آیه اکمال دین: تفاوت میان نسخهها
←معناشناسی اکمال دین
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
در مجموع، بررسی احتمالات گوناگون بیانگر آن است که مصداق {{متن قرآن|الْيَوْمَ}} در آیه فقط میتواند [[روز غدیر خم]] باشد و [[اثبات]] اینکه سایر احتمالات ذکر شده، با سیاق آیه و امر مهمی چون تکمیل کل [[دین]] [[سازش]] ندارد. با بررسی فضای [[حاکم]] بر نزول آیه، روشن میشود که پس از [[واقعه غدیر خم]]، به تصریح [[الهی]]، [[کفار]] از ضربه زدن به [[اسلام]] [[مأیوس]] شدند؛ در حالی که پیش از آن لحظهای از نابود کردن [[دین توحید]] مأیوس نبودند. تصور آنان چنین بود که با از بین رفتن محوریت دین، یعنی شخص [[پیامبر]] {{صل}}، میتوانند نیات خود را عملی سازند؛ لذا [[منتظر]] فرصت بودند تا با [[رحلت رسول خدا]] {{صل}}، اسلام را از مسیر خود به گونهای خارج سازند که دیگر با مطامع آنان ناسازگار نباشد. راهکار الهی در [[ناامید]] ساختن چنین پروای خامی، [[تغییر]] [[رهبری دینی]] از جنبه شخصی به جنبه نوعی و ساختارین بود؛ یعنی از شخص [[رسول الله]] {{صل}} به [[شجره طیبه]] [[امامت]] و [[ولایت]] {{عم}} منتقل گردد. بدین ترتیب، در روز غدیر خم [[اکمال دین]] تحقق یافت<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص ۳۰۱.</ref>. | در مجموع، بررسی احتمالات گوناگون بیانگر آن است که مصداق {{متن قرآن|الْيَوْمَ}} در آیه فقط میتواند [[روز غدیر خم]] باشد و [[اثبات]] اینکه سایر احتمالات ذکر شده، با سیاق آیه و امر مهمی چون تکمیل کل [[دین]] [[سازش]] ندارد. با بررسی فضای [[حاکم]] بر نزول آیه، روشن میشود که پس از [[واقعه غدیر خم]]، به تصریح [[الهی]]، [[کفار]] از ضربه زدن به [[اسلام]] [[مأیوس]] شدند؛ در حالی که پیش از آن لحظهای از نابود کردن [[دین توحید]] مأیوس نبودند. تصور آنان چنین بود که با از بین رفتن محوریت دین، یعنی شخص [[پیامبر]] {{صل}}، میتوانند نیات خود را عملی سازند؛ لذا [[منتظر]] فرصت بودند تا با [[رحلت رسول خدا]] {{صل}}، اسلام را از مسیر خود به گونهای خارج سازند که دیگر با مطامع آنان ناسازگار نباشد. راهکار الهی در [[ناامید]] ساختن چنین پروای خامی، [[تغییر]] [[رهبری دینی]] از جنبه شخصی به جنبه نوعی و ساختارین بود؛ یعنی از شخص [[رسول الله]] {{صل}} به [[شجره طیبه]] [[امامت]] و [[ولایت]] {{عم}} منتقل گردد. بدین ترتیب، در روز غدیر خم [[اکمال دین]] تحقق یافت<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص ۳۰۱.</ref>. | ||
==معناشناسی [[ | ==معناشناسی == | ||
=== الیوم === | |||
قویترین و صحیحترین احتمال درباره مراد از {{متن قرآن|الْيَوْمَ}} در آیه [[روز غدیر]] است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و طی آن، با اعلام [[جانشین]] خود از سوی [[پروردگار]]، [[دین]] را از خطر [[تحریف]] و [[انحراف]] و در نتیجه اضمحلال [[نجات]] دادند. | |||
===یاس کفار === | |||
طبق آیه همه [[امید]] [[کفار]] و [[منافقین]] به روزی بود که [[رهبری]] اسلام ـ یعنی شخص رسول اکرم {{صل}} ـ در میان نباشد تا بتوانند با به دست گرفتن زمام امور، بر موج اسلامخواهی توده تازه [[مسلمان]] و سطحینگر سوار شوند و حرکت [[اسلامی]] را به سمتی که با منافع آنان سازگار است [[هدایت]] کنند. | |||
[[یأس]] و [[ناامیدی]] کامل کفار هنگامی محقق میشود که رهبریِ [[دینی]] از سوی پروردگار از فرد به نوع و [[مقام ولایت]] دینی از شخص به وصف منتقل شود؛ بدین ترتیب در ازمنه بعد، کسی نازلمنزله رسول اکرم {{صل}} در [[هدایت امت]] و [[حفظ دین]] از خطر کفار است که متصف به اوصافی خاص باشد. تعیین چنین فردی، اکمال [[حقیقی]] [[دین]]، به معنای ضمانت بقای آن است. | |||
بدین ترتیب باید گفت که آیه در مقام «[[تهدید]] و ارعاب» است و نه فقط ذکر واقع؛ یعنی: «ای [[مردم]]، اگر نعمت ولایت را، که اکمال دینتان و اتمام نعمت بر شماست، پاس داشتید، درباره دینتان ترسی از کفار خارجی و داخلی (یعنی [[منافقین]]) نداشته باشید و اگر پاسدار آن نباشید، بدانید که نعمت از دست میرود و کفار و منافقین بر شما مسلط میشوند<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص۳۲۳.</ref>. | |||
