پرش به محتوا

همسایه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۷ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۵: خط ۱۵:


== [[حقوق]] [[همسایگی]] ==
== [[حقوق]] [[همسایگی]] ==
[[امام سجاد]] {{ع}} در رساله [[حقوق]] خویش، بخشی از این [[حقوق]] را [[تبیین]] کرده‌اند: رعایت [[حقوق]] [[همسایه]] در غیاب او، گرامی داشتن و رعایت [[حرمت]] [[همسایه]] در حضور او، [[یاری]] [[همسایه]]، پرهیز از [[عیب‌جویی]] و عیب‌گویی، خیررسانی و [[نصیحت]]، حمایت از [[همسایه]]، [[بخشش]] و [[بردباری]] نسبت به [[همسایه]]<ref>[[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)| دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۸۹۹.</ref>.
[[امام سجاد]] {{ع}} در رساله [[حقوق]] خویش، بخشی از این [[حقوق]] را [[تبیین]] کرده‌اند: رعایت [[حقوق]] همسایه در غیاب او، گرامی داشتن و رعایت [[حرمت]] همسایه در حضور او، [[یاری]] همسایه، پرهیز از [[عیب‌جویی]] و عیب‌گویی، خیررسانی و [[نصیحت]]، حمایت از همسایه، [[بخشش]] و [[بردباری]] نسبت به همسایه<ref>[[سید حسین دین‌پرور|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)| دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۸۹۹.</ref>.


== محدوده [[همسایگی]] ==
== محدوده [[همسایگی]] ==
خط ۲۷: خط ۲۷:
یکی از عناوینی که به توسعه مناسبات عاطفی کمک می‌کند، [[همسایگی]] است. اعضای یک محله در اثر برخوردهای روزانه و داشتن منافع مشترک، ناگزیر باهم روابطی برقرار می‌کنند و تنظیم این روابط نیازمند ضابطه است. ضوابط قانونی برای [[حفظ]] [[حقوق همسایگان]] مقرر شده است. حفظ حقوق، نظم را در محله برقرار می‌کند و [[امنیت]] لازم برای [[زندگی]] را پدید می‌آورد، ولی نظم و امنیت مطلوب‌تری نیز قابل تحصیل است، مشروط بر آنکه [[حقوق]] را به [[قانون]] محدود نسازیم و برای همسایگان حقوق اخلاقی نیز قایل شویم.
یکی از عناوینی که به توسعه مناسبات عاطفی کمک می‌کند، [[همسایگی]] است. اعضای یک محله در اثر برخوردهای روزانه و داشتن منافع مشترک، ناگزیر باهم روابطی برقرار می‌کنند و تنظیم این روابط نیازمند ضابطه است. ضوابط قانونی برای [[حفظ]] [[حقوق همسایگان]] مقرر شده است. حفظ حقوق، نظم را در محله برقرار می‌کند و [[امنیت]] لازم برای [[زندگی]] را پدید می‌آورد، ولی نظم و امنیت مطلوب‌تری نیز قابل تحصیل است، مشروط بر آنکه [[حقوق]] را به [[قانون]] محدود نسازیم و برای همسایگان حقوق اخلاقی نیز قایل شویم.


امروزه متأسفانه در اثر ویژگی‌های زندگی جدید، [[انسان‌ها]] با همسایه‌های خود ارتباط کمتری دارند. چه بسا همسایه نزدیک ما انسان‌های بیچاره‌ای هستند، اما ما از احوال آنان بی‌خبریم یا برایمان مهم نیست. ممکن است شب‌ها همسایه از شدت [[گرسنگی]] و [[مشکلات]] زندگی و ما از شدت سیری نتوانیم بخوابیم. زندگی میکانیکی ما را از خود [[بیگانه]] می‌کند و [[عاطفه]] و [[محبت]] را نه تنها از کوچه و محله بلکه از خانه‌های ما به یغما می‌برد، اما ما دیوانه‌وار به دنبال آن هستیم. زندگی چنان بی‌روح شده که همه باید مثل [[ساعت]] کار کنند و فرصتی برای احوال‌پرسی همسایه نیست و اگر باشد؛ حوصله برقراری ارتباط با همسایه را نداریم، در حالی که [[دین]] ما به [[رعایت حقوق همسایه]] زیاد تأکید کرده است و رعایت آن می‌تواند جامعه‌ای مبتنی بر [[عطوفت]]، [[محبت]] و [[تعاون]] را تشکیل بدهد<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)| سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص 120-122.</ref>.
امروزه متأسفانه در اثر ویژگی‌های زندگی جدید، [[انسان‌ها]] با همسایه‌های خود ارتباط کمتری دارند. چه بسا همسایه نزدیک ما انسان‌های بیچاره‌ای هستند، اما ما از احوال آنان بی‌خبریم یا برایمان مهم نیست. ممکن است شب‌ها همسایه از شدت [[گرسنگی]] و [[مشکلات]] زندگی و ما از شدت سیری نتوانیم بخوابیم. زندگی میکانیکی ما را از خود [[بیگانه]] می‌کند و [[عاطفه]] و [[محبت]] را نه تنها از کوچه و محله بلکه از خانه‌های ما به یغما می‌برد، اما ما دیوانه‌وار به دنبال آن هستیم. زندگی چنان بی‌روح شده که همه باید مثل [[ساعت]] کار کنند و فرصتی برای احوال‌پرسی همسایه نیست و اگر باشد؛ حوصله برقراری ارتباط با همسایه را نداریم، در حالی که [[دین]] ما به [[رعایت حقوق همسایه]] زیاد تأکید کرده است و رعایت آن می‌تواند جامعه‌ای مبتنی بر [[عطوفت]]، [[محبت]] و [[تعاون]] را تشکیل بدهد<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)| سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص ۱۲۰-۱۲۲.</ref>.


