بنی مصلق بن سعد: تفاوت میان نسخه‌ها

جایگاه والای [[خزاعی‌ها]] در منطقه موجب شد تا این [[قبیله]] و فروعاتش در عرصه تحولات سیاسی، نظامی و اجتماعی پیش از [[اسلام]]، جایگاه مهمی را به خود اختصاص دهند. آنان در کنار روابط مسالمت‌آمیزی که با دیگر [[قبایل]] و [[طوایف]] [[عرب]] داشتند، گاه بنابر برخی مقتضیات زمانه، روابط خصمانه‌ای هم با دیگر [[قبایل عرب]] و ساکنان [[شبه‌جزیره عربستان]] داشتند که از جمله آن می‌توان به حضور [[فرزندان]] مصطلق در [[نبرد]] این [[قوم]] با [[بنی هذیل]] در «راحة [[فروع]]» اشاره کرد. در این [[جنگ]]، [[صخر بن عبدالله خیثمی]] -که بواسطه شرارت‌های بی‌پایانش بدو «صَخر الغَیّ» می‌گفتند- با گروهی از مردان قومش بر بنی مصطلق [[یورش]] آورد؛ اما [[شکست]] خورد و کشته شد<ref>عمر رضا کحّاله، معجم قبائل العرب، ج‌۳، ص۱۱۰۵؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۰۱.</ref>. [[یوم]] «ذات نکیف» نیز که به دنبال [[کینه‌توزی]] و [[دشمنی]] میان فرزندان [[بکر بن عبد مناة]] و [[قریشیان]] درگرفت، از دیگر رخدادهای مهم [[جاهلی]] است که نام بنی مصطلقی‌ها را در خود به ثبت رسانده است. بر اساس گزارشات موجود، [[بنی بکر بن عبد مناة بن کنانه]] بواسطه اخراجشان از [[مکه]] توسط [[قصی بن کلاب]]، همواره [[کینه]] [[قریش]] را در [[دل]] داشتند. تا این که آنان، در دوران [[زعامت]] مطلب<ref>ابن‌حبیب بغدادی، المحبّر، ص۲۴۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۷۶. نیز ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۵، ص۱۴۸.</ref> و به [[نقلی]] [[عبدالمطلب]]<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۰۳؛ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۵۸۷.</ref> بر امور مکه، بر این قصد شدند که قریش را از [[حرم]] [[کعبه]] بیرون کنند و امور آن را مجدداً به‌دست گیرند. در مواجهه با این اقدام، مطلب و به نقلی عبدالمطلب، میان [[مردم قریش]] و برخی طوایف منطقه که [[بنی حارث بن عبدمناة بن کنانه]] و [[بنی هون بن خزیمه]] -از کنانه- و بنی مصطلق -از [[خزاعه]]- از جمله آن بودند<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۳۷۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۷۶.</ref>، [[پیمان]] اتحادی را به [[امضا]] رساند که بر اساس آن این [[قبایل]]، پس از گردهمایی در کنار [[کوه]] «حُبْشیّ» -در پایین دست [[شهر مکه]]- با [[قریش]] هم قسم شدند که تا شب و [[روز]] برپاست و تا کوه [[حبشی]] بر جای خود [[استوار]] است، در مقابل دیگران [[متحد]] باشند. از این‌رو، آنان را به نام آن کوه «احابیش قریش» خوانده شدند<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۴۲؛ ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۶۱۶؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۱۶۴. برخی نیز احابیش را از ماده «تحبش» به معنای اجتماع دانسته آورده‌اند که به جهت اجتماعشان به آنها احابیش گفته‌اند. (ر.ک: ابن قتیبه دینوری، المعارف، ص۶۱۶؛ ابن سید الناس، عیون الاثر، ج۲، ص۳۶.)</ref>. بدین ترتیب، گروهی انبوه فراهم آمد و به [[فرماندهی]] مطلب یا [[عبدالمطلب]]، رهسپار [[پیکار]] با [[بنی بکر]] و هم‌پیمانانشان شدند. [[سپاهیان]] [[متخاصم]] در ذات نکیف -در منطقه [[یلملم]]- به هم رسیدند. با آغاز [[جنگ]]، مردان بنی بکر و یارانشان [[شکست]] [[سختی]] خوردند و بسیاری از آنان کشته شدند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۷۵-۷۶؛ ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۵۸۷-۵۸۸ و با اختلاف ابن‌حبیب بغدادی، المنمق، ص۱۱۳-۱۱۷.</ref>.

