پرش به محتوا

پادشاهی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۴۳۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵
خط ۹۶: خط ۹۶:
{{متن قرآن|يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ}}<ref>«آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است همواره تسبیح خدا مى‌گویند، تنها پادشاه پاک و منزه از هر پلیدی و کاستی که پایدار و حکیم است» سوره جمعه، آیه ۱.</ref>.
{{متن قرآن|يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ}}<ref>«آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است همواره تسبیح خدا مى‌گویند، تنها پادشاه پاک و منزه از هر پلیدی و کاستی که پایدار و حکیم است» سوره جمعه، آیه ۱.</ref>.
* این [[آیات]] نیز بر [[حصر]] [[پادشاهی]] و [[مُلک]] در [[ذات اقدس]] حق‌تعالی دلالت دارند؛ زیرا واژۀ "[[مَلِک]]" در این [[آیات]] با دخول الف و لام جنس بر آن این معنا را می‌رساند که جنس "[[مَلِک]]" در [[ذات اقدس حق تعالی]] تجلّی یافته و منحصر در اوست<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص:۲۰۸-۲۱۰.</ref>.
* این [[آیات]] نیز بر [[حصر]] [[پادشاهی]] و [[مُلک]] در [[ذات اقدس]] حق‌تعالی دلالت دارند؛ زیرا واژۀ "[[مَلِک]]" در این [[آیات]] با دخول الف و لام جنس بر آن این معنا را می‌رساند که جنس "[[مَلِک]]" در [[ذات اقدس حق تعالی]] تجلّی یافته و منحصر در اوست<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص:۲۰۸-۲۱۰.</ref>.
==[[آیات]] [[مُلک]]==
قال تعالی:
{{متن قرآن|قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ}}<ref>«بگو خداوندا! ای دارنده فرمانروایی! به هر کس بخواهی فرمانروایی می‌بخشی و از هر کس بخواهی فرمانروایی را باز می‌ستانی» سوره آل عمران، آیه ۲۶.</ref>.
این [[آیه]] افزون بر دلالت صریح بر [[حصر]] [[سلطنت]] و مُلک در [[ذات خدای متعال]]، با جملۀ {{متن قرآن|مَالِكَ الْمُلْكِ}} بر این معنا نیز دلالت دارد که هیج موجودی [[حق]] سلطنت و مُلک ندارد مگر آنکه [[خدای متعال]] او را برای مُلک و سلطنت برگزیند تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ}}؛ «[[ملک]] را به هر که بخواهی می‌دهی و از هر که بخواهی ملک را می‌ستانی».
نتیجۀ قهری حصر [[پادشاهی]] و مُلک در [[ذات اقدس حق تعالی]] این است که هیچ موجودی دیگر حق سلطنت و مُلک ندارد مگر آنکه [[خداوند]] او را [[برا]] ی مُلک و سلطنت برگزیند و به او حق مُلک و سلطنت عطا کند. این مطلب در [[سورۀ بقره]] مورد تأکید قرار گرفته است آنجا که خداوند در‌بارۀ تعیین [[طالوت]] از سوی [[خدا]] برای [[رهبری]] [[بنی اسرائیل]] فرمود:
{{متن قرآن|وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«و خداوند پادشاهی خود را به هر که خواهد می‌دهد» سوره بقره، آیه ۲۴۷.</ref>.
و قال تعالی:
{{متن قرآن|ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ}}<ref>«این است خداوند پروردگار شما که فرمانفرمایی، او راست» سوره فاطر، آیه ۱۳.</ref>.
در این آیه از طریق تقدیم جار و مجرور بر متعلق {{متن قرآن|لَهُ الْمُلْكُ}} بر حصر مُلک در [[ذات اقدس خداوند]] تأکید شده است.
و قال تعالی:
{{متن قرآن|الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ}}<ref>«همان که فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین او راست و فرزندی نگزیده است و در فرمانفرمایی او را انبازی نیست» سوره فرقان، آیه ۲.</ref>.
این آیه ضمن دلالت بر حصر مُلک [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] در [[ذات خداوند]]، به [[نفی شریک]] برای خداوند در مُلک پرداخته، که [[انحصار]] سلطنت و مُلک در ذات خداوند را مورد تأکید مضاعف قرار می‌هد.
و قال تعالی:
{{متن قرآن|قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ * مَلِكِ النَّاسِ * إِلَهِ النَّاسِ}}<ref>«بگو: به پروردگار آدمیان پناه می‌برم * فرمانفرمای آدمیان * خدای آدمیان» سوره ناس، آیه ۱-۳.</ref>.
اضافۀ {{متن قرآن|مَلِكِ}} به {{متن قرآن|النَّاسِ}} دلالت بر این دارد که [[خداوند]] [[مَلِک]] همۀ [[مردم]] است که نتیجۀ آن [[انحصار]] [[پادشاهی]] در [[ذات اقدس حق تعالی]] است، افزون بر این در [[سیاق]] واحد آوردن {{متن قرآن|مَلِكِ}} با {{عربی|رَبِّ}} و {{عربی|إِلَهِ}} که دو وصف انحصاری [[خدا]] به شمار می‌‌آید نیز دلالت بر [[حصر]] وصف {{متن قرآن|مَلِكِ}} در [[ذات اقدس حق]] دارد.<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۳ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۳، ص ۱۱۷</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۸۰٬۴۷۱

ویرایش