پرش به محتوا

قیس بن مسهر صیداوی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام حسین | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[قیس بن مسهر صیداوی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام حسین | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[قیس بن مسهر صیداوی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}


'''قیس بن مسهر صیداوی''' از شهدای [[نهضت]] [[امام حسین]] {{ع}} که پیش از [[عاشورا]] در [[کوفه]] به [[شهادت]] رسید. [[قیس]]، از جوان‌مردان [[شجاع]] [[کوفه]] و از اشراف طایفۀ [[بنی اسد]] و یکی از نامه‌رسانان [[مردم کوفه]] به [[امام حسین]] {{ع}} بود. همراه [[مسلم بن عقیل]] از [[مکّه]] به [[کوفه]] آمد. پس از مدّتی نامۀ [[مسلم]] را که حاوی خبر [[بیعت]] [[کوفیان]] بود به [[مکّه]] برد و به [[سید الشهدا]] {{ع}} [[تسلیم]] کرد. [[امام حسین]] {{ع}} در منزلگاه "بطن الرّمه" نامه‌ای خطاب به [[کوفیان]] نوشت که در آن، خبر از حرکت خویش به سوی [[کوفه]] بود. نامه را به [[قیس بن مسهر]] سپرد تا به [[کوفه]] برساند. [[قیس]] در منطقۀ قادسیّه، توسّط [[حصین بن نمیر]] که از [[سران سپاه کوفه]] بود دستگیر شد. برای اینکه مضمون نامه و اسامی اشخاص به [[دست]] [[دشمن]] نیفتد، قیس بن مسهّر نامه را از بین برد. او را نزد [[عبید الله بن زیاد]] بردند. تلاش [[والی کوفه]] برای دستیابی به نام کسانی که مخاطب نامه بودند بی‌نتیجه ماند. [[ابن زیاد]] از او خواست که یا نام اشخاص را بگوید یا بر [[منبر]] رود و در حضور [[مردم]] [[حسین بن علی]] {{ع}} و [[امام حسن]] {{ع}} و [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} را [[لعن]] کند وگرنه کشته خواهد شد. وی رفتن بر [[منبر]] را پذیرفت، امّا وقتی شروع به سخن کرد، پس از [[حمد]] و [[ثنای الهی]]، بر [[حسین بن علی]] {{ع}} و [[امام مجتبی]] {{ع}} و [[امیر المؤمنین]] {{ع}} [[رحمت]] فرستاد و [[عبید الله زیاد]] و پدرش را [[لعنت]] کرد و [[مردم]] را به [[یاری]] [[سید الشهدا]] فرا خواند. وقتی خبر به [[ابن زیاد]] دادند، [[دستور]] داد او را بالای قصر برده از آنجا به زیر افکندند و [[شهید]] شد.
'''قیس بن مسهر صیداوی''' از شهدای [[نهضت]] [[امام حسین]] {{ع}} که پیش از [[عاشورا]] در [[کوفه]] به [[شهادت]] رسید. [[قیس]]، از جوان‌مردان [[شجاع]] [[کوفه]] و از اشراف طایفۀ [[بنی اسد]] و یکی از نامه‌رسانان [[مردم کوفه]] به [[امام حسین]] {{ع}} بود. همراه [[مسلم بن عقیل]] از [[مکّه]] به [[کوفه]] آمد. پس از مدّتی نامۀ [[مسلم]] را که حاوی خبر [[بیعت]] [[کوفیان]] بود به [[مکّه]] برد و به [[سید الشهدا]] {{ع}} [[تسلیم]] کرد. [[امام حسین]] {{ع}} نامه‌ای خطاب به [[کوفیان]] نوشت که در آن، خبر از حرکت خویش به سوی [[کوفه]] بود. نامه را به [[قیس بن مسهر]] سپرد تا به [[کوفه]] برساند. [[قیس]] توسّط [[حصین بن نمیر]] دستگیر شد. او را نزد [[عبید الله بن زیاد]] بردند. تلاش [[والی کوفه]] برای دستیابی به نام کسانی که مخاطب نامه بودند بی‌نتیجه ماند و بعد از آنکه در مسجد کوفه به [[اهل بیت]]{{ع}} درود فرستاد و از عبیدالله بیزاری جست به دستور [[ابن زیاد]] او را بالای قصر برده از آنجا به زیر افکندند و [[شهید]] شد.


