پرش به محتوا

انس بن حارث کاهلی در تراجم و رجال: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۳: خط ۳۳:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[انس بن حارث بن نبیه]] بن کاهل بن عمرو بن صعب بن [[اسد بن خزیمه]] [[اسدی]] [[کاهلی]] از [[اصحاب]] [[جلیل‌القدر]] [[رسول خدا]]{{صل}} و پدرش حارث نیز از اصحاب آن حضرت و از [[اصحاب صفه]] بود. انس در جنگ‌های [[بدر]] و حنین و دیگر غزوه‌های رسول خدا{{صل}} شرکت داشت و [[اسلام]] را [[یاری]] کرد. او مردی صادق و مورد [[وثوق]] و از [[حسن نیت]] و [[سیرت]] برخوردار بود. وی پس از [[رحلت پیامبر اسلام]]{{صل}} ساکن [[کوفه]] شد و به نقل [[ابن داوود]]، انس از [[یاران]] و [[اصحاب امیرالمؤمنین]]{{ع}} علی و [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{ع}} گردید<ref>اعیان الشیعه، ج۳، ص۴۹۹؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۶۵؛ و ر. ک: اسد الغابه، ج۱، ص۱۲۳ و الاصابه، ج۱، ص۱۲۱</ref>.
[[انس بن حارث بن نبیه]] بن کاهل بن عمرو بن صعب بن [[اسد بن خزیمه]] [[اسدی]] [[کاهلی]] از [[اصحاب]] جلیل‌القدر [[رسول خدا]]{{صل}} و پدرش حارث نیز از اصحاب آن حضرت و از [[اصحاب صفه]] بود. انس در جنگ‌های [[بدر]] و حنین و دیگر غزوه‌های رسول خدا{{صل}} شرکت داشت و [[اسلام]] را [[یاری]] کرد. او مردی صادق و مورد وثوق و از حسن نیت و [[سیرت]] برخوردار بود. وی پس از [[رحلت پیامبر اسلام]]{{صل}} ساکن [[کوفه]] شد و به نقل [[ابن داوود]]، انس از [[یاران]] و [[اصحاب امیرالمؤمنین]]{{ع}} علی و [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{ع}} گردید<ref>اعیان الشیعه، ج۳، ص۴۹۹؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۶۵؛ و ر. ک: اسد الغابه، ج۱، ص۱۲۳ و الاصابه، ج۱، ص۱۲۱</ref>. دانشمندان رجالی [[شیعه]] به اتفاق، او را توثیق کرده‌اند.


او از جمله کسانی است که از رسول خدا{{صل}} [[نقل حدیث]] نموده که گفت: از رسول خدا{{صل}} شنیدم که می‌فرمود: "این فرزندم حسین - در حالی که [[حسین بن علی]] در دامان رسول خدا{{صل}} بود - در یکی از زمین‌های [[عراق]] کشته می‌شود، هرکس آن [[زمان]] را [[درک]] کرد، باید یاریش نماید"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اِبْنِي هَذَا يَعْنِي اَلْحُسَيْنَ يُقْتَلُ بِأَرْضٍ مِنَ اَلْعِرَاقِ فَمَنْ أَدْرَكَهُ مِنْكُمْ فَلْيَنْصُرْهُ}}</ref>.
او از جمله کسانی است که از رسول خدا{{صل}} نقل حدیث نموده که گفت: از رسول خدا{{صل}} شنیدم که می‌فرمود: "این فرزندم حسین ـ در حالی که [[حسین بن علی]] در دامان رسول خدا{{صل}} بود ـ در یکی از زمین‌های [[عراق]] کشته می‌شود، هرکس آن [[زمان]] را [[درک]] کرد، باید یاریش نماید"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اِبْنِي هَذَا يَعْنِي اَلْحُسَيْنَ يُقْتَلُ بِأَرْضٍ مِنَ اَلْعِرَاقِ فَمَنْ أَدْرَكَهُ مِنْكُمْ فَلْيَنْصُرْهُ}}</ref>.


