پرش به محتوا

آمرزش در جامعه‌شناسی اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '“' به '«')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۷: خط ۷:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
«عفو” از واژه‌هایی است که دو معنای ضد دارد: این واژه به معنای «ترک چیزی” و نیز «طلب چیزی” می‌آید. در مورد معنای اول (العفو) مثلاً در {{عربی|عفو الله عن خلقه}}؛ یعنی [[خدا]] آنها را رها کرد و از روی فضلش [[عقاب]] نکرد<ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص۵۶.</ref>.
«عفو» از واژه‌هایی است که دو معنای ضد دارد: این واژه به معنای «ترک چیزی» و نیز «طلب چیزی» می‌آید. در مورد معنای اول (العفو) مثلاً در {{عربی|عفو الله عن خلقه}}؛ یعنی [[خدا]] آنها را رها کرد و از روی فضلش [[عقاب]] نکرد<ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص۵۶.</ref>.
عفو و گذشت، از توصیه‌های [[اخلاقی]] است که در تعامل‌های [[اجتماعی]] کاربرد فراوان دارد. به بیان [[المیزان]]: «عفو از سوء” به معنای پوشاندن عمل [[زشت]] است، و این دو نوع است: یکی به زبان؛ به اینکه نام کسی را که به او بدی کرده، نزد [[مردم]] فاش نکند و آبروی او را [[نبرد]] و آشکارا سخنان زشت درباره او نگوید. قسم دوم به عمل است؛ اینکه در مقام تلافی [[ظلم]] او بر نیاید و از او [[انتقام]] نگیرد، هر چند که شرعاً جایز باشد<ref>محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۰۳.</ref>. [[تفسیر نمونه]] در تفاوت عفو و غفران می‌نویسد: عفو غالباً به معنی محو آثار گناه (طبیعی و [[مجازات]]) است، ولی [[مغفرت]] تنها به معنی پوشاندن [[گناه]] است<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]] و دیگران، تفسیر نمونه، ج۲، ص۴۰۴.</ref>. واژه [[قرآنی]] دیگر، «صفح” است. [[صفح]] در لغت در گذشتن و نکوهش نکردن است که از معنی «عفو” (بخشیدن) رساتر است، چه گاه [[انسان]] می‌بخشد و عفو می‌کند، ولی در نمی‌گذرد<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۸۶.</ref>. برخی دیگر از لغت‌شناسان در توضیح مراحل سه‌گانه مذکور در برخی [[آیات]] می‌نویسد: [[عفو]] در مرتبه اول به ترک [[مجازات]] خطای واقع شده، [[صفح]] در مرتبه دوم به انصراف [[قلبی]] از توجه به آن و مغفره در مرتبه سوم به محو و اختفای أن محقق می‌شود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۸، ص۲۲۳ و ج۶، ص۳۰۰؛ برای آشنایی بیشتر از جایگاه و اهمیت این آموزه، ر. ک: [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]] با همکاری جمعی از فضلا، اخلاق در قرآن، ج۳، ص۴۰۹-۴۲۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۲۴۵.</ref>
عفو و گذشت، از توصیه‌های [[اخلاقی]] است که در تعامل‌های [[اجتماعی]] کاربرد فراوان دارد. به بیان [[المیزان]]: «عفو از سوء» به معنای پوشاندن عمل [[زشت]] است، و این دو نوع است: یکی به زبان؛ به اینکه نام کسی را که به او بدی کرده، نزد [[مردم]] فاش نکند و آبروی او را [[نبرد]] و آشکارا سخنان زشت درباره او نگوید. قسم دوم به عمل است؛ اینکه در مقام تلافی [[ظلم]] او بر نیاید و از او [[انتقام]] نگیرد، هر چند که شرعاً جایز باشد<ref>محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۲۰۳.</ref>. [[تفسیر نمونه]] در تفاوت عفو و غفران می‌نویسد: عفو غالباً به معنی محو آثار گناه (طبیعی و [[مجازات]]) است، ولی [[مغفرت]] تنها به معنی پوشاندن [[گناه]] است<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]] و دیگران، تفسیر نمونه، ج۲، ص۴۰۴.</ref>. واژه [[قرآنی]] دیگر، «صفح» است. [[صفح]] در لغت در گذشتن و نکوهش نکردن است که از معنی «عفو» (بخشیدن) رساتر است، چه گاه [[انسان]] می‌بخشد و عفو می‌کند، ولی در نمی‌گذرد<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۸۶.</ref>. برخی دیگر از لغت‌شناسان در توضیح مراحل سه‌گانه مذکور در برخی [[آیات]] می‌نویسد: [[عفو]] در مرتبه اول به ترک [[مجازات]] خطای واقع شده، [[صفح]] در مرتبه دوم به انصراف [[قلبی]] از توجه به آن و مغفره در مرتبه سوم به محو و اختفای أن محقق می‌شود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۸، ص۲۲۳ و ج۶، ص۳۰۰؛ برای آشنایی بیشتر از جایگاه و اهمیت این آموزه، ر. ک: [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]] با همکاری جمعی از فضلا، اخلاق در قرآن، ج۳، ص۴۰۹-۴۲۹.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۲۴۵.</ref>


== [[آیات قرآنی]] مرتبط ==
== [[آیات قرآنی]] مرتبط ==
۸۱٬۸۰۱

ویرایش