== مقدمه ==
== مقدمه ==
قیس بن مُسَهّرٍ بن خالد بن جندب اسدی صیداوی<ref>نام وی را بشر (اخبارالطوال، ص۲۹۹) و نام پدرش را مطهر (الامام الحسین و اصحابه، ص۲۱) و یا مطهر (عاشورا چه روزیست، ص۲۲۷). و یا مظهر (عاشورا چه روزیست، ص۲۵۵). و یا مهر (آرامگاههای خاندان پاک پیامبر {{صل}}، ص۲۳۹) نیز گفته اند.</ref> از شیعیان راستین [[خاندان پیامبر]] {{صل}} و مردی [[دلاور]] و [[شجاع]] و از [[یاران]] با وفای [[حضرت اباعبدالله الحسین]] {{ع}} به شمار می‌‌آید.
قیس بن مُسَهّرٍ بن خالد بن جندب اسدی صیداوی<ref>نام وی را بشر (اخبارالطوال، ص۲۹۹) و نام پدرش را مطهر (الامام الحسین و اصحابه، ص۲۱) و یا مطهر (عاشورا چه روزیست، ص۲۲۷). و یا مظهر (عاشورا چه روزیست، ص۲۵۵). و یا مهر (آرامگاههای خاندان پاک پیامبر {{صل}}، ص۲۳۹) نیز گفته اند.</ref> از شیعیان راستین [[خاندان پیامبر]] {{صل}} و مردی [[دلاور]] و [[شجاع]] و از [[یاران]] با وفای [[حضرت اباعبدالله الحسین]] {{ع}} به شمار می‌‌آید.


[[ابومخنف]] و دیگران نقل می‌‌کنند: هنگامی که خبر مرگ [[معاویه]] و نیز [[مخالفت]] [[اباعبدالله الحسین]] {{ع}} با [[حکومت یزید بن معاویه]] و [[هجرت]] ایشان از [[مدینه]] به [[مکه]]، به [[مردم کوفه]] رسید. بزرگان [[کوفه]] تصمیم گرفتند که از آن حضرت برای [[رهبری]] [[مردم]] و [[شیعیان کوفه]] دعوت به عمل آورند؛ به همین منظور در [[منزل]] [[سلیمان بن صرد خزاعی]] [[اجتماع]] کردند و نامه‌ای را با امضای جمعی از [[شیعیان]] و بزرگان کوفه، توسط [[عبدالله بن مسمع همدانی]] و [[عبدالله بن وال]] به مکه فرستادند و دو [[روز]] بعد، مجدداً نامه‌های زیادی توسط [[قیس بن مسهر صیداوی]] و [[عبدالرحمن بن عبدالله ارحبی]] و [[عمارة بن عبدالله سلولی]] و پس از دو روز دیگر نامه‌های بسیاری دیگر به وسیله [[هانی بن هانی سبیعی]] و [[سعید بن عبدالله حنفی]] برای حضرت فرستادند. متن همه نامه‌ها [[اعلام برائت]] از [[حکومت بنی امیه]] و دعوت از حضرت برای آمدن به کوفه، برای رهبری امت اسلامی بود. این نامه‌ها از دهم [[ماه مبارک رمضان]] [[سال]] ۶۰ه‍.ق تا چند [[روز]] بعد در [[مکه]] به دست [[امام]] {{ع}} رسید<ref>ر.ک: ارشاد مفید، ج۲، ص۳۶؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۳۵۲؛ کامل ابن اثیر، ج۲، ص۵۳۳؛ البدایة و النهایة ابن کثیر، ج۸، ص۱۵۴، بحار الأنوار، ج۴۴، ص۳۳۳؛ الفصول المهمة ابن صباغ مالکی، ص۱۸۲ و ابصارالعین، ص۱۰۴.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام حسین - ناظم‌زاده (کتاب)|اصحاب امام حسین]]، ص ۵۴۹-۵۵۱.</ref>
[[ابومخنف]] و دیگران نقل می‌‌کنند: هنگامی که خبر مرگ [[معاویه]] و نیز [[مخالفت]] [[اباعبدالله الحسین]] {{ع}} با [[حکومت یزید بن معاویه]] و [[هجرت]] ایشان از [[مدینه]] به [[مکه]]، به [[مردم کوفه]] رسید. بزرگان [[کوفه]] تصمیم گرفتند که از آن حضرت برای [[رهبری]] [[مردم]] و [[شیعیان کوفه]] دعوت به عمل آورند؛ به همین منظور در [[منزل]] [[سلیمان بن صرد خزاعی]] [[اجتماع]] کردند و نامه‌ای را با امضای جمعی از [[شیعیان]] و بزرگان کوفه، توسط [[عبدالله بن مسمع همدانی]] و [[عبدالله بن وال]] به مکه فرستادند و دو [[روز]] بعد، مجدداً نامه‌های زیادی توسط قیس بن مسهر صیداوی و [[عبدالرحمن بن عبدالله ارحبی]] و [[عمارة بن عبدالله سلولی]] و پس از دو روز دیگر نامه‌های بسیاری دیگر به وسیله [[هانی بن هانی سبیعی]] و [[سعید بن عبدالله حنفی]] برای حضرت فرستادند. متن همه نامه‌ها [[اعلام برائت]] از [[حکومت بنی امیه]] و دعوت از حضرت برای آمدن به کوفه، برای رهبری امت اسلامی بود. این نامه‌ها از دهم [[ماه مبارک رمضان]] [[سال]] ۶۰ه‍.ق تا چند [[روز]] بعد در [[مکه]] به دست [[امام]] {{ع}} رسید<ref>ر.ک: ارشاد مفید، ج۲، ص۳۶؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۳۵۲؛ کامل ابن اثیر، ج۲، ص۵۳۳؛ البدایة و النهایة ابن کثیر، ج۸، ص۱۵۴، بحار الأنوار، ج۴۴، ص۳۳۳؛ الفصول المهمة ابن صباغ مالکی، ص۱۸۲ و ابصارالعین، ص۱۰۴.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام حسین - ناظم‌زاده (کتاب)|اصحاب امام حسین]]، ص ۵۴۹-۵۵۱.</ref>


