جهاد در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۷: خط ۷:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[امام]] هنگام [[مدیریت جامعه]] [[اسلامی]]، گاه ناچار است با [[شورشیان]] یا [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند. ازاین‌رو [[جهاد]] از [[وظایف امام]] به شمار می‌رود. [[شیخ مفید]] افزون بر آنکه درباره برخی [[جنگ‌های امام علی]]{{ع}} مانند [[جنگ جمل]] به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته، گاهی به این [[وظیفه]] برای متصدی [[منصب امامت]] نیز تصریح کرده است<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، الجمل، ص۲۱۲. نیز ر. ک: همو، الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.</ref>.
[[امام]] هنگام مدیریت جامعه [[اسلامی]]، گاه ناچار است با [[شورشیان]] یا [[دشمنان]] [[مبارزه]] کند. ازاین‌رو [[جهاد]] از [[وظایف امام]] به شمار می‌رود. [[شیخ مفید]] افزون بر آنکه درباره برخی [[جنگ‌های امام علی]]{{ع}} مانند [[جنگ جمل]] به تفصیل سخن گفته و کتابی مستقل نگاشته، گاهی به این [[وظیفه]] برای متصدی [[منصب امامت]] نیز تصریح کرده است<ref>محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، الجمل، ص۲۱۲. نیز ر. ک: همو، الفصول العشرة، ص۱۰۵-۱۰۶.</ref>.


[[سید مرتضی]] آنجا که از [[لزوم]] [[اشجع]] بودن امام[[سخن]] به میان می‌آورد، دلیل آن را چنین تبیین می‌کند که جهاد یکی از [[واجبات]] [[حاکم]] است و باید حاکم خود دراین‌باره از دیگران [[شجاع‌تر]] باشد<ref>سید مرتضی علم الهدی، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق سید احمد حسینی، ص۴۱۳.</ref>. [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با [[ادله نقلی]] [[ثابت]] می‌کند که امام{{ع}}، پیشوای [[مردم]] در امر جهاد است، پس باید [[شجاع‌ترین]] مردم باشد<ref>ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۹۰.</ref>.
[[سید مرتضی]] آنجا که از [[لزوم]] اشجع بودن امام [[سخن]] به میان می‌آورد، دلیل آن را چنین تبیین می‌کند که جهاد یکی از [[واجبات]] [[حاکم]] است و باید حاکم خود دراین‌باره از دیگران شجاع‌تر باشد<ref>سید مرتضی علم الهدی، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق سید احمد حسینی، ص۴۱۳.</ref>. [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با [[ادله نقلی]] [[ثابت]] می‌کند که امام{{ع}}، پیشوای [[مردم]] در امر جهاد است، پس باید شجاع‌ترین مردم باشد<ref>ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۹۰.</ref>.


ابوالصلاح حلبی با تقسیم‌بندی انواع [[کافران]]، به بیان انواع جهاد می‌پردازد<ref>همان، ص۲۴۵-۲۵۹.</ref>، اما به نقش امام در انواع جهاد اشاره نمی‌کند.
ابوالصلاح حلبی با تقسیم‌بندی انواع [[کافران]]، به بیان انواع جهاد می‌پردازد<ref>همان، ص۲۴۵-۲۵۹.</ref>، اما به نقش امام در انواع جهاد اشاره نمی‌کند.


مرحوم [[شیخ طوسی]] در آثار [[فقهی]] خود به تفصیل به بحث جهاد و نقش و [[جایگاه امام]] در آن پرداخته است. وی بیان می‌کند که جهاد آن‌گاه [[واجب]] است که [[دعوت]] به آن از سوی امام [[عادل]] یا [[نائب]] [[منصوب]] از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، جهاد در رکاب [[امام جائر]]، جایز نیست، مگر آنکه [[ترس]] از چیره شدن غیرمسلمانان بر [[سرزمین]] [[اسلام]] باشد که در این صورت، [[مجاهد]] باید به قصد [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] ـ نه [[همراهی با امام]] جائر ـ به جهاد بپردازد<ref>محمد بن حسن طوسی، النهایة، ص۲۹۰.</ref>.
مرحوم [[شیخ طوسی]] در آثار [[فقهی]] خود به تفصیل به بحث جهاد و نقش و جایگاه امام در آن پرداخته است. وی بیان می‌کند که جهاد آن‌گاه [[واجب]] است که [[دعوت]] به آن از سوی امام [[عادل]] یا [[نائب]] [[منصوب]] از طرف او صورت گیرد. در غیر این صورت، جهاد در رکاب [[امام جائر]]، جایز نیست، مگر آنکه [[ترس]] از چیره شدن غیرمسلمانان بر [[سرزمین]] [[اسلام]] باشد که در این صورت، [[مجاهد]] باید به قصد [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] ـ نه [[همراهی با امام]] جائر ـ به جهاد بپردازد<ref>محمد بن حسن طوسی، النهایة، ص۲۹۰.</ref>.


[[ابن میثم بحرانی]] به طور گذرا بر این [[وظیفه امام]] تأکید کرده است<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی القیامة، ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.</ref>. [[علامه حلّی]] نیز بارها این وظیفه امام را یادآور شده است<ref>حسن بن یوسف حلی، الالفین، ج۲، ص۲۴-۲۵.</ref> و تأکید می‌کند که [[وجوب]] [[جهاد]] مشروط به [[وجود امام]] یا [[نایب]] اوست<ref>همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۷۸.</ref>.
[[ابن میثم بحرانی]] به طور گذرا بر این [[وظیفه امام]] تأکید کرده است<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی القیامة، ص۵۸ و ۱۴۶-۱۴۷.</ref>. [[علامه حلّی]] نیز بارها این وظیفه امام را یادآور شده است<ref>حسن بن یوسف حلی، الالفین، ج۲، ص۲۴-۲۵.</ref> و تأکید می‌کند که [[وجوب]] [[جهاد]] مشروط به [[وجود امام]] یا [[نایب]] اوست<ref>همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۷۸.</ref>.
۱۳۴٬۰۹۳

ویرایش