از این رو، وقتی انس با خبر شد که امام حسین{{ع}} با جمعی از یاران و بستگانش به [[کربلا]] وارد شده‌اند، شبانه و مخفیانه از کوفه به کربلا آمد و به خیل یاران حضرت پیوست. و در [[روز]] عاشورای [[۶۱ هجری]] در کربلای معلی در رکاب [[اباعبدالله الحسین]]{{ع}} با [[یزیدیان]] جنگید و به [[شهادت]] رسید. وی در هنگام [[نبرد]] با [[سپاه عمر سعد]] [[رجز]] می‌خواند و می‌رزمید، و موقعی که آماده شهادت شد با شالی کمر خود را محکم کرد تا قامتش نگه داشته شود و با بندی ابروان سفیدش که روی چشمانش ریخته بود بست و عازم میدان شد، و اباعبدالله الحسین{{ع}} وقتی این منظره را از او دید در حقش چنین [[دعا]] کرد: "[[خدا]] سعی و تلاش تو را [[پاس]] دارد ای پیرمرد"<ref>{{متن حدیث|شَكَرَ اللّه سعیَك}}؛ اعیان الشیعه، ج۳، ص۴۹۹ - ۵۰۰؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۵۴ ورور. ک: أسد الغابه، ج۱، ص۱۲۳ و الاصابه، ج۱، ص۱۲۱.</ref>.
از این رو، وقتی انس باخبر شد که امام حسین{{ع}} با جمعی از یاران و بستگانش به [[کربلا]] وارد شده‌اند، شبانه و مخفیانه از کوفه به کربلا آمد و به خیل یاران حضرت پیوست. و در [[روز]] عاشورای ۶۱ هجری در کربلای معلی در رکاب [[اباعبدالله الحسین]]{{ع}} با [[یزیدیان]] جنگید و به [[شهادت]] رسید. وی در هنگام [[نبرد]] با سپاه عمر سعد [[رجز]] می‌خواند و می‌رزمید و موقعی که آماده شهادت شد با شالی کمر خود را محکم کرد تا قامتش نگه داشته شود و با بندی ابروان سفیدش که روی چشمانش ریخته بود بست و عازم میدان شد، اباعبدالله الحسین{{ع}} وقتی این منظره را از او دید در حقش چنین [[دعا]] کرد: "[[خدا]] سعی و تلاش تو را پاس دارد ای پیرمرد"<ref>{{متن حدیث|شَكَرَ اللّه سعیَك}}؛ اعیان الشیعه، ج۳، ص۴۹۹ - ۵۰۰؛ تنقیح المقال، ج۱، ص۱۵۴ ورور. ک: أسد الغابه، ج۱، ص۱۲۳ و الاصابه، ج۱، ص۱۲۱.</ref>.


انس در ملاقاتی با [[عمر سعد]] در روزهای قبل از [[عاشورا]] [[پیام امام حسین]]{{ع}} را برای [[عمر سعد]] برد و هنگام ورود به او [[سلام]] نکرد، [[عمر سعد]] ناراحت شد و گفت: چرا سلام نکردی آیا ما را [[کافر]] و منکر [[خدا]] پنداشته‌ای. انس در پاسخ گفت: چطور تو را [[مسلمان]] بدانم و منکر خدا ندانم که کمر [[همت]] به [[قتل]] [[فرزند پیامبر]] بسته‌ای. عمر سعد لحظه‌ای سر به زیر افکند و گفت: به خدا [[سوگند]] می‌دانم که کشنده این جمع در [[دوزخ]] است ولی باید [[فرمان]] عبیدالله را [[اطاعت]] کنم!<ref>اعیان الشیعة، ج۳، ص۴۹۹.</ref><ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۲۱۲-۲۱۳.</ref>
انس در ملاقاتی با [[عمر سعد]] در روزهای قبل از [[عاشورا]] پیام امام حسین{{ع}} را برای عمر سعد برد و هنگام ورود به او [[سلام]] نکرد، عمر سعد ناراحت شد و گفت: چرا سلام نکردی آیا ما را [[کافر]] و منکر [[خدا]] پنداشته‌ای. انس در پاسخ گفت: چطور تو را [[مسلمان]] بدانم و منکر خدا ندانم که کمر [[همت]] به [[قتل]] [[فرزند پیامبر]] بسته‌ای. عمر سعد لحظه‌ای سر به زیر افکند و گفت: به خدا [[سوگند]] می‌دانم که کشنده این جمع در [[دوزخ]] است ولی باید [[فرمان]] عبیدالله را [[اطاعت]] کنم!<ref>اعیان الشیعة، ج۳، ص۴۹۹.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی ج۱]]، ص۲۱۲-۲۱۳؛ [[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)| راویان مشترک ج۲]]، ص۲۹.</ref>


==[[انس بن حارث کاهلی]] در [[راویان مشترک]]==
[[امام زمان]]{{ع}}در [[زیارت ناحیه مقدسه]] در باره او می‌‌فرماید: {{متن حدیث|السَّلامُ عَلی اَنَس بن كاهل الاسدي شَرفاً علی شرفِ الشَّهادة رضوانُ اللّه عَلَيه وَحَشَرنا مَعَهُ وَمَعَ اَمثالِه}}<ref>تنقیح المقال ۱۵۴/ ۱ ناگفته نماند که شوشتری (انس بن کاهل) را تحریف (انس بن حارث کاهلی) دانسته است.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)| راویان مشترک ج۲]]، ص۲۹.</ref>
پدر انس از [[اهل صُفّه]] و از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} بود و پس از آن حضرت از [[یاران امام علی]]{{ع}}، [[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} محسوب می‌‌شد. [[دانشمندان رجالی]] [[شیعه]] به اتفاق، او را [[توثیق]] کرده‌اند.