«یوم شمطه» را هم از دیگر نبردهای [[جاهلی]] گفته‌اند که [[بنی مصطلق]] در کنار دیگر احابیش و همراه با قریش و [[کنانه]] علیه هوازن وارد میدان شدند. این جنگ، علی‌رغم آنکه قریش در آن [[پیروز]] اولیه میدان بود با [[شکست]] آنان در ادامه [[نبرد]] و کشته شدن بسیاری از ایشان همراه شد و سپس دو [[سپاه]] از هم جدا شدند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۲.</ref>. «یوم [[المشلل]]» نیز از دیگر جنگ‌هاست که [[فرزندان]] مصطلق در کنار دیگر احابیش و قریش به نبرد با [[بنی لیث]] پرداختند<ref>ابن‌حبیب بغدادی، المنمق، ص۱۱۷-۱۱۹.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

اما بنا بر [[نقلی]] دیگر، بعد از [[تقسیم غنائم]] [[غزوه بنی مصطلق]]، جویریه در سهم [[ثابت بن قیس بن شماس]] و پسر عمویش قرار گرفت<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۴۱۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۱.</ref>. آنان با او [[تعهد]] کردند که با پرداخت نه اوقیه (هفت مثقال) طلا<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۴۱۰-۴۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴۹؛ شافعی حلبی، السیره الحلبیه، ج۳، ص۴۵۰.</ref> می‌تواند خود را آزاد کند. جویریه در پرداخت این مبلغ از پیامبر{{صل}} [[یاری]] خواست و حضرت، آن را از جانب وی پرداخت نمود و سپس با [[رضایت]] وی، با او ازدواج کرد<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۴۹. برخی منابع بر اساس روایتی از عایشه در این باره، چنین نقل کردند: جویریه در حالی که پیامبر{{صل}} کنار آبی نشسته بودند، نزد حضرت آمد و ضمن اظهار مسلمانی، برای پرداخت مبلغ قرارداد، از حضرت طلب کمک کرد؛ پیامبر{{صل}} فرمود: «کاری بهتر از این هم هست» پرسید: «چه کاری؟» فرمود: «تعهدی که کردی می‌پردازم و تو را به همسری برمی‌گزینم»، جویریه گفت: «بسیار خوب» حضرت، او را از [[ثابت بن قیس خرید]] و آزاد کرد و سپس با او ازدواج کرد.... (محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۴۱۱؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۲۹۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۹۲.)</ref>. با انتشار خبر [[ازدواج]] [[رسول خدا]]{{صل}}، [[مسلمانان]]، اسرایی را که در [[تصرف]] خود داشتند، به دلیل [[خویشاوندی]] آنان با حضرت، [[آزاد]] نمودند<ref>محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۴۱۱؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۲۹۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۹۲.</ref>. برخی نیز گفته‌اند: حضرت بنا به خواسته [[جویریه]]، [[صداق]] او را [[آزادی]] او و به قولی چهل<ref>مقریزی، امتاع الاسماع، ج۱، ص۲۰۶.</ref> یا صد تن از [[اسرا]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۴۴۲.</ref> یا همه اسرای [[بنی‌مصطلق]] قرار داده بود. اما این اقوال بنا بر [[روایات]] [[عایشه]]<ref>«... مردم چون با خبر شدند که حضرت{{صل}} با او ازدواج کرده و داماد مصطلقی‌ها شده، اسرایی که به غنیمت گرفته بودند را آزاد کردند و بدین وسیله صد خانواده از بنی‌مصطلق، آزاد شدند». (محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج۱، ص۴۱۱؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۲۹۴؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۹۲.)</ref> و نیز خود جویریه از این ماجرا، رد می‌شود. جویریه در این باره می‌گوید: «وقتی حضرت{{صل}} مرا آزاد ساخت و به [[عقد]] خویش در آورد به [[خدا]] قسم؛ من حتی یک کلمه با او درباره افراد عشیره‌ام، سخن نگفتم؛ این خود مسلمانان بودند که آنان را آزاد کردند؛ دیدم دخترکی که دختر عمویم بود، پیش من آمده خبر آزادی آنان را به من می‌دهد، پس [[خداوند عزوجل]] را [[شکر]] کردم»<ref>شافعی حلبی، السیره الحلبیه، ج۲، ص۳۸۳.</ref>.

===[[بنی مصطلق]] و پذیرش اسلام===

==[[بنی مصطلق]] و ماجرای ولید==