مراحل معاد: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۴
خط ۲۰۵: خط ۲۰۵:


==== ویژگی‌های حیات برزخی ====
==== ویژگی‌های حیات برزخی ====
# شبه جسمانی بودن عالم برزخ: از ویژگی‌های [[عالم برزخ]]، [[حیات]] شبه جسمانی آن است. در [[آیات قرآنی]]<ref>نور، ۲۴؛ یس، ۵۱ و ۶۵.</ref> شواهدی وجود دارد که بدن برزخی غیر از بدن [[دنیایی]] است و هیئتی مشابه آن دارد<ref>ملاصدرا، تفسیر القرآن، ج۵، ص۱۳۰؛ مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۲، ص۱۲۲ و ج۱۴، ص۲۳۹.</ref>. برخی از متکلمان امامیه بر این باورند که [[ارواح]] در عالم برزخ، بدن‌هایی شبیه بدن [[دنیوی]] خود دارند<ref>مفید، محمد بن محمد، اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، ص۷۷؛ لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، ص۶۵۲؛ فیض کاشانی، ملامحسن، الشافی فی العقائد والاخلاق والاحکام، ص۹۰۰ -۹۰۲.</ref>؛ البته این [[عقیده]] از [[روایات]] متعددی<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۳، ص۲۴۵؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، ج۶، ص۲۷۰. </ref> برمی‌خیزد که گویای آن است که [[روح]] در عالم برزخ با قالب مثالی که با آن عالم سنخیت دارد، [[سیر]] خود را ادامه می‌دهد و [[رنج]] و [[لذت]] را همانند [[دنیا]] [[درک]] می‌کند<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء، ج۸، ص۳۱۱ - ۳۱۲؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، ج۶، ص۲۱۷.</ref>.<ref>[[باقر صاحبی|صاحبی، باقر]]، [[برزخ - صاحبی (مقاله)| مقاله «برزخ»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]] ص۶۱۰.</ref>
# '''شبه جسمانی بودن عالم برزخ:''' از ویژگی‌های [[عالم برزخ]]، [[حیات]] شبه جسمانی آن است. در [[آیات قرآنی]]<ref>نور، ۲۴؛ یس، ۵۱ و ۶۵.</ref> شواهدی وجود دارد که بدن برزخی غیر از بدن [[دنیایی]] است و هیئتی مشابه آن دارد<ref>ملاصدرا، تفسیر القرآن، ج۵، ص۱۳۰؛ مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۲، ص۱۲۲ و ج۱۴، ص۲۳۹.</ref>. برخی از متکلمان امامیه بر این باورند که [[ارواح]] در عالم برزخ، بدن‌هایی شبیه بدن [[دنیوی]] خود دارند<ref>مفید، محمد بن محمد، اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، ص۷۷؛ لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، ص۶۵۲؛ فیض کاشانی، ملامحسن، الشافی فی العقائد والاخلاق والاحکام، ص۹۰۰ -۹۰۲.</ref>؛ البته این [[عقیده]] از [[روایات]] متعددی<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۳، ص۲۴۵؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، ج۶، ص۲۷۰. </ref> برمی‌خیزد که گویای آن است که [[روح]] در عالم برزخ با قالب مثالی که با آن عالم سنخیت دارد، [[سیر]] خود را ادامه می‌دهد و [[رنج]] و [[لذت]] را همانند [[دنیا]] [[درک]] می‌کند<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء، ج۸، ص۳۱۱ - ۳۱۲؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، ج۶، ص۲۱۷.</ref>.<ref>[[باقر صاحبی|صاحبی، باقر]]، [[برزخ - صاحبی (مقاله)| مقاله «برزخ»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]] ص۶۱۰.</ref>
# شباهت به عالم رویا: در برخی [[آیات]]، حالت پس از مرگ به حالت [[خواب]] رفتن انسان‌ها تشبیه شده است: {{متن قرآن|اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا ...}}<ref>«خداوند، جان‌ها را هنگام مرگشان و آن (جان) را که نمرده است هنگام خوابیدن آن می‌گیرد ...» سوره زمر، آیه ۴۲.</ref>.
# '''شباهت به عالم رویا:''' در برخی [[آیات]]، حالت پس از مرگ به حالت [[خواب]] رفتن انسان‌ها تشبیه شده است: {{متن قرآن|اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا ...}}<ref>«خداوند، جان‌ها را هنگام مرگشان و آن (جان) را که نمرده است هنگام خوابیدن آن می‌گیرد ...» سوره زمر، آیه ۴۲.</ref>.