== پی‌آمدهای [[نیکی]] کردن با همسایه ==
== پی‌آمدهای [[نیکی]] کردن با همسایه ==
خط ۳۴: خط ۳۴:
# ایجاد زمینه [[تعاون]] و [[همکاری]]: در محیطی که افراد [[جامعه]] با هم‌دیگر رفتار برادرانه داشته باشد، امکان تعاون و [[همدردی]] و مشکل‌گشایی از کار یک دیگر فراهم می‌آید و پیوند همسایگان محکم می‌شود. در [[سایه]] این پیوند تأمین منافع مشترک عملی‌تر است.
# ایجاد زمینه [[تعاون]] و [[همکاری]]: در محیطی که افراد [[جامعه]] با هم‌دیگر رفتار برادرانه داشته باشد، امکان تعاون و [[همدردی]] و مشکل‌گشایی از کار یک دیگر فراهم می‌آید و پیوند همسایگان محکم می‌شود. در [[سایه]] این پیوند تأمین منافع مشترک عملی‌تر است.
# طولانی شدن عمر: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند:  «[[همسایگی]] خوب موجب طولانی شدن عمر و [[آبادانی]] محیط [[زندگی]] است»<ref>{{متن حدیث|حُسْنُ الْجِوَارِ يَعْمُرُ الدِّيَارَ وَ يَزِيدُ فِي الْأَعْمَارِ}}؛ میزان الحکمه، ح۳۰۰۰.</ref>. روشن است اگر محیط زندگی شاد باشد و [[انسان]] همسایگان خوبی داشته باشد، بر [[عمر]] افزوده می‌شود و کمتر [[احساس]] غربت و [[ناراحتی]] می‌کند.
# طولانی شدن عمر: [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند:  «[[همسایگی]] خوب موجب طولانی شدن عمر و [[آبادانی]] محیط [[زندگی]] است»<ref>{{متن حدیث|حُسْنُ الْجِوَارِ يَعْمُرُ الدِّيَارَ وَ يَزِيدُ فِي الْأَعْمَارِ}}؛ میزان الحکمه، ح۳۰۰۰.</ref>. روشن است اگر محیط زندگی شاد باشد و [[انسان]] همسایگان خوبی داشته باشد، بر [[عمر]] افزوده می‌شود و کمتر [[احساس]] غربت و [[ناراحتی]] می‌کند.
# زیادی روزی: در [[روایت]] آمده است:«همسایگی خوب روزی را زیاد می‌کند» <ref>{{متن حدیث|حُسْنُ الْجِوَارِ يَزِيدُ فِي الرِّزْقِ}}؛ میزان الحکمه، ح۲۹۹۹.</ref>.<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)| سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص 127-128.</ref>
# زیادی روزی: در [[روایت]] آمده است:«همسایگی خوب روزی را زیاد می‌کند» <ref>{{متن حدیث|حُسْنُ الْجِوَارِ يَزِيدُ فِي الرِّزْقِ}}؛ میزان الحکمه، ح۲۹۹۹.</ref>.<ref>[[محمد جواد برهانی|برهانی، محمد جواد]]، [[سیره اجتماعی پیامبر اعظم - برهانی (کتاب)| سیره اجتماعی پیامبر اعظم]]، ص ۱۲۷-۱۲۸.</ref>


