←فقه در لغت
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
در برخی از احادیث فقه “دانشی ربّانی” شمرده شده که “در [[قلب]] [[انسان]] جای گرفته و آثارش در [[رفتار]] او آشکار میشود”<ref>مجلسی، مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول، ج۸، ص۲۱۱.</ref>. برخی از [[دانشمندان]] نیز با [[الهام]] از [[احادیث]] آن را دانشی میدانند که “راه رسیدن به [[آخرت]] و دستیابی به حقیقتی را در نفس [[آدمی]] نشان دهد” تا در پرتو آن بتوان به حقایق [[امور دنیوی]] و آفات نفس رسید، بهگونهای که [[خوف]] و [[خشیت الهی]] [[قلب]] [[انسان]] را فرا بگیرد<ref>ر. ک: فاضل مقداد، نضد القواعد الفقهیه، ص۶.</ref>.<ref>[[سید جواد ورعی|ورعی، سید جواد]]، [[درسنامه فقه سیاسی (کتاب)|درسنامه فقه سیاسی]]، ص ۳.</ref> | در برخی از احادیث فقه “دانشی ربّانی” شمرده شده که “در [[قلب]] [[انسان]] جای گرفته و آثارش در [[رفتار]] او آشکار میشود”<ref>مجلسی، مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول، ج۸، ص۲۱۱.</ref>. برخی از [[دانشمندان]] نیز با [[الهام]] از [[احادیث]] آن را دانشی میدانند که “راه رسیدن به [[آخرت]] و دستیابی به حقیقتی را در نفس [[آدمی]] نشان دهد” تا در پرتو آن بتوان به حقایق [[امور دنیوی]] و آفات نفس رسید، بهگونهای که [[خوف]] و [[خشیت الهی]] [[قلب]] [[انسان]] را فرا بگیرد<ref>ر. ک: فاضل مقداد، نضد القواعد الفقهیه، ص۶.</ref>.<ref>[[سید جواد ورعی|ورعی، سید جواد]]، [[درسنامه فقه سیاسی (کتاب)|درسنامه فقه سیاسی]]، ص ۳.</ref> | ||
واژه «[[تفقّه]]» ناظر بر [[علم]] تخصصی است، چون تفقّه از ماده «[[فقه]]» است. معنای فقه مطلق [[فهم]] و علم نیست بلکه فهم عمیق و [[بصیرت]] کامل به [[حقیقت]] یک چیز را فقه میگویند. «[[راغب]]» در [[مفردات]] میگوید: | |||
{{عربی|الْفِقْهُ هُوَ التَّوَصُّلُ إِلَى عِلْمِ غَائِبٍ بِعِلْمِ شَاهِدٍ}}<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ج۱، ص۶۴۲.</ref>؛ یعنی فقه این است که از یک امر ظاهر و آشکار به یک حقیقت مخفی و پنهان پی برده شود. | |||
در تعریف «[[تفقه]]» گفته شده است. | |||
{{عربی|تَفَقَّهَ إِذَا طَلَبَتْهُ فَتَخَصَّصَ بِهِ}}، «[[طلب]] کرد چیزی را و در آن [[تخصص]] پیدا کرد» این [[آیه]] به [[مسلمانان]] امر میکند که در [[فهم دین]] سطحی نباشند، و راه [[تعمق]] و [[تفکر]] پیش گیرند. در واقع این [[آیه کریمه]] [[مدرک]] [[اجتهاد]] و [[فقاهت]] است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۲۰، ص۱۸۷.</ref>. | |||
صاحب [[مجمع البیان]] نیز در تعریف لغوی فقه یادآور شده است که معنای آن صرف علم و [[آگاهی]] نیست، بلکه [[علمی]] که با تلاش و [[استنباط]] به دست بیاید؛ لذا [[خداوند]] به وصف [[فقیه]] متصف نمیشود<ref>شیخ طبرسی، مجمع البیان، ج۵، ص۱۲۵.</ref>. | |||
ثانیاً آیه بر صرف فراگیری بسنده نمیکند، بلکه ذیل آن جهت دیگری، یعنی جنبه تعلیمی و [[ضرورت تبلیغ]] [[آموزههای دین]] را مطرح میکند که لازمهاش [[فراگیری علم]] [[دینی]] در حد تخصص است.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)|قرآن و علم کلام]]، ص۳۵</ref> | |||
== فقه” در اصطلاح == | == فقه” در اصطلاح == | ||