بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[ریا در لغت]] - [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعهشناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]| پرسش مرتبط =}} | |||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = رذیلت اخلاقی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[نفی ریا در قرآن]] - [[ریا در حدیث]] - [[ریا در نهج البلاغه]] - [[ریا در اخلاق اسلامی]] - [[ریا در معارف دعا و زیارات]] - [[ریا در معارف و سیره سجادی]] - [[ریا در جامعهشناسی اسلامی]] - [[ریا در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ریا در سبک زندگی اسلامی]]| پرسش مرتبط =}} | |||
'''«ریا»''' در لغت بهمعنای نشاندادن و نمایاندن و در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است. ریا از صفات ناپسندی است که [[فطرت انسانی]] از آن گریزان است. علمای اخلاق، ریا را از صفات رذیلهای دانستهاند که از [[غلبه]] هوا و ضعف نفس نشئت میگیرد. ریا اقسامی دارد مانند: ریا در [[عبادات]] [[واجب]] و [[مستحب]]؛ ریا در خصلتهای پسندیده و غیره. در آیات و روایات ریا سبب از بین رفتن عمل و ریاکار [[لعن]] شده، شایسته [[عذاب]] شدید دانسته شده است. راه رهایی از ریا و نفاق، [[اخلاص]] در [[باطن]] و خشوع قلبی دانسته شده است. | |||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
{{اصلی|ریا در لغت}} | |||
«ریا» به معنای نشاندادن و نمایاندن است<ref>جوهری، الصحاح، ۶/۲۳۴۸؛ فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، ۲۴۷.</ref>. در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ۶/۱۵۲.</ref>؛ مانند [[نیک]] جلوهدادن خود یا اظهار خصوصیاتی که بیانگر خصلتهای [[نیکو]] باشد<ref>غزالی، کیمیای سعادت، ۲/۲۰۷ و ۴۷۳؛ نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۳۸۴.</ref>. | «ریا» به معنای نشاندادن و نمایاندن است<ref>جوهری، الصحاح، ۶/۲۳۴۸؛ فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، ۲۴۷.</ref>. در اصطلاح [[علم اخلاق]]، خودنمایی با انگیزه طلب جاه و [[منزلت]] در [[قلوب]] مردم با [[عبادت]] یا غیر عبادت است<ref>فیض کاشانی، المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ۶/۱۵۲.</ref>؛ مانند [[نیک]] جلوهدادن خود یا اظهار خصوصیاتی که بیانگر خصلتهای [[نیکو]] باشد<ref>غزالی، کیمیای سعادت، ۲/۲۰۷ و ۴۷۳؛ نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۳۸۴.</ref>. | ||
از واژههای مرتبط با ریا، «[[سُمعه]]» است که نوعی ریای شنیداری شمرده میشود؛ زیرا در ریا شخص [[اعمال نیک]] خود را در معرض دیدن دیگران قرار میدهد تا آنها به حسن فاعل [[اعتقاد]] پیدا کنند، ولی در «[[سمعه]]» [[هدف]] آن است که دیگران بشنوند و فاعل فعل را به [[نیکی]] بشناسند و [[ستایش]] کنند<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۵۸؛ مازندرانی، شرح الکافی، ۹/۱۲۹، ۲۷۶ و ۱۰/۴۱۲.</ref>. ریا ضد [[اخلاص]] است<ref>ورام، تنبیه الخواطر و نزهة النواظر (مجموعة ورام)، ۱/۱۸۹.</ref>و اخلاص به معنای پاک کردن [[نیت]]<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۴۱۳.</ref> یا عمل، از هر گونه آمیختگی و شوائب<ref>غزالی، احیاء علوم الدین، ۱۴/۱۸۳–۱۸۴.</ref> است و [[اخلاص در عبادت]] به معنای [[پاک]] بودن آن از آمیختگیهای [[دنیا]] و بهرههای نفس است؛ مانند [[عبادت]] برای رسیدن به [[مال]] یا برای [[مدح]] دیگران (ریا)<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۳/۱۱۷.</ref>.<ref>[[معصومه طلوع|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۱۸ ـ ۲۴؛ [[سید سعید حسینی|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)| | از واژههای مرتبط با ریا، «[[سُمعه]]» است که نوعی ریای شنیداری شمرده میشود؛ زیرا در ریا شخص [[اعمال نیک]] خود را در معرض دیدن دیگران قرار میدهد تا آنها به حسن فاعل [[اعتقاد]] پیدا کنند، ولی در «[[سمعه]]» [[هدف]] آن است که دیگران بشنوند و فاعل فعل را به [[نیکی]] بشناسند و [[ستایش]] کنند<ref>امام خمینی، چهل حدیث، ۵۸؛ مازندرانی، شرح الکافی، ۹/۱۲۹، ۲۷۶ و ۱۰/۴۱۲.</ref>. ریا ضد [[اخلاص]] است<ref>ورام، تنبیه الخواطر و نزهة النواظر (مجموعة ورام)، ۱/۱۸۹.</ref>و اخلاص به معنای پاک کردن [[نیت]]<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۲/۴۱۳.</ref> یا عمل، از هر گونه آمیختگی و شوائب<ref>غزالی، احیاء علوم الدین، ۱۴/۱۸۳–۱۸۴.</ref> است و [[اخلاص در عبادت]] به معنای [[پاک]] بودن آن از آمیختگیهای [[دنیا]] و بهرههای نفس است؛ مانند [[عبادت]] برای رسیدن به [[مال]] یا برای [[مدح]] دیگران (ریا)<ref>نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۳/۱۱۷.</ref>.<ref>[[معصومه طلوع|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۶]]، ص۱۸ ـ ۲۴؛ [[سید سعید حسینی|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)|ریا]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴]]، ص ۱۹۵.</ref> | ||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۴: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:IM009851.jpg|22px]] [[معصومه طلوع|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']] | # [[پرونده:IM009851.jpg|22px]] [[معصومه طلوع|طلوع، معصومه]]، [[ریا - طلوع (مقاله)| مقاله «ریا»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']] | ||
# [[پرونده:1100408.jpg|22px]] [[سید سعید حسینی|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)| | # [[پرونده:1100408.jpg|22px]] [[سید سعید حسینی|حسینی، سید سعید]]، [[ریا (مقاله)|ریا]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴''']] | ||
# [[پرونده:10115255.jpg|22px]] [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|'''دانش اخلاق اسلامی ج۳''']] | # [[پرونده:10115255.jpg|22px]] [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۳ (کتاب)|'''دانش اخلاق اسلامی ج۳''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||