فقه در لغت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = فقه | | موضوع مرتبط = فقه | ||
| عنوان مدخل = فقه | | عنوان مدخل = فقه | ||
| مداخل مرتبط = [[فقه در لغت]] - [[فقه در قرآن]] - [[فقه در فقه سیاسی]] - [[فقه در فقه اسلامی]] - [[فقه در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | | مداخل مرتبط = [[فقه در لغت]] - [[فقه در قرآن]] - [[فقه در فقه سیاسی]] - [[فقه در فقه اسلامی]] - [[فقه در معارف و سیره علوی]] - [[فقه در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | ||
| پرسش مرتبط = | | پرسش مرتبط = | ||
}} | }} | ||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
واژه «[[تفقّه]]» ناظر بر [[علم]] تخصصی است، چون تفقّه از ماده «[[فقه]]» است. معنای فقه مطلق فهم و علم نیست بلکه فهم عمیق و [[بصیرت]] کامل به [[حقیقت]] یک چیز را فقه میگویند. «راغب» در مفردات میگوید: {{عربی|الْفِقْهُ هُوَ التَّوَصُّلُ إِلَى عِلْمِ غَائِبٍ بِعِلْمِ شَاهِدٍ}}<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ج۱، ص۶۴۲.</ref>؛ یعنی فقه این است که از یک امر ظاهر و آشکار به یک حقیقت مخفی و پنهان پی برده شود. | واژه «[[تفقّه]]» ناظر بر [[علم]] تخصصی است، چون تفقّه از ماده «[[فقه]]» است. معنای فقه مطلق فهم و علم نیست بلکه فهم عمیق و [[بصیرت]] کامل به [[حقیقت]] یک چیز را فقه میگویند. «راغب» در مفردات میگوید: {{عربی|الْفِقْهُ هُوَ التَّوَصُّلُ إِلَى عِلْمِ غَائِبٍ بِعِلْمِ شَاهِدٍ}}<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ج۱، ص۶۴۲.</ref>؛ یعنی فقه این است که از یک امر ظاهر و آشکار به یک حقیقت مخفی و پنهان پی برده شود. | ||
در تعریف «[[تفقه]]» گفته شده است: {{عربی|تَفَقَّهَ إِذَا طَلَبَتْهُ فَتَخَصَّصَ بِهِ}}، «طلب کرد چیزی را و در آن تخصص پیدا کرد» این [[آیه]] به [[مسلمانان]] [[امر]] میکند که در [[فهم دین]] سطحی نباشند، و راه تعمق و [[تفکر]] پیش گیرند. در واقع این [[آیه کریمه]] | در تعریف «[[تفقه]]» گفته شده است: {{عربی|تَفَقَّهَ إِذَا طَلَبَتْهُ فَتَخَصَّصَ بِهِ}}، «طلب کرد چیزی را و در آن تخصص پیدا کرد» این [[آیه]] به [[مسلمانان]] [[امر]] میکند که در [[فهم دین]] سطحی نباشند، و راه تعمق و [[تفکر]] پیش گیرند. در واقع این [[آیه کریمه]] مدرک [[اجتهاد]] و [[فقاهت]] است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۲۰، ص۱۸۷.</ref>. | ||
صاحب [[مجمع البیان]] نیز در تعریف لغوی فقه یادآور شده است که معنای آن صرف علم و [[آگاهی]] نیست، بلکه [[علمی]] که با تلاش و [[استنباط]] به دست بیاید؛ لذا [[خداوند]] به وصف [[فقیه]] متصف نمیشود<ref>شیخ طبرسی، مجمع البیان، ج۵، ص۱۲۵.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)|قرآن و علم کلام]]، ص۳۵.</ref> | صاحب [[مجمع البیان]] نیز در تعریف لغوی فقه یادآور شده است که معنای آن صرف علم و [[آگاهی]] نیست، بلکه [[علمی]] که با تلاش و [[استنباط]] به دست بیاید؛ لذا [[خداوند]] به وصف [[فقیه]] متصف نمیشود<ref>شیخ طبرسی، مجمع البیان، ج۵، ص۱۲۵.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[قرآن و علم کلام (کتاب)|قرآن و علم کلام]]، ص۳۵.</ref> | ||
تفاوت فقه و فقاهت با [[علم]] در آن است که [[فقه]]، به فهمیدن با [[تأمّل]] و | تفاوت فقه و فقاهت با [[علم]] در آن است که [[فقه]]، به فهمیدن با [[تأمّل]] و دقت نظر اطلاق میشود<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۹، ص۱۲۳ و الفروق اللغویه.</ref> و «[[تفقّه]]» از باب تفعّل، پذیرش [[فکر]] دقیق و عمیق در امری است؛ لذا {{متن قرآن|لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ}} یعنی [[هدف]] از [[مهاجرت]] و [[تحمل سختیها]]، درک عمیق [[معارف دینی]] است؛ تا با آن بتوانند در درجه اول خود مهذَّب شوند و سپس با مراجعه به [[وطن]]، دیگران را درباره [[دین]] و معارف دینی[[انذار]] دهند و [[آگاه]] و مهذَّب نمایند<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶]]، ص۵۶۳.</ref>. | ||
== سیر معنایی واژه فقه == | == سیر معنایی واژه فقه == | ||