برهان وجوب دفع ضرر محتمل در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

==[[وجوب دفع خطر و ضرر محتمل]]==

[[لزوم]] و [[ضرورت]] دوری از [[خطر محتمل]] خصوصاً اگر آن بااهمیت و خطرناک باشد، از [[حکم]] [[عقل عملی]] است که بر دارنده [[عقل]] حکم می‌کند که خود را از چنین خطر و ضرر و زیانی مصون نگه دارد. این حکم در برخی [[علوم]] از جمله [[فقه]] و [[کلام]] نیز به عنوان یک [[قاعده عقلی]] اخذ و مبنا قرار گرفته است؛ مثلاً در کلام در پرتو همین قاعده احتمال آموزه‌های [[کلامی]] چون [[وجود خدا]]، امکان [[صدق مدعی نبوت]] یا [[امامت]] و [[قیامت]] مطرح می‌شود که در صورت [[تصدیق]] آنها خطر و ضرر احتمالی دفع می‌شود، اما در صورت عدم تصدیق خطر فوق به قوت خود باقی است و عقل باید به تحقیق و تفحص در [[صدق]] این آموزه بپردازد. افزون بر آن در صورت عدم [[اثبات]] [[قطعی]] از باب دفع خطر محتمل بدان [[ایمان]] بیاورد تا از خطر مصون باشد.

آیه در صدد القای [[نجات]] یا حداقل احتمال نجات و [[سعادت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و پیروان آن حضرت در [[آخرت]] است، بر عکس کفار که هیچ حامی ندارند. [[آیه شریفه]] با این بیان، دو [[سرنوشت]] متفاوت یکی سرنوشت نجات و رحمت - هر چند به صورت احتمالی - برای [[مؤمنان]] دومی سرنوشت عذاب برای کفار را [[پیش‌بینی]] می‌کند، آیه به صورت صریح و مستقل با چیدن صغرا و کبرا نتیجه‌گیری نمی‌کند که پس ای کفار برای [[امنیت]] از عذاب هرچند احتمالی هم که شده دست‌کم به [[آموزه‌های الهی]] [[ایمان]] بیاورید، بلکه آیه به صورت تلویحی این معنا را [[القا]] می‌کند و با [[دعوت پیامبر اسلام]]{{صل}} به [[گفت‌وگو]] و نوعی [[جدال]] با [[کفار]] و طرح این سؤال که اگر [[مسلمانان]] فرضاً مورد [[هلاکت]] یا [[رحمت خدا]] قرار بگیرند، باز آنان [[خدا]] را دارند، اما کفار چه خواهند شد، جز [[عذاب]] دردناک آینده‌ای برای آنان نیست، پس چه کسانی می‌‌توانند کفار را از این وضعیت [[نجات]] دهند؟! این سؤال [[اعتقاد به خدا]] و [[معاد]] را امر معقول و [[کفر]] به آن را فاقد کارکرد مثبت اعلام می‌دارد.

با [[تأمل]] در [[آیات قرآن]] متوجه می‌شویم [[قرآن]] راه [[دعوت]] و [[تبلیغ]] [[پیامبران الهی]] را دو شیوه «بشارت» و «[[انذار]]» معرفی می‌کند. انذار همان [[ترساندن]] و هشدار به [[مردم]] درباره خطر [[آینده]] است که مردم برای مصون ماندن از آن باید به خدا و [[پیامبران]] [[ایمان]] بیاورند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)|قرآن و علم کلام]]، ص ۲۰۹</ref>