همسرداری در معارف و سیره معصوم: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۹۸: خط ۱۹۸:


=== [[وظایف]] خاص زن ===
=== [[وظایف]] خاص زن ===
در این بحث به شرح وظایف زن در [[سیره ائمه]]{{عم}} می‌پردازیم.
در این بحث به شرح وظایف زن در سیره ائمه{{عم}} می‌پردازیم.


۱. '''حق [[تمکین]] و [[اطاعت]] و پذیرفتن مرد به عنوان [[رئیس]] خانواده''': اطاعت و [[فرمان‌برداری]] زن، لازمه مدیریت مرد در خانه و زمینه‌ساز [[صفا]] و [[صمیمیت]] در [[محیط خانواده]] است. از مصداق‌های این اطاعت، امور جنسی و ورود و خروج زن در خانه است که موجب صفا و [[استحکام خانواده]] می‌شود. در [[قرآن کریم]] درباره تقسیم [[وظایف]] و [[حقوق همسران]] آمده است: {{متن قرآن|الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا}}<ref>«مردان سرپرست زنانند بدان روی که خداوند برخی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده است و برای آنکه مردان از دارایی‌های خویش می‌بخشند؛ پس زنان نکوکردار، فرمانبردارند؛ در برابر آنچه خداوند (از حقوق آنان) پاس داشته است در نبود شوهر پاس (وی) می‌دارند و آن زنان را که از نافرمانیشان بیم دارید (نخست) پندشان دهید و (اگر تأثیر نکرد) در خوابگاه‌ها از آنان دوری گزینید و (باز اگر تأثیر نکرد) بزنیدشان آنگاه اگر فرمانبردار شما شدند دیگر به زیان آنان راهی مجویید که خداوند فرازمندی بزرگ است» سوره نساء، آیه ۳۴.</ref>.
۱. '''حق [[تمکین]] و [[اطاعت]] و پذیرفتن مرد به عنوان [[رئیس]] خانواده''': اطاعت و [[فرمان‌برداری]] زن، لازمه مدیریت مرد در خانه و زمینه‌ساز صفا و صمیمیت در [[محیط خانواده]] است. از مصداق‌های این اطاعت، امور جنسی و ورود و خروج زن در خانه است که موجب صفا و [[استحکام خانواده]] می‌شود. در [[قرآن کریم]] درباره تقسیم [[وظایف]] و [[حقوق همسران]] آمده است: {{متن قرآن|الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا}}<ref>«مردان سرپرست زنانند بدان روی که خداوند برخی از آنان را بر برخی دیگر برتری داده است و برای آنکه مردان از دارایی‌های خویش می‌بخشند؛ پس زنان نکوکردار، فرمانبردارند؛ در برابر آنچه خداوند (از حقوق آنان) پاس داشته است در نبود شوهر پاس (وی) می‌دارند و آن زنان را که از نافرمانیشان بیم دارید (نخست) پندشان دهید و (اگر تأثیر نکرد) در خوابگاه‌ها از آنان دوری گزینید و (باز اگر تأثیر نکرد) بزنیدشان آنگاه اگر فرمانبردار شما شدند دیگر به زیان آنان راهی مجویید که خداوند فرازمندی بزرگ است» سوره نساء، آیه ۳۴.</ref>.


این [[آیه]] [[شریف]]، مردان را مسلط بر امور [[همسران]] و [[مدیر و مدبر]] [[خانه]] و [[خانواده]] خویش قرار داده است<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۳۴۳.</ref>. در مقابل، [[زن]] [[صالح]] را تابع و [[مطیع]] شوهر معرفی کرده و در برابر [[تمکین]] نکردن او از شوهر خویش، مجازات‌هایی را از جانب شوهر برای وی مقرر فرموده است.
این [[آیه]] [[شریف]]، مردان را مسلط بر امور [[همسران]] و [[مدیر و مدبر]] [[خانه]] و [[خانواده]] خویش قرار داده است<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۳۴۳.</ref>. در مقابل، [[زن]] [[صالح]] را تابع و [[مطیع]] شوهر معرفی کرده و در برابر [[تمکین]] نکردن او از شوهر خویش، مجازات‌هایی را از جانب شوهر برای وی مقرر فرموده است.
خط ۲۷۰: خط ۲۷۰:
۹. '''[[آرامش]] بخشیدن''': [[نظام]] خانواده در اسلام متناسب با روحیات زن و [[مرد]] [[برنامه‌ریزی]] شده است. یکی از وظایف مهم [[بانوان]]، تأمین [[عواطف]] و مهیا کردن فضای آرام و باصفا در میان خانواده است. بانوان به لحاظ لطافت [[روحی]] که دارند، [[مسئول]] تنظیم آرامش و صفای درون خانواده هستند. در این خصوص، از [[مولای متقیان]]، علی{{ع}} نقل شده است که می‌فرمود: «هرگاه به خانه می‌آمدم و به فاطمه{{س}} نگاه می‌کردم، تمام [[غم]] و غصه‌ام برطرف می‌شد»<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۹.</ref>.
۹. '''[[آرامش]] بخشیدن''': [[نظام]] خانواده در اسلام متناسب با روحیات زن و [[مرد]] [[برنامه‌ریزی]] شده است. یکی از وظایف مهم [[بانوان]]، تأمین [[عواطف]] و مهیا کردن فضای آرام و باصفا در میان خانواده است. بانوان به لحاظ لطافت [[روحی]] که دارند، [[مسئول]] تنظیم آرامش و صفای درون خانواده هستند. در این خصوص، از [[مولای متقیان]]، علی{{ع}} نقل شده است که می‌فرمود: «هرگاه به خانه می‌آمدم و به فاطمه{{س}} نگاه می‌کردم، تمام [[غم]] و غصه‌ام برطرف می‌شد»<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۹.</ref>.


روایتی دیگر، در همین خصوص مبنی بر شادی‌آفرین بودن زن، از [[مولا]] [[امام علی]]{{ع}} نقل شده است: «[[زن]] گل است و باید همچون گل، شادی‌آفرین باشد»<ref>صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۵۵۶.</ref>. [[مادر امام حسن عسکری]]{{ع}} کنیزی بود که [[سوسن]] خوانده می‌شد. ایشان نیز همواره [[اخلاقی]] [[نیکو]] و رابطه‌ای پسندیده در [[خانه]] داشتند که موجب ایجاد [[آرامش روحی]] در [[خانواده]] بودند<ref>ابن ابی ثلج، [[تاریخ اهل بیت]]، ص۱۲۳؛ [[امین]] عاملی، [[سیره معصومان]]، ۱۳۷۶، ج۶، ص۲۴۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۰۰-۲۱۳.</ref>
روایتی دیگر، در همین خصوص مبنی بر شادی‌آفرین بودن زن، از [[مولا]] [[امام علی]]{{ع}} نقل شده است: «[[زن]] گل است و باید همچون گل، شادی‌آفرین باشد»<ref>صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۵۵۶.</ref>. [[مادر امام حسن عسکری]]{{ع}} کنیزی بود که [[سوسن]] خوانده می‌شد. ایشان نیز همواره [[اخلاقی]] [[نیکو]] و رابطه‌ای پسندیده در [[خانه]] داشتند که موجب ایجاد [[آرامش روحی]] در [[خانواده]] بودند<ref>ابن ابی ثلج، تاریخ اهل بیت، ص۱۲۳؛ [[امین]] عاملی، [[سیره معصومان]]، ۱۳۷۶، ج۶، ص۲۴۸.</ref>.<ref>[[ابوالفضل سلمانی گواری|سلمانی گواری، ابوالفضل]]، [[سیره خانوادگی ائمه معصوم (کتاب)|سیره خانوادگی ائمه معصوم]]، ص ۲۰۰-۲۱۳.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۳۳٬۷۹۱

ویرایش