== [[همراهی]] [[قیس]] با مسلم تا کوفه ==
== [[همراهی]] [[قیس]] با مسلم تا کوفه ==
خط ۱۴: خط ۱۴:


== [[قیس]] حامل نامه مسلم {{ع}} به [[مکه]] و مجدداً حامل نامه امام {{ع}} به [[کوفه]] ==
== [[قیس]] حامل نامه مسلم {{ع}} به [[مکه]] و مجدداً حامل نامه امام {{ع}} به [[کوفه]] ==
[[مسلم بن عقیل]] پس از آنکه در کوفه مورد استقبال [[شیعیان]] قرار گرفت و تشریف فرمایی امام {{ع}} برای [[رهبری]] مردم را مناسب دید، در نامه‌ای [[صداقت]] و وفاداری [[مردم کوفه]] را در [[دعوت]] از آن حضرت مورد [[تأیید]] قرار داد و نامه را توسط [[قیس بن مسهر صیداوی]] و [[عابس بن ابی شبیب شاکری]] و [[شوذب مولی شاکر]]، به مکه برای امام {{ع}} فرستاد. امام {{ع}} پس از [[اطمینان]] از آمادگی مردم کوفه، در هشتم [[ذیحجه]]<ref>حرکت امام {{ع}} از مکه، روز هشتم ذیحجة، یا نهم و... بوده به ترجمه مسلم بن عقیل در همین اثر مراجعه نمایید.</ref>، درست همان روزی که مسلم بن عقیل در [[شهر کوفه]] به [[شهادت]] رسید، از در مکه [[روز]] خارج هشتم شد ذیحجه و رهسپار از مکه کوفه گردید<ref>الملهوف، ص۱۲۴.</ref>.
[[مسلم بن عقیل]] پس از آنکه در کوفه مورد استقبال [[شیعیان]] قرار گرفت و تشریف فرمایی امام {{ع}} برای [[رهبری]] مردم را مناسب دید، در نامه‌ای [[صداقت]] و وفاداری [[مردم کوفه]] را در [[دعوت]] از آن حضرت مورد [[تأیید]] قرار داد و نامه را توسط قیس بن مسهر صیداوی و [[عابس بن ابی شبیب شاکری]] و [[شوذب مولی شاکر]]، به مکه برای امام {{ع}} فرستاد. امام {{ع}} پس از [[اطمینان]] از آمادگی مردم کوفه، در هشتم [[ذیحجه]]<ref>حرکت امام {{ع}} از مکه، روز هشتم ذیحجة، یا نهم و... بوده به ترجمه مسلم بن عقیل در همین اثر مراجعه نمایید.</ref>، درست همان روزی که مسلم بن عقیل در [[شهر کوفه]] به [[شهادت]] رسید، از در مکه [[روز]] خارج هشتم شد ذیحجه و رهسپار از مکه کوفه گردید<ref>الملهوف، ص۱۲۴.</ref>.


امام {{ع}} با همراهانش در روز هشتم ذیحجه از مکه بیرون آمدند. و به سوی کوفه راه افتادند و راه مکه تا کوفه را [[منزل]] به منزل طی می‌‌کردند و به کوفه نزدیک می‌‌شدند، اما از اوضاع [[اجتماعی]] و [[امنیتی]] و نیز از [[سرنوشت]] حضرت مسلم نماینده و [[سفیر]] خود و نیز [[شیعیان کوفه]] اطلاعی در دست نداشتند تا پس از هفت روز طی مسیر در پانزدهم ذیحجه به منزل «[[حاجر]]» از «بطن الترمة» رسیدند. در این [[منزل]]، [[امام]] {{ع}} نامه‌ای برای حضرت مسلم و [[شیعیان کوفه]] نوشت تا [[مردم]] از حرکت کاروان حضرت به جانب آنان [[آگاه]] شوند. متن نامه این بود: {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} «نامه‌ایست» از [[حسین بن علی]] به [[برادران]] از [[مؤمنین]] و [[مسلمانان]] خود، [[سلام]] علیکم، همانا خدایی را سپاسگزارم که شایسته پرستشی جز او نیست. اما بعد همانا نامه [[مسلم بن عقیل]] به من رسید که در آن از نیک‌اندیشی شما و فراهم آمدنتان برای [[یاری]] و گرفتن [[حق]] از دست رفته ما خبر می‌داد، من از [[خدا]] خواسته‌ام که کار ما را [[نیک]] گرداند و بهترین [[پاداش]] را در این باره به شما بدهد و من در روز سه‌شنبه هشتم ماه [[ذی‌حجه]] [[روز ترویه]] از مکه به سوی شما رهسپار شدم و چون این فرستاده من به شما رسید در کار خود بشتابید و کوشش کنید زیرا من همین روزها بر شما وارد می‌شوم و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته<ref>ارشاد، ج۲، ص۷۲.</ref>.
امام {{ع}} با همراهانش در روز هشتم ذیحجه از مکه بیرون آمدند. و به سوی کوفه راه افتادند و راه مکه تا کوفه را [[منزل]] به منزل طی می‌‌کردند و به کوفه نزدیک می‌‌شدند، اما از اوضاع [[اجتماعی]] و [[امنیتی]] و نیز از [[سرنوشت]] حضرت مسلم نماینده و [[سفیر]] خود و نیز [[شیعیان کوفه]] اطلاعی در دست نداشتند تا پس از هفت روز طی مسیر در پانزدهم ذیحجه به منزل «[[حاجر]]» از «بطن الترمة» رسیدند. در این [[منزل]]، [[امام]] {{ع}} نامه‌ای برای حضرت مسلم و [[شیعیان کوفه]] نوشت تا [[مردم]] از حرکت کاروان حضرت به جانب آنان [[آگاه]] شوند. متن نامه این بود: {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} «نامه‌ایست» از [[حسین بن علی]] به [[برادران]] از [[مؤمنین]] و [[مسلمانان]] خود، [[سلام]] علیکم، همانا خدایی را سپاسگزارم که شایسته پرستشی جز او نیست. اما بعد همانا نامه [[مسلم بن عقیل]] به من رسید که در آن از نیک‌اندیشی شما و فراهم آمدنتان برای [[یاری]] و گرفتن [[حق]] از دست رفته ما خبر می‌داد، من از [[خدا]] خواسته‌ام که کار ما را [[نیک]] گرداند و بهترین [[پاداش]] را در این باره به شما بدهد و من در روز سه‌شنبه هشتم ماه [[ذی‌حجه]] [[روز ترویه]] از مکه به سوی شما رهسپار شدم و چون این فرستاده من به شما رسید در کار خود بشتابید و کوشش کنید زیرا من همین روزها بر شما وارد می‌شوم و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته<ref>ارشاد، ج۲، ص۷۲.</ref>.


نامه امام {{ع}} را [[قیس بن مسهر صیداوی]]<ref>در بحار الأنوار، ج۴۴، ص۳۸۲، به نقل از مناقب ابن شهرآشوب بنابر قولی قیس بن مسهر صیداوی تا کربلا همراه امام حسین {{ع}} بود و از آنجا برای مردم کوفه نامه برد و به شهادت رسید، ولی به نظر می‌‌رسد این قول مبنای تاریخی ندارد.</ref>، با خود به [[کوفه]] برد<ref>ارشاد مفید، ج۲، ص۷۰؛ البدایة و النهایة ابن کثیر، ج۸، ص۱۷۰؛ بحار الأنوار، ج۴۴، ص۳۶۹؛ نفس المهموم، ص۱۷۳؛ ابصارالعین، ص۱۰۴؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۳۹۸؛ کامل ابن اثیر، ج۲، ص۵۴۹ در ذیل نام عبدالله بن یقطر در همین اثر آوردیم که این نمایندگی توسط عبدالله بن یقطر برادر رضاعی امام حسین {{ع}} هم انجام شده است.</ref>.
نامه امام {{ع}} را قیس بن مسهر صیداوی<ref>در بحار الأنوار، ج۴۴، ص۳۸۲، به نقل از مناقب ابن شهرآشوب بنابر قولی قیس بن مسهر صیداوی تا کربلا همراه امام حسین {{ع}} بود و از آنجا برای مردم کوفه نامه برد و به شهادت رسید، ولی به نظر می‌‌رسد این قول مبنای تاریخی ندارد.</ref>، با خود به [[کوفه]] برد<ref>ارشاد مفید، ج۲، ص۷۰؛ البدایة و النهایة ابن کثیر، ج۸، ص۱۷۰؛ بحار الأنوار، ج۴۴، ص۳۶۹؛ نفس المهموم، ص۱۷۳؛ ابصارالعین، ص۱۰۴؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۳۹۸؛ کامل ابن اثیر، ج۲، ص۵۴۹ در ذیل نام عبدالله بن یقطر در همین اثر آوردیم که این نمایندگی توسط عبدالله بن یقطر برادر رضاعی امام حسین {{ع}} هم انجام شده است.</ref>.


[[قیس]] با [[شتاب]] به سوی کوفه رفت تا هر چه زودتر نامه امام {{ع}} را به حضرت مسلم و شیعیان کوفه برساند، اما وقتی به [[قادسیه]] رسید<ref>قادسیه: از بلاد عرب است و چون جمعی از قادس خراسان به این محل آمده‌اند، قادسیه نامیده شده است (لسان العرب).</ref> توسط [[حصین بن تمیم]] و نیروهای تحت امرش که [[مأمور]] کنترل راه‌ها بودند، دستگیر شد. مأموران، نامه امام {{ع}} به [[مردم کوفه]] را یافتند، اما قیس پیش دستی کرد و نامه را پاره پاره کرد تا آنها از مضمون آن آگاه نشوند. حصین بن تمیم بلافاصله [[قیس بن مسهر]] و قطعه‌های نامه را به نزد [[عبیدالله بن زیاد]] به کوفه فرستاد.
[[قیس]] با [[شتاب]] به سوی کوفه رفت تا هر چه زودتر نامه امام {{ع}} را به حضرت مسلم و شیعیان کوفه برساند، اما وقتی به [[قادسیه]] رسید<ref>قادسیه: از بلاد عرب است و چون جمعی از قادس خراسان به این محل آمده‌اند، قادسیه نامیده شده است (لسان العرب).</ref> توسط [[حصین بن تمیم]] و نیروهای تحت امرش که [[مأمور]] کنترل راه‌ها بودند، دستگیر شد. مأموران، نامه امام {{ع}} به [[مردم کوفه]] را یافتند، اما قیس پیش دستی کرد و نامه را پاره پاره کرد تا آنها از مضمون آن آگاه نشوند. حصین بن تمیم بلافاصله [[قیس بن مسهر]] و قطعه‌های نامه را به نزد [[عبیدالله بن زیاد]] به کوفه فرستاد.
۱۲۹٬۸۳۱

ویرایش