مراحل معاد: تفاوت میان نسخه‌ها

حکما عالم مثال و برزخ را به دو قسم نزولی و صعودی تقسیم می‌کنند. برزخ نزولی در قوس نزول عالم و پیش از مرتبه دنیا و  طبیعت است که [[فیض]] از عالم [[عقل]] آغاز می‌شود و به عالم مثال و بعد به عالم طبیعت می‌رسد. برزخ نزولی عالمی مستقل و [[قائم]] به ذات است<ref>ملاصدرا، مجموعه رسائل فلسفی، ص۳۰۴؛ همو، الحکمة المتعالیه، ج۹، ص۳۲۱؛ آشتیانی، سید جلال الدین، شرح بر زاد المسافر، ص۳۶۰ – ۳۶۴.</ref>. این عالم، منشأ موجودات [[عالم شهادت]] و محل گرفتن [[عهد]] و [[میثاق]] [[ربوبیت]] است که از آن در اصطلاح [[شرع]] به [[عالم ذر]] و گاهی به عالم [[ملائکه]] یاد می‌شود<ref>تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۲۵۶ و ۵۱۹.</ref>. هنگامی که موجودات عالم طبیعت با حرکت جوهری، [[سیر]] کمالی را به سوی عالم عقل طی می‌کنند، برزخ صعودی آغاز می‌شود. این عالم، واسطه میان عالم طبیعت و عالم عقل است و صورت‌های [[اعمال]] و نتیجه کارهای انسان در این عالم است<ref>ابن عربی، محی الدین، الفتوحات المکیه، ج۳، ص۷۸؛ قیصری، داوود بن محمود، شرح فصوص الحکم، ص۱۰۲؛ آشتیانی، سید جلال الدین، شرح بر زاد المسافر، ص۲۲۷.</ref>.

 

عالم مثال در تقسیمی دیگر به دو قسم «منفصل» که منطبق بر همان برزخ نزولی و صعودی است<ref>ابن عربی، محی الدین، الفتوحات المکیه، ج۲، ص۳۱۱- ۳۱۲؛ غفاری، سیدمحمد خالد، فرهنگ اصطلاحات شیخ اشراق، ص۲۳۹ – ۲۴۷. </ref> و «متصل» که همان عالم خیال در [[نفس انسانی]] و منشأ [[رؤیا]] در [[انسان]] است، تقسیم می‌شود<ref>شهرزوری، شمس الدین، رسائل الشجرة الالهیة فی علوم الحقائق الربانیة، ج۳، ص۴۵۶. </ref>.<ref>تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۴۱۱.</ref>.<ref>[[باقر صاحبی|صاحبی، باقر]]، [[برزخ - صاحبی (مقاله)| مقاله «برزخ»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]]، ص ۶۱۱؛ [[حسین دیبا|دیبا، حسین]]، [[برزخ - دیبا (مقاله)|مقاله «برزخ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۵]]، ص۴۶۷.</ref>