←دلالت آیه
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱۱۰: | خط ۱۱۰: | ||
==دلالت آیه== | ==دلالت آیه== | ||
== نتیجه گیری و جمع بندی == | |||
اقوال اهل سنت در شرح و تحلیل اجزای این آیه با چند اشکال اساسی روبهرو است. | |||
#ادعاهای بدون دلیل مانند [[تفسیر]] «الیوم» در این آیه به دوره [[زمان]]، با آنکه این استعمال قرینه میخواهد؛ به عبارت دیگر چرا باید این آیه را همانند این سخن بدانیم که میگوید: «دیروز [[جوان]] بودم و امروز پیر شدم» که یا به این معناست امروز در آستانه پیریام یا آنکه مدتی از [[پیری]] من گذشته است؛ برای نمونه، چرا نگوییم [[دین]] از روزی که [[سوره]] [[برائت]] [[اعلان]] شد، در آستانه کمال و [[نعمت]] در آستانه تمام قرار گرفت و [[خشنودی خداوند]] از [[اسلام]]، از همان [[زمان]] آغاز شد، به ویژه آنکه [[اهل سنت]] عدم حضور [[مشرکان]] در [[حج]] را که از زمان نزول سوره برائت به وقوع پیوست، دلیل [[اکمال دین]] و اتمام نعمت میدانند؟ باز ادعای بدون دلیل آنان این است: [[یأس]] [[کفار]] را بر رجوع [[مؤمنان]] به [[کفر]] و [[آیین]] [[شرک]] میدانند، با آنکه سخن از یأس از دین [[مسلمانان]] و نه از خود آنهاست. | |||
#ایجاد انفصال در مفاد دو فقره {{متن قرآن|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا...}} و {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ...}} با آنکه مفهوم آنها با یکدیگر مرتبط و هر دو به یک رخداد در یک [[روز]] و زمان اشاره دارند، ولی گروهی از اهل سنت مانند [[قرطبی]] و دیگران مفاد این دو فقره را از یکدیگر جدا کردهاند. | |||
#ادعاهایی که با [[واقعیات]] عصر [[نزول آیه]] ناسازگار است؛ مانند قول [[زمخشری]] و همه کسانی که دو فقره مذکور را با [[سیاق]] کل [[آیه]] در مورد [[تحریم]] [[پلیدیها]] پیوند میدهند و یا اکمال دین و اتمام نعمت را به [[نفی]] مشرکان و عدم شرکت آنان در حج معنا میکنند، در حالی که ظاهر معنای اکمال دین، کامل کردن اجزای دین از حیث [[فرایض دینی]] است و نشان میدهد پس از این آیه، فریضهای که [[تشریع]] نشده باشد، باقی نیست، نه آنکه مراد، [[خالص]] کردن [[اعمال]] مؤمنان و مخصوصاً عمل حج آنان از اعمال و حج مشرکان باشد؛ این خلاف ظاهر است. | |||
به همین دلیل، اقوال اهل سنت در [[تفسیر]] این آیه با [[تشتت]] و [[اضطراب]] همراه شده و ناگزیر جمعی از آنان مانند [[بیضاوی]] و دیگران کوشیدهاند به نحوی تمام اقوال را درباره این آیه جمع کنند و - چنان که ملاحظه کردید - برخی را به صورت قول و برخی را به صورت احتمال مطرح کردهاند. | |||
اگر [[آیه اکمال]] در [[فتح مکه]] در سال هشتم یا نهم [[هجری]] نازل شده بود، امکان بیشتری برای توجیه دیدگاههای متشتت [[اهل تسنن]] وجود داشت؛ همانگونه که «ضحاک» از [[تابعین]] چنین پنداشته<ref>به نقل از بغوی، معالم التنزیل، ج۲، ص۱۰.</ref> و [[بیضاوی]] و دیگران نیز آن را به عنوان احتمال مطرح کرده، میگویند: {{عربی|أتممت عليكم... بفتح مكة}}؛ «نعمتم را با فتح مکه بر شما تمام کردم»<ref>بیضاوی، انوار التنزیل، ج۱، ص۲۵۵.</ref>. | |||
گویی ابن عطیه اندلسی نیز به این اشکالها توجه داشته که [[یأس]] [[کفار]] از [[رجوع]] [[مسلمانان]] به دینشان را بسی پیش از [[زمان]] [[نزول]] این [[آیه]] [و شاید در همان سال فتح مکه] میداند و بر اساس آن، [[روایت]] [[ابن عباس]] و سدی را که مستند قول [[جمهور]] [[اهل سنت]] است، [[باطل]] میشمرد<ref>ر.ک: ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۲، ص۱۵۲-۱۵۳.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||