=== [[اکمال دین]] === | |||
[[مفسران شیعه]] و [[سنی]] درباره عبارت «أَکمَلْتُ لَکمْ دینَکمْ» (دینتان را برایتان کامل کردم) دیدگاههای متفاوتی دارند. <ref>برای نمونه نگاه کنید به طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۳، ص۲۴۵و۲۴۶؛ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۲۳۳و۲۳۴.</ref>. مفسران شیعه با استناد به [[روایات اهلبیت]]، منظور از کاملشدن [[دین]] و [[نعمت]] را اعلام [[ولایت]] و [[جانشینی حضرت علی]]{{ع}} پس از [[پیامبر]]{{صل}} میدانند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۵، ص۱۷۴-۱۸۱؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۳، ص۲۴۶؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۲۶۳-۲۶۵.</ref>. مفسرانی همچون [[علامه طباطبایی]] با رد دیدگاههای مختلف در [[تفسیر آیه]]، معتقدند بهترین [[تفسیر]] این است که [[ناامیدی]] [[کفار]] از [[نابودی اسلام]] پس از [[رحلت پیامبر]]{{صل}}، اکمال دین و [[اتمام نعمت]] به اعلام [[جانشینی]] و [[ولایت امام علی]]{{ع}} تفسیر شود. <ref>برای نمونه نگاه کنید به: طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۵، ص۱۷۴-۱۸۱؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۲۶۳-۲۶۵.</ref>. [[ناصر مکارم شیرازی]] در [[تفسیر نمونه]] این تفسیر را نظر تمام مفسران شیعه دانسته است. <ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۲۶۴.</ref>. | [[مفسران شیعه]] و [[سنی]] درباره عبارت «أَکمَلْتُ لَکمْ دینَکمْ» (دینتان را برایتان کامل کردم) دیدگاههای متفاوتی دارند. <ref>برای نمونه نگاه کنید به طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۳، ص۲۴۵و۲۴۶؛ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۲۳۳و۲۳۴.</ref>. مفسران شیعه با استناد به [[روایات اهلبیت]]، منظور از کاملشدن [[دین]] و [[نعمت]] را اعلام [[ولایت]] و [[جانشینی حضرت علی]]{{ع}} پس از [[پیامبر]]{{صل}} میدانند.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۵، ص۱۷۴-۱۸۱؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۳، ص۲۴۶؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۲۶۳-۲۶۵.</ref>. مفسرانی همچون [[علامه طباطبایی]] با رد دیدگاههای مختلف در [[تفسیر آیه]]، معتقدند بهترین [[تفسیر]] این است که [[ناامیدی]] [[کفار]] از [[نابودی اسلام]] پس از [[رحلت پیامبر]]{{صل}}، اکمال دین و [[اتمام نعمت]] به اعلام [[جانشینی]] و [[ولایت امام علی]]{{ع}} تفسیر شود. <ref>برای نمونه نگاه کنید به: طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۵، ص۱۷۴-۱۸۱؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۲۶۳-۲۶۵.</ref>. [[ناصر مکارم شیرازی]] در [[تفسیر نمونه]] این تفسیر را نظر تمام مفسران شیعه دانسته است. <ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۲۶۴.</ref>. | ||
| خط ۹۳: | خط ۱۰۳: | ||
[[مفسران اهلسنت]] به این دلیل که در آغاز و پایان آیه، [[احکام شرعی]] بیان شده است، میگویند مراد از کاملشدن [[دین]]، کامل شدن همه احکام شرعی [[اسلام]] با [[نزول]] این آیه است. <ref>برای نمونه نگاه کنید به آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۲۳۳و۲۳۴؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۲۶۳و۲۶۴.</ref>. | [[مفسران اهلسنت]] به این دلیل که در آغاز و پایان آیه، [[احکام شرعی]] بیان شده است، میگویند مراد از کاملشدن [[دین]]، کامل شدن همه احکام شرعی [[اسلام]] با [[نزول]] این آیه است. <ref>برای نمونه نگاه کنید به آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۲۳۳و۲۳۴؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۲۶۳و۲۶۴.</ref>. | ||
===تفاوت اکمال و اتمام=== | ====تفاوت اکمال و اتمام==== | ||
[[مرتضی مطهری]] متفکر [[شیعی]] درباره فرق بین «اکمال» و «اتمام» که در این آیه آمده، مینویسد: | [[مرتضی مطهری]] متفکر [[شیعی]] درباره فرق بین «اکمال» و «اتمام» که در این آیه آمده، مینویسد: | ||