سیره فرهنگی امام باقر: تفاوت میان نسخهها
←زمینهسازی برای تدوین فقه جعفری
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
[[صبوری]] امام باقر{{ع}} در پاسخ به پرسشهای مخالفان در خور توجه است. به طوری که حاضران در مناظرهها، شیفته بیان، [[اخلاق]] و [[معنویت]] [[امام]]{{ع}} میشدند و از این رهگذر، [[حکومت اموی]] نگران میشد و ایشان و پیروانش را زیر نظر میگرفت<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص۲۳۶.</ref>. | [[صبوری]] امام باقر{{ع}} در پاسخ به پرسشهای مخالفان در خور توجه است. به طوری که حاضران در مناظرهها، شیفته بیان، [[اخلاق]] و [[معنویت]] [[امام]]{{ع}} میشدند و از این رهگذر، [[حکومت اموی]] نگران میشد و ایشان و پیروانش را زیر نظر میگرفت<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص۲۳۶.</ref>. | ||
=== زمینهسازی برای تدوین | === زمینهسازی برای تدوین فقه جعفری === | ||
[[امام باقر]]{{ع}} با | [[امام باقر]]{{ع}} با روایات فقهی بسیاری در گستره همه ابواب فقهی، زمینهساز تدوین فقه جعفری و دستیابی به [[قواعد فقهی]] شد. به گونهای که برخی ۴۸ قاعده فقهی از آنها استخراج کردهاند<ref>محمدحسین علی الصغیر، الامام محمد الباقر{{ع}} مجدد الحضارة الاسلامیه، ص۲۵۰ - ۲۵۳.</ref>. امام{{ع}} در مواردی نیز به تصحیح برخی آرای [[انحرافی]] در [[فقه]] پرداخت. برای نمونه، برای [[وجوب]] [[نماز]] قصر(شکسته) در [[سفر]] به [[آیه]] ۱۰۱ [[سوره نساء]]<ref>{{متن قرآن|أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ}} «که از نماز بکاهید» سوره نساء، آیه ۱۰۱.</ref> [[استدلال]] کرد و تبیین نمود که تعبیر {{متن قرآن|فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ}} در این آیه به قرینه آیه {{متن قرآن|فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا}}<ref>«بیگمان صفا و مروه از نشانههای (بندگی) خداوند است پس هر کس حج خانه (ی کعبه) بجای آورد یا عمره بگزارد بر او گناهی نیست که میان آن دو را بپیماید و هر که خود خواسته کاری نیک انجام دهد، خداوند سپاسگزاری داناست» سوره بقره، آیه ۱۵۸.</ref> درباره [[طواف]]، به معنای وجوب است و افزود که [[عمل پیامبر]]{{صل}} نیز در اینباره بیانگر وجوب شکسته بودن نماز مسافر است<ref>صدوق، کتاب من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۴۳۴.</ref>. | ||
همچنین امام باقر{{ع}} درباره مسح کردن بر قسمتی از سر و پا، به آیه {{متن قرآن|وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ}}<ref>«ای مؤمنان! چون برای نماز برخاستید چهره و دستهایتان را تا آرنج بشویید و بخشی از سرتان را مسح کنید و نیز پاهای خود را تا برآمدگی روی پا و اگر جنب بودید غسل کنید و اگر بیمار یا در سفر بودید و یا از جای قضای حاجت آمدید یا با زنان آمیزش کردید و آبی نیافتید به خاکی پاک تیمّم کنید، با آن بخشی از چهره و دستهای خود را مسح نمایید، خداوند نمیخواهد شما را در تنگنا افکند ولی میخواهد شما را پاکیزه گرداند و نعمت خود را بر شما تمام کند باشد که سپاس گزارید» سوره مائده، آیه ۶.</ref> استناد کرد، که حرف «باء» در «برؤوسکم» به معنای بخشی از سر است و کلمه «أرجلکم» به «برؤوسکم» عطف شده و مسح قسمتی از سر و پا را حکایت دارد. [[امام]]{{ع}} در پایان فرمود: [[پیامبر]]{{صل}} این [[تفسیر]] را داشت، اما [[مردم]] توجهی نکردند و آن را ضایع کردند<ref>کلینی، الکافی، ج۳، ص۳۰.</ref>. | همچنین امام باقر{{ع}} درباره مسح کردن بر قسمتی از سر و پا، به آیه {{متن قرآن|وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ}}<ref>«ای مؤمنان! چون برای نماز برخاستید چهره و دستهایتان را تا آرنج بشویید و بخشی از سرتان را مسح کنید و نیز پاهای خود را تا برآمدگی روی پا و اگر جنب بودید غسل کنید و اگر بیمار یا در سفر بودید و یا از جای قضای حاجت آمدید یا با زنان آمیزش کردید و آبی نیافتید به خاکی پاک تیمّم کنید، با آن بخشی از چهره و دستهای خود را مسح نمایید، خداوند نمیخواهد شما را در تنگنا افکند ولی میخواهد شما را پاکیزه گرداند و نعمت خود را بر شما تمام کند باشد که سپاس گزارید» سوره مائده، آیه ۶.</ref> استناد کرد، که حرف «باء» در «برؤوسکم» به معنای بخشی از سر است و کلمه «أرجلکم» به «برؤوسکم» عطف شده و مسح قسمتی از سر و پا را حکایت دارد. [[امام]]{{ع}} در پایان فرمود: [[پیامبر]]{{صل}} این [[تفسیر]] را داشت، اما [[مردم]] توجهی نکردند و آن را ضایع کردند<ref>کلینی، الکافی، ج۳، ص۳۰.</ref>. | ||