[[بخاری]] اگر چه به انس خدشه‌ای وارد نمی‌کند، ولی در مورد سعید بن [[عبدالملک]] - واقع در طریق [[روایت]] انس -تردید دارد. برخی چون [[ذهبی]] [[احادیث]] وی را به [[گمان]] ارسال، رد کرده‌اند، لکن با توجه به شماری از روایت‌های او با لفظ (سَمِعْتُ) و با توجه به تصریح کسانی چون: [[بغوی]]، [[ابن سکن]]، [[ابن شاهین]]، دغولی، بارودی، [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] در باره [[صحابی]] بودن وی، شبهه‌ای در ردّ [[اتهام]] ارسال [[روایات]] وی، باقی نمی‌ماند. [[راوی]] انس، سحیم پدر اشعث است که خود وی دارای روایاتی از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} است<ref> الاستیعاب ۸۸/ ۱ و الاصابه ۶۸/ ۱.</ref>.
== انس در  دیدگاه رجالیون اهل سنت ==
 
[[بخاری]] اگر چه به انس خدشه‌ای وارد نمی‌کند، ولی در مورد سعید بن عبدالملک ـ واقع در طریق [[روایت]] انس ـ تردید دارد. برخی چون [[ذهبی]] [[احادیث]] وی را به [[گمان]] ارسال، رد کرده‌اند، لکن با توجه به شماری از روایت‌های او با لفظ (سَمِعْتُ) و با توجه به تصریح کسانی چون: [[بغوی]]، [[ابن سکن]]، [[ابن شاهین]]، دغولی، بارودی، [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] درباره [[صحابی]] بودن وی، شبهه‌ای در ردّ [[اتهام]] ارسال [[روایات]] وی، باقی نمی‌ماند. راوی انس، سحیم پدر اشعث است که خود وی دارای روایاتی از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} است<ref> الاستیعاب ۸۸/ ۱ و الاصابه ۶۸/ ۱.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)| راویان مشترک ج۲]]، ص۲۹.</ref>
انس از [[پیامبر]]{{صل}} روایت می‌‌کند که فرمود: فرزندم در [[سرزمین]] [[کربلا]] کشته می‌‌شود. هر کسی آن [[زمان]] را [[درک]] کند باید به [[یاری]] او بشتابد<ref>الاصابه ۶۹/ ۱.</ref>.
 
او در عاشورای سال ۶۱ﻫ.ق همراه [[حسین بن علی]] و در راه یاری آن حضرت در سرزمین کربلا به [[شهادت]] رسید<ref> کتاب التاریخ الکبیر ۲/ ۳۰؛ کتاب الثقات ۴/ ۴۹ و اعیان الشیعه ۳/ ۴۹۹.</ref>. وی به هنگام شهادت در سنین کهولت بود. قبل از رفتن به میدان [[نبرد]] پارچه‌ای دور کمر و دستمالی به سر خود بست و پس از کشتن هیجده تن از [[دشمنان]]، به [[شهادت]] رسید. [[امام حسین]]{{ع}} هنگامی که او را نگریست، [[اشک]] از چشمان مبارک‌اش جاری شد و او را [[دعا]] کرد<ref>مقتل الحسینِ مقرّم ۲۵۳.</ref>.
 
[[امام زمان]]{{ع}}در [[زیارت ناحیه مقدسه]] در باره او می‌‌فرماید: {{متن حدیث|السَّلامُ عَلی اَنَس بن كاهل الاسدي شَرفاً علی شرفِ الشَّهادة رضوانُ اللّه عَلَيه وَحَشَرنا مَعَهُ وَمَعَ اَمثالِه}}<ref>تنقیح المقال ۱۵۴/ ۱ ناگفته نماند که شوشتری (انس بن کاهل) را تحریف (انس بن حارث کاهلی) دانسته است.</ref>.<ref>[[ح‍س‍ی‍ن‌ ع‍زی‍زی‌|عزیزی]]، [[پ‍روی‍ز رس‍ت‍گ‍ار|رستگار]]، [[ی‍وس‍ف‌ ب‍ی‍ات‌|بیات]]، [[راویان مشترک ج۲ (کتاب)|راویان مشترک]]، ج۲، ص۲۹.</ref>


== منابع رجال و تراجم [[اهل سنت]] ==
== منابع رجال و تراجم [[اهل سنت]] ==
۱۳۳٬۷۶۳

ویرایش