==همسایگان‌==
==همسایگان‌==
امام باقر{{ع}} بر [[رفتار]] و تعامل [[نیکو]] با [[همسایگان]] تأکید داشته، فرموده‌اند:
امام باقر{{ع}} بر [[رفتار]] و تعامل [[نیکو]] با [[همسایگان]] تأکید داشته، فرموده‌اند:
در [[کتاب علی]]{{ع}} خوانده‌ام که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در میان [[مهاجر]] و [[انصار]] و کسانی که از [[اهل یثرب]] به آنها پیوسته بودند نوشت که: [[همسایه]] تا وقتی که دست به ضرر رساندن به همسایه‌اش نگشوده و در این راه [[مرتکب گناه]] نگردیده است، مانند خود [[انسان]] است و [[حرمت]] او بر همسایه مانند حرمت مادر انسان بر اوست‌<ref>وسائل الشّیعه، ج۱۲، ص۱۲۶.</ref>.
در [[کتاب علی]]{{ع}} خوانده‌ام که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در میان [[مهاجر]] و [[انصار]] و کسانی که از [[اهل یثرب]] به آنها پیوسته بودند نوشت که: همسایه تا وقتی که دست به ضرر رساندن به همسایه‌اش نگشوده و در این راه [[مرتکب گناه]] نگردیده است، مانند خود [[انسان]] است و [[حرمت]] او بر همسایه مانند حرمت مادر انسان بر اوست‌<ref>وسائل الشّیعه، ج۱۲، ص۱۲۶.</ref>.


آن حضرت همچنین از [[آزار]] و [[اذیت همسایگان]] و ضایع کردن [[حقوق]] آنها جلوگیری می‌نمودند. آن حضرت روایتی را از جدّ [[بزرگوار]] خود [[حضرت امیر المؤمنین]]{{ع}} از [[رسول اکرم]]{{صل}} نقل نموده‌اند که فرمود:
آن حضرت همچنین از [[آزار]] و [[اذیت همسایگان]] و ضایع کردن [[حقوق]] آنها جلوگیری می‌نمودند. آن حضرت روایتی را از جدّ [[بزرگوار]] خود [[حضرت امیر المؤمنین]]{{ع}} از [[رسول اکرم]]{{صل}} نقل نموده‌اند که فرمود:
هرکس همسایه خود را بیازارد، [[خداوند]] بوی [[بهشت]] را بر او [[حرام]] کرده، جایگاه او [[جهنّم]] و این جایگاه بد جایگاهی است، هرکس [[حقّ]] همسایه‌اش را ضایع و پایمال نماید از ما نیست، و [[جبرئیل]] همواره مرا به برخورد [[نیکو]] با [[همسایگان]] سفارش می‌کرد تا جایی که من [[گمان]] کردم [[همسایه]] از همسایه [[ارث]] خواهد برد...<ref>وسائل الشّیعه، ج۱۲، ص۱۲۷.</ref>.
هرکس همسایه خود را بیازارد، [[خداوند]] بوی [[بهشت]] را بر او [[حرام]] کرده، جایگاه او [[جهنّم]] و این جایگاه بد جایگاهی است، هرکس [[حقّ]] همسایه‌اش را ضایع و پایمال نماید از ما نیست، و [[جبرئیل]] همواره مرا به برخورد [[نیکو]] با [[همسایگان]] سفارش می‌کرد تا جایی که من [[گمان]] کردم همسایه از همسایه [[ارث]] خواهد برد...<ref>وسائل الشّیعه، ج۱۲، ص۱۲۷.</ref>.
آن حضرت همچنین از جدّ [[بزرگوار]] خود [[حضرت رسول اکرم]]{{صل}} نقل نموده‌اند که فرمود: هرکس [[سیر]] بخوابد و همسایه او گرسنه شب را به صبح بیاورد به من [[ایمان]] نیاورده است‌<ref>محاسن، ص۹۸.</ref>.
آن حضرت همچنین از جدّ [[بزرگوار]] خود [[حضرت رسول اکرم]]{{صل}} نقل نموده‌اند که فرمود: هرکس [[سیر]] بخوابد و همسایه او گرسنه شب را به صبح بیاورد به من [[ایمان]] نیاورده است‌<ref>محاسن، ص۹۸.</ref>.
قابل ذکر است آنچنان‌که از [[روایات]] صادر از [[اهل بیت]]{{عم}} برداشت می‌شود، عنوان همسایه در [[منطق]] آنان بر همه افراد [[جامعه]] خواه [[شیعه]] و پیرو اهل بیت{{عم}} یا غیر آن، همچنین [[مسلمان]] یا غیرمسلمان اطلاق می‌شود.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)|پیشوایان هدایت]] ج۷، ص ۲۸۸.</ref>.
قابل ذکر است آنچنان‌که از [[روایات]] صادر از [[اهل بیت]]{{عم}} برداشت می‌شود، عنوان همسایه در [[منطق]] آنان بر همه افراد [[جامعه]] خواه [[شیعه]] و پیرو اهل بیت{{عم}} یا غیر آن، همچنین [[مسلمان]] یا غیرمسلمان اطلاق می‌شود.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۷ (کتاب)|پیشوایان هدایت]] ج۷، ص ۲۸۸.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش