] به کسی ندهند. از نگاه حضرت، بدترین [[شهرها]]، شهرهایی است که در آن [[امنیت]]، فراوانی، ارزانی و به طور کلی [[رفاه]] [[اجتماعی]] وجود ندارد. {{متن حدیث|شَرُّ الْبِلَادِ بَلَدٌ لَا أَمْنَ فِيهِ وَ لَا خِصْبَ}}<ref>آمدی، عبدالواحد بن محمد، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص۴۰۹.</ref>؛
امنیت [[سرمایه‌گذاری]]، [[آبادانی]]، فراوانی و رفاه لازم و ملزوم یکدیگرند. بدون وجود امنیت، [[رفاه]] اجتماعی معنا ندارد، و ناامنی، [[بی‌عدالتی اقتصادی]] و [[فقر]] و [[ناداری]] را دامان می‌زند.
گواراترین و لذت‎بخش‌ترین نیست‎ها در نظر [[امیرمؤمنان]] [[امنیت]] است<ref>آمدی، عبدالواحد بن محمد، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص۷۹۳.</ref>. حضرت با ارسال نامه‌‎ای سرگشاده، مأموران [[مالیات]] را به ایجاد امنیت و عدم دخل و [[تصرف در اموال]] [[مردم]] توصیه می‌کند تا کوچک‎ترین [[ظلم]] و اجحافی به مردم نرسد و مردم در کمال [[آرامش]] و امنیت به [[پرداخت مالیات]] اقدام نمایند. {{متن حدیث|وَ لَا تُرَوِّعَنَّ مُسْلِماً وَ لَا تَجْتَازَنَّ عَلَيْهِ كَارِهاً وَ لَا تَأْخُذَنَّ مِنْهُ أَكْثَرَ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِي مَالِهِ}}<ref>مسلمانی را مترسان و اگر او را خوش نیاید، بر سر وی مران و بیش از حق خدا از مال او مستان. (نهج البلاغه، نامه ۲۵).</ref>؛
در [[نامه]] حضرت، نکات فراوانی در ایجاد آرامش و عدم ایجاد [[ترس]] و [[وحشت]] وجود دارد، از جمله:
#[[پرهیز]] از بی‌عدالت و [[ظلم اقتصادی]] در دریافت بیش از اندازه مالیات و [[خراج]]؛
#ادای [[احترام]] به مالیات دهندگان، و پرهیز از [[خوی]] [[تکبر]] و [[زورگویی]] با آنان؛
# پرهیز از فراری دادن حیوانات و [[رعایت حقوق]] آنها؛
#ایجاد [[امنیت روانی]]، و عدم ایجاد [[آشوب]] بین مردم؛
#عدم [[مشاجره]] و [[تسلط]] بر مالیات دهندگان؛
#توجه به [[حقوق]] مالیات دهندگان؛
با وجود این که عاملان مالیات به قصد دریافت [[زکات]] مراجعه می‌کردند، ولی حضرت دستور می‌دهد با آرامش بر آنان وارد شود و به تحکم و زورگویی و بر هم زدن آرامش مردم نینجامد.
برای افزایش [[امنیت اقتصادی]] لازم است [[اخلاق اسلامی]] در [[جامعه]] گسترش یابد<ref>میرمعزی، سیدحسین، نظام اقتصادی اسلام (مبانی، اهداف، اصول راهبردی و اخلاق)، ص۵۳۴.</ref>. [[حکومت]] علاوه بر توجه دادن [[مردم]] به رعایت ابعاد درونی - وجدانی و [[اعتقادی]]، [[قوانین]] بازدارنده وضع کند. حکومت باید دستگاه‌های نظارتی خود را جهت کنترل و [[تشبیه]] و تنبه کسانی که در [[امنیت اقتصادی]] اخلال ایجاد می‌کنند، فعال سازد؛ زیرا در میان فعالان [[اقتصادی]] افرادی در پی زیادهخواهی هستند و حکومت باید بر آن‎ها [[نظارت]] داشته باشد. {{متن حدیث|أَنَّ فِي كَثِيرٍ مِنْهُمْ ضِيقاً فَاحِشاً وَ شُحّاً قَبِيحاً وَ احْتِكَاراً لِلْمَنَافِعِ وَ تَحَكُّماً فِي الْبِيَاعَاتِ وَ ذَلِكَ بَابُ مَضَرَّةٍ لِلْعَامَّةِ وَ عَيْبٌ عَلَى الْوُلَاةِ}}<ref>با این همه بدان که میان بازرگانان بسیار کسانند که معاملتی بد دارند، بخیلند و در پی احتکارند. سود خود را میکوشند و کالا را به هر بها که خواهند می‎فروشند و این سودجویی و گران‎فروشی زیانی است برای همگان، و عیب است بر والیان. (نهج البلاغه، نامه ۵۳).</ref>؛
حضرت [[خیانت]] [[کارگزاران]] را مایه [[ننگ]] حکومت و [[زیان]] مردم می‌دانست، و با روش‌های مختلف درصدد شایسته‎‌گزینی بودند. هر چند افرادی بودند که با قرار گرفتن بر اریکه [[قدرت]] از [[شایستگی]] خارج شدند و [[عزل]] گردیدند. مثلاً طی نامه‌ای به [[قاضی منصوب]] خود در [[اهواز]]، از او می‌خواهد علی [[ابن هرمه]] که از [[بازاریان]] [[رشوه]] گرفته بود، [[مجازات]] کند <ref>ابن حیون، دعائم الاسلام، ج۲، ص۳-۵۳۲؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۱، ص۱۱۹.</ref>. حضرت در جهت تحقق [[امنیت]] با نا [[امن]] کنندگان و اخلال‎گران اقتصادی به شدت برخورد می‌نمود.<ref>[[رضا حاجیان حسین آبادی|حاجیان حسین آبادی، رضا]]، [[روش‌های مبارزه با فساد اقتصادی در حکومت علوی (مقاله)|مقاله «روش‌های مبارزه با فساد اقتصادی در حکومت علوی»]]</ref>
==معناشناسی==
«[[امنیت]]» در برنامه‌ریزی‌های [[اقتصادی]]، عامل مهمی است که بدون آن، رونق و [[شکوفایی]] اقتصادی امکان‌پذیر نیست. منظور از چنین [[امنیتی]]، [[شیوه]] برخورد [[دولت]] با [[تجار]] و کسبه و تولیدکنندگان و [[کارگران]] و [[برنامه‌ریزی]] دولتی در جهت امنیت شغلی آنان است<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|تجلی امامت]] ص ۳۶.</ref>.
«[[امنیت]]» در برنامه‌ریزی‌های [[اقتصادی]]، عامل مهمی است که بدون آن، رونق و [[شکوفایی]] اقتصادی امکان‌پذیر نیست. منظور از چنین [[امنیتی]]، [[شیوه]] برخورد [[دولت]] با [[تجار]] و کسبه و تولیدکنندگان و [[کارگران]] و [[برنامه‌ریزی]] دولتی در جهت امنیت شغلی آنان است<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[تجلی امامت (کتاب)|تجلی امامت]] ص ۳۶.</ref>.


۲۲۴٬۸۳۹

ویرایش