بحث:قاعده لطف: تفاوت میان نسخه‌ها

== معنای اصطلاحی لطف (لطف مقرِّب و لطف محصِّل) ==

لطف، در اصطلاح، از "صفات فعل" [[الهی]] و عبارت از امری است که مکلّف را به [[اطاعت]] از [[اوامر الهی]] و اجتناب از [[نواهی]] او [[دعوت]] می‌کند و به دو بخش لطف "مقرِّب" و "محصِّل" تقسیم می‌شود؛ به این ترتیب که اگر امری فرد مکلّف را ترغیب به [[امتثال]] [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] نماید یا زمینه آن را فراهم کند، "لطف مقرِّب" نام دارد؛ مانند [[وعده]] و وعیدهای [[الهی]] در [[قرآن]] و نیز ارائه معجزات از سوی [[انبیاء]] و [[اولیاء الهی]] {{عم}} یا وجود [[خانواده]] و [[جامعه]] و محیطی سالم برای [[رشد]] و [[تربیت]] صحیح و امور دیگری که بستر [[اطاعت خداوند]] را برای [[انسان]] فراهم می‌کند و با وجود آنهاست که [[انسان]] مکلّف، علاقه‌مند به [[امتثال]] [[اوامر الهی]] می‌شود. با این وجود، اگر [[بنده]] بخواهد امر [[خداوند]] را [[امتثال]] نماید، "لطف [[مقرّب]]" کافی نیست؛ زیرا هنوز برای او چگونگی [[امتثال]] [[فرامین الهی]] بیان نشده و برای انجام [[عمل]] [[عبادی]] باید از "لطف محصّل" بهره‌مند شود.

"لطف محصِّل" عبارت از اموری است که راه [[اطاعت از خداوند]] و امتثال اوامر الهی را به [[انسان‌ها]] ارائه می‌کند و در نتیجه، [[انسان]] مکلّف می‌تواند با [[اختیار]] خود موفّق به انجام امرالهی شود. مصداق چنین الطافی، کتب [[وحی]] و [[انبیاء الهی]] و اوصیای آنان {{عم}} در میان [[مردم]] است که راه [[سعادت]] و [[شقاوت]] و چگونگی [[امتثال]] [[اوامر الهی]] را برای [[انسان‌ها]] بیان می‌کنند.

به این ترتیب می‌توان گفت که در تعریف لطف، عبارت "امری که [[مکلف]] را به [[اطاعت]] از [[اوامر الهی]] [[دعوت]] می‌کند" به منزله جنس منطقی است و "امری که مکلّف را ترغیب به [[امتثال]] [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] می‌نماید و یا زمینه آن را فراهم می‌کند" فصل برای لطف [[مقرّب]] است و عبارت "اموری که راه [[اطاعت از خداوند]] و [[امتثال]] امرالهی را به [[انسان‌ها]] ارائه می‌کند" به منزله فصل برای لطف محصّل است<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱]]، ص۱۴۸-۱۴۹.</ref>