پرش به محتوا

بهشت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۳٬۶۴۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۶ آوریل ۲۰۲۴
خط ۱۱۳: خط ۱۱۳:


==[[نعمت‌های بهشتی]]==
==[[نعمت‌های بهشتی]]==
نعمت‌های [[بهشت]] بسیار متنوع، گسترده و دل‌‌انگیز است و [[قرآن]] بر آنها بسیار تکیه کرده است تا از این طریق، توجه [[انسان‌ها]] را به [[اعمال]] و صفات و فضایلی که سرچشمه این مواهب است، جلب کند.<ref>[[پیام]] [[قرآن]]، ج ۶، ص۲۲۷.</ref> به [[اعتقاد]] برخی بین نعمت‌های [[دنیوی]] و نعمت‌های بهشتی فقط شباهت اسمی وجود دارد و ذوات آنها با هم متباین است؛<ref>[[تسنیم]]، ج ۲، ص۴۹۲؛ [[کشف الاسرار]]، ج ۱، ص۱۱۰؛ تفسیر‌‌منسوب به [[امام عسکری]]{{ع}}، ص۲۰۳.</ref> ولی این نظریه درست نیست؛ زیرا شیء واحد می‌‌تواند دارای درجات گوناگون وجودی باشد و در مراتب [[طبیعت]]، مثال، [[عقل]] و... وجودهای متعددی داشته باشد. البته به لحاظ مبدأ قابلی تفاوت فراوانی بین نعمت‌های بهشت و نعمت‌های [[دنیا]] وجود دارد؛ زیرا مثلاً میوه‌‌های بهشت محصول درخت [[نماز]]، [[روزه]] و سایر [[اعمال صالح]] و میوه‌‌های دنیا محصول درختان برخاسته از آب، خاک، هوا و [[نور]] فیزیکی است.<ref>تسنیم، ج ۲، ص۴۹۲.</ref> به [[طور]] کلی [[قرآن کریم]] در [[آیات]] بسیاری به رغم اینکه نعمت‌های بهشتی را وصف‌‌پذیر با مثالها و مشابههای دنیوی نمی‌‌داند: «فَلا تَعلَمُ نَفسٌ ما اُخفِیَ لَهُم مِن قُرَّةِ اَعیُن»([[سجده]] / ۳۲، ۱۷) ولی آنها را دائم و بی‌پایان: «عَطَـاءً غَیرَ مَجذوذ»([[هود]] / ۱۱، ۱۰۸)؛ «... اُکُلُها دائِمٌ وظِـلُّها..».(رعد / ۱۳، ۳۵)؛ «اِنَّ هـذا لَرِزقُنا ما لَهُ مِن نَفاد»(ص / ۳۸، ۵۴) که هرگز قطع و ممنوع نشده: «لا مَقطوعَة ولا مَمنوعَه»(واقعه / ۵۶، ۳۳) دانسته است. برخی از [[آیات]] نیز بیانگر آن است که اینها تنها بخشی از اوصاف [[بهشتی]] است که به [[پرهیزگاران]] [[وعده]] داده شده است: «مَثَلُ الجَنَّةِ الَّتی وُعِدَ المُتَّقونَ... تِلکَ عُقبَی الَّذینَ اتَّقَوا..». ‌‌ (رعد / ‌‌۱۳، ۳۵ و نیز [[محمّد]] / ۴۷، ۱۵)، بنابراین آنچه از [[نعمت‌های بهشتی]] یادآوری می‌‌شود دورنمایی از آن سفره [[رحمت الهی]] است که هرچه [[بهشتیان]] بخواهند بلکه بیشتر در آن وجود دارد: «لَهُم ما یَشاءونَ فیها ولَدَینا مَزید»(ق / ۵۰، ۳۵) و آنچه که نفس بدان [[تمایل]] یابد و چشم از آن [[لذت]] ببرد در آنجا حاضر است: «و فیها ما تَشتَهیهِ الاَنفُسُ و تَلَذُّ الاَعیُنُ»(زخرف / ۴۳، ۷۱ و نیز فصّلت / ۴۱، ۳۱) و در آنچه که بدان مایل شده‌‌اند، جاودانه‌‌اند: «وهُم فی مَا اشتَهَت اَنفُسُهُم خــلِدون».([[انبیاء]] / ۲۱، ۱۰۲) برخی از نعمت‌های [[جسمانی]] [[بهشت]] عبارت است از:
نعمت‌های [[بهشت]] بسیار متنوع، گسترده و دل‌‌انگیز است و [[قرآن]] بر آنها بسیار تکیه کرده است تا از این طریق، توجه [[انسان‌ها]] را به [[اعمال]] و صفات و فضایلی که سرچشمه این مواهب است، جلب کند.<ref>[[پیام]] [[قرآن]]، ج ۶، ص۲۲۷.</ref> به [[اعتقاد]] برخی بین نعمت‌های [[دنیوی]] و نعمت‌های بهشتی فقط شباهت اسمی وجود دارد و ذوات آنها با هم متباین است؛<ref>[[تسنیم]]، ج ۲، ص۴۹۲؛ [[کشف الاسرار]]، ج ۱، ص۱۱۰؛ تفسیر‌‌ منسوب به [[امام عسکری]]{{ع}}، ص۲۰۳.</ref> ولی این نظریه درست نیست؛ زیرا شیء واحد می‌‌تواند دارای درجات گوناگون وجودی باشد و در مراتب [[طبیعت]]، مثال، [[عقل]] و... وجودهای متعددی داشته باشد. البته به لحاظ مبدأ قابلی تفاوت فراوانی بین نعمت‌های بهشت و نعمت‌های [[دنیا]] وجود دارد؛ زیرا مثلاً میوه‌‌های بهشت محصول درخت [[نماز]]، [[روزه]] و سایر [[اعمال صالح]] و میوه‌‌های دنیا محصول درختان برخاسته از آب، خاک، هوا و [[نور]] فیزیکی است.<ref>تسنیم، ج ۲، ص۴۹۲.</ref>
 
به [[طور]] کلی [[قرآن کریم]] در [[آیات]] بسیاری به رغم اینکه نعمت‌های بهشتی را وصف‌‌پذیر با مثالها و مشابههای دنیوی نمی‌‌داند: {{متن قرآن|فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«پس هیچ کس نمی‌داند چه روشنی چشمی برای آنان به پاداش کارهایی که می‌کردند نهفته‌اند» سوره سجده، آیه ۱۷.</ref> ولی آنها را دائم و بی‌پایان: {{متن قرآن|وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ}}<ref>«و اما آنان که نیکبخت شده‌اند در بهشتند؛ تا آسمان‌ها و زمین برجاست در آن جاودانند جز آنچه پروردگارت به دهشی پایدار بخواهد» سوره هود، آیه ۱۰۸.</ref>،  {{متن قرآن|مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ أُكُلُهَا دَائِمٌ وَظِلُّهَا تِلْكَ عُقْبَى الَّذِينَ اتَّقَوْا وَعُقْبَى الْكَافِرِينَ النَّارُ}}<ref>«چگونگی بهشتی که به پرهیزگاران وعده داده‌اند، (این است که) نهرها از بن آن جاری است، میوه‌ها و سایه‌هایش ماندنی است، این فرجام پرهیزگاران است و فرجام کافران دوزخ است» سوره رعد، آیه ۳۵.</ref>،  {{متن قرآن|إِنَّ هَذَا لَرِزْقُنَا مَا لَهُ مِنْ نَفَادٍ}}<ref>«این، بی‌گمان (همان) روزی ماست که پایانی ندارد» سوره ص، آیه ۵۴.</ref> که هرگز قطع و ممنوع نشده: {{متن قرآن|لَا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ}}<ref>«که نه پایان یافتنی است و نه بازداشتنی» سوره واقعه، آیه ۳۳.</ref> دانسته است. برخی از [[آیات]] نیز بیانگر آن است که اینها تنها بخشی از اوصاف [[بهشتی]] است که به [[پرهیزگاران]] [[وعده]] داده شده است: {{متن قرآن|مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ أُكُلُهَا دَائِمٌ وَظِلُّهَا تِلْكَ عُقْبَى الَّذِينَ اتَّقَوْا وَعُقْبَى الْكَافِرِينَ النَّارُ}}<ref>«چگونگی بهشتی که به پرهیزگاران وعده داده‌اند، (این است که) نهرها از بن آن جاری است، میوه‌ها و سایه‌هایش ماندنی است، این فرجام پرهیزگاران است و فرجام کافران دوزخ است» سوره رعد، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن|مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِيهَا أَنْهَارٌ مِنْ مَاءٍ غَيْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى وَلَهُمْ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَمَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ كَمَنْ هُوَ خَالِدٌ فِي النَّارِ وَسُقُوا مَاءً حَمِيمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءَهُمْ}}<ref>«داستان آن بهشت که به پرهیزگاران نوید داده‌اند، (این است): در آن، جویبارهایی از آبی است که نمی‌گندد و جویبارهایی از شیری که مزه‌اش دگرگون نمی‌گردد و جویبارهایی از شرابی که به نوشندگان لذت می‌بخشد و جویبارهایی از شهد ناب؛ و آنان را در آن هرگونه میوه و (نیز) آمرزشی از سوی پروردگارشان است؛ آیا (اینان) برابرند با کسانی که در آتش (دوزخ) جاودانند و به آنان آبی داغ می‌نوشانند که دل و روده‌هایشان را پاره‌پاره می‌گرداند؟» سوره محمد، آیه ۱۵.</ref>، بنابراین آنچه از [[نعمت‌های بهشتی]] یادآوری می‌‌شود دورنمایی از آن سفره [[رحمت الهی]] است که هرچه [[بهشتیان]] بخواهند بلکه بیشتر در آن وجود دارد: «لَهُم ما یَشاءونَ فیها ولَدَینا مَزید»(ق / ۵۰، ۳۵) و آنچه که نفس بدان [[تمایل]] یابد و چشم از آن [[لذت]] ببرد در آنجا حاضر است: «و فیها ما تَشتَهیهِ الاَنفُسُ و تَلَذُّ الاَعیُنُ»(زخرف / ۴۳، ۷۱ و نیز فصّلت / ۴۱، ۳۱) و در آنچه که بدان مایل شده‌‌اند، جاودانه‌‌اند: «وهُم فی مَا اشتَهَت اَنفُسُهُم خــلِدون».([[انبیاء]] / ۲۱، ۱۰۲) برخی از نعمت‌های [[جسمانی]] [[بهشت]] عبارت است از:


===غرفه‌ها===
===غرفه‌ها===
۱۱۵٬۲۸۷

ویرایش