بحث:آیه ابتلا: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۳۷۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۴ اوت ۲۰۲۴
خط ۳۴: خط ۳۴:
'''نقد و بررسی'''
'''نقد و بررسی'''


در [[کلام]] فخر رازی دو وجه اول و دوم با یکدیگر سازگاری ندارند؛ زیرا در وجه اوّل امامت ابراهیم‏{{ع}} به معنای نبوت صاحب شریعت و در وجه دوم به معنای نبوت در کاربرد گسترده آن دانسته شده است. چنان که وجه سوم نیز مدعای وی را [[اثبات]] نمی‏‌کند؛ چون امتنانی بودن امامت با این که امامت به معنای نبوت باشد ملازمه ندارد. گذشته از این، بی‌شک همه یا برخی از آزمون‏‌هایی که ابراهیم ‏{{ع}} پشت سر گذاشت و بدان جهت شایسته مقام امامت شد، در دوران نبوت او رخ داده است؛ در این صورت چگونه می‏‌توان امامت را به نبوت تفسیر کرد. نکته دیگری که دیدگاه مزبور را رد می‏‌کند این است که ابراهیم ‏{{ع}}وقتی مقام امامت را از جانب [[خداوند]] دریافت نمود، آن را برای [[فرزندان]] خویش نیز درخواست کرد؛ از این درخواست معلوم می‏‌شود که وی در آن [[زمان]] دارای فرزند بوده، یا لااقل نسبت به این که دارای فرزند خواهد شد، [[اطمینان]] داشته است؛ زیرا درخواست او مشروط به این که اگر دارای فرزند شود، نبوده است. از طرفی ابراهیم ‏{{ع}} تا زمان کهولت [[فرزندی]] نداشته و از داشتن فرزند به لحاظ [[قوانین]] عادی [[ناامید]] بوده است و وقتی [[فرشتگان الهی]] به او مژده فرزند دادند، گفت: «آیا با این که مرا [[پیری]] فرا رسیده است، بشارتم می‏‌دهید؟ به چه [[بشارت]] می‏‌دهید؟» <ref>سوره حجر، آیه 55.</ref>. بنابراین [[امامت]] در اواخر دوران [[نبوت]] ابراهیم و پس از بشارت او به فرزند، به وی عطا شده است. <ref>ر.ک: طباطبایی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۲۶۷ـ ۲۶۸، مؤسسة الأعلمی، بیروت.</ref>.
در [[کلام]] فخر رازی دو وجه اول و دوم با یکدیگر سازگاری ندارند؛ زیرا در وجه اوّل امامت ابراهیم‏{{ع}} به معنای نبوت صاحب شریعت و در وجه دوم به معنای نبوت در کاربرد گسترده آن دانسته شده است. چنان که وجه سوم نیز مدعای وی را [[اثبات]] نمی‏‌کند؛ چون امتنانی بودن امامت با این که امامت به معنای نبوت باشد ملازمه ندارد. گذشته از این، بی‌شک همه یا برخی از آزمون‏‌هایی که ابراهیم ‏{{ع}} پشت سر گذاشت و بدان جهت شایسته مقام امامت شد، در دوران نبوت او رخ داده است؛ در این صورت چگونه می‏‌توان امامت را به نبوت تفسیر کرد. نکته دیگری که دیدگاه مزبور را رد می‏‌کند این است که ابراهیم ‏{{ع}}وقتی مقام امامت را از جانب [[خداوند]] دریافت نمود، آن را برای [[فرزندان]] خویش نیز درخواست کرد؛ از این درخواست معلوم می‏‌شود که وی در آن [[زمان]] دارای فرزند بوده، یا لااقل نسبت به این که دارای فرزند خواهد شد، [[اطمینان]] داشته است؛ زیرا درخواست او مشروط به این که اگر دارای فرزند شود، نبوده است. از طرفی ابراهیم ‏{{ع}} تا زمان کهولت [[فرزندی]] نداشته و از داشتن فرزند به لحاظ [[قوانین]] عادی [[ناامید]] بوده است و وقتی [[فرشتگان الهی]] به او مژده فرزند دادند، گفت: «آیا با این که مرا [[پیری]] فرا رسیده است، بشارتم می‏‌دهید؟ به چه [[بشارت]] می‏‌دهید؟» <ref>سوره حجر، آیه 55.</ref>. بنابراین [[امامت]] در اواخر دوران [[نبوت]] ابراهیم و پس از بشارت او به فرزند، به وی عطا شده است. <ref>ر.ک: طباطبایی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، ج۱، ص۲۶۷ـ ۲۶۸، مؤسسة الأعلمی، بیروت.</ref>.<ref>علی ربانی گلپایگانی، مقاله: آیه ابتلای ابراهیم، نشریه کلام اسلامی، شماره 54.</ref>.


==== الگوی تمام عیار ====
==== الگوی تمام عیار ====
مقصود از [[مقام امامت]] در [[آیه]]، [[الگو]] و [[اسوه]] بودن همه جانبه و تمام عیار ابراهیم ‏{{ع}} است. شرط رسیدن به این [[مقام]] آن است که فرد به درجه‌‏ای از [[کمال معنوی]] نایل شود که حتی [[ترک اولی]] کارهایی که ترکش سزاوارتر است نیز از او سرنزند. اگرچه [[پیامبران]] پیش از ابراهیم‏{{ع}} از [[مقام عصمت]] برخوردار بوده‌‏اند ولی چنانکه [[قرآن]] یادآور شده است گاهی از آنان کارهایی سرزده که ترکش سزاوارتر بوده است <ref>سوره طه، آیه115.</ref>. این پیامبران از چنان مقام بلندی که به ابراهیم{{ع}} عطا گردید، برخوردار نبوده‌‏اند و نمی‌‏توان گفتار و [[رفتار]] آنان را به صورت کامل و همه جانبه اسوه و الگوی [[بشریت]] در همه اعصار دانست. ولی ابراهیم ‏{{ع}} پس از انجام آزمون‏‌های سخت به مقامی نایل شد که اسوه و الگوی تمام عیار همه [[انسان‌‏ها]] به شمار می‏‌رود. <ref>جعفر سبحانی، منشور جاوید، ج۵، ص۲۳۴ـ ۲۳۷.</ref>.
نقد و بررسی
چنان که پیش از این یادآور شدیم مقام امامت به [[فرزندان]] [[پاک]] و [[معصوم]] ابراهیم‏{{ع}} همچون اسحاق و [[یعقوب]] عطا شده است و بدون [[شک]] مقام و [[منزلت]] [[معنوی]] و [[کمال وجودی]] [[پیامبران اولوالعزم]] مانند نوح، [[موسی]] و عیسی‏{{عم}} [[برتر]] از چنین پیامبرانی بوده و از مقام امامت بهره‌‏مند بوده‌‏اند؛ بر این اساس نمی‌‏توان تنها ابراهیم ‏{{ع}} را الگوی تمام عیار بشریت دانست.<ref>علی ربانی گلپایگانی، مقاله: آیه ابتلای ابراهیم، نشریه کلام اسلامی، شماره 54.</ref>.
==== [[ولایت]] و [[زعامت سیاسی]] ====
==== [[ولایت]] و [[زعامت سیاسی]] ====
==== [[هدایت باطنی]] ====
==== [[هدایت باطنی]] ====
۱۳٬۸۵۶

ویرایش