# سنخیت با [[دنیا]]: در قیامت سؤال می‌شود که به شمار سال‌ها چه مدت در [[زمین]] درنگ کردید؟ در پاسخ گفته می‌شود: روزی (یک [[روز]]) یا پاره‌ای از روز: {{متن قرآن|قَالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ}}<ref>«می‌فرماید: به شمار سال‌ها، چند در زمین درنگ داشتید؟» سوره مؤمنون، آیه ۱۱۲.</ref>، از این پرسش و پاسخ چنین برداشت شده که مکث در برزخ از نظر [[قرآن]] مکث در [[زمین]] به شمار آمده است<ref>المیزان، ج ۱، ص۱۳۹.</ref>.
# '''سنخیت با [[دنیا]]:''' در قیامت سؤال می‌شود که به شمار سال‌ها چه مدت در [[زمین]] درنگ کردید؟ در پاسخ گفته می‌شود: روزی (یک [[روز]]) یا پاره‌ای از روز: {{متن قرآن|قَالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ}}<ref>«می‌فرماید: به شمار سال‌ها، چند در زمین درنگ داشتید؟» سوره مؤمنون، آیه ۱۱۲.</ref>، از این پرسش و پاسخ چنین برداشت شده که مکث در برزخ از نظر [[قرآن]] مکث در [[زمین]] به شمار آمده است<ref>المیزان، ج ۱، ص۱۳۹.</ref>.
# کوتاه بودن [[برزخ]] در قیاس با [[آخرت]]: از منظر [[آیات قرآن]]، مجموع حیات دنیوی و برزخی در نگاه کسی که از جایگاهی [[برتر]] (آخرت) به آن می‌نگرد بسیار کوتاه است: {{متن قرآن|قَالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«می‌فرماید: اگر می‌دانستید جز اندکی درنگ نداشته‌اید» سوره مؤمنون، آیه ۱۱۴.</ref>. البته برخی توضیح داده‌اند که کوتاه بودن برزخ و [[دنیا]] از آن جهت است که آنها متناهی هستند، برخلاف حیات اخروی که این‌گونه نیست<ref>مجمع البیان، ج ۷، ص۱۹۲.</ref>.
# '''کوتاه بودن [[برزخ]] در قیاس با [[آخرت]]:''' از منظر [[آیات قرآن]]، مجموع حیات دنیوی و برزخی در نگاه کسی که از جایگاهی [[برتر]] (آخرت) به آن می‌نگرد بسیار کوتاه است: {{متن قرآن|قَالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«می‌فرماید: اگر می‌دانستید جز اندکی درنگ نداشته‌اید» سوره مؤمنون، آیه ۱۱۴.</ref>. البته برخی توضیح داده‌اند که کوتاه بودن برزخ و [[دنیا]] از آن جهت است که آنها متناهی هستند، برخلاف حیات اخروی که این‌گونه نیست<ref>مجمع البیان، ج ۷، ص۱۹۲.</ref>.


از دیگر ویژگی‌های برزخ بروز و ظهور [[عقاید]] و [[اعمال]] و خلقیات [[دنیوی]] در آن، سؤال قبر، فشار قبر و نیز ارتباط اهل برزخ با یکدیگر و با عالم دنیاست<ref>اعتقادات، ص۹۸ ـ ۱۰۲؛ بحار الانوار، ج ۶، ص۲۷۹، ۲۶۸.</ref>.<ref>[[حسین دیبا|دیبا، حسین]]، [[برزخ - دیبا (مقاله)|مقاله «برزخ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۴۷۵.</ref>
از دیگر ویژگی‌های برزخ بروز و ظهور [[عقاید]] و [[اعمال]] و خلقیات [[دنیوی]] در آن، سؤال قبر، فشار قبر و نیز ارتباط اهل برزخ با یکدیگر و با عالم دنیاست<ref>اعتقادات، ص۹۸ ـ ۱۰۲؛ بحار الانوار، ج ۶، ص۲۷۹، ۲۶۸.</ref>.<ref>[[حسین دیبا|دیبا، حسین]]، [[برزخ - دیبا (مقاله)|مقاله «برزخ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۴۷۵.</ref>
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش