سیره امام هادی: تفاوت میان نسخه‌ها

}}

{{اصلی|سیره تربیتی امام هادی}}

[[امام هادی]]{{ع}} علی‌رغم همه شرایطی که برای جدا کردن آن حضرت از [[شیعیان]] و [[دوستداران]]، بر ایشان [[تحمیل]] شده بود، همواره مسئولیت‌های [[تربیتی]] خود را با هروسیله‌ای که تأثیرگذاری بیشتری در میان شیعیان داشت و به بهترین نحو به انجام می‌رسانده‌اند. آن حضرت گاه برای بعضی از شیعیان خود [[دعا]] کرده و برای روا شدن حاجات آنها به درگاه [[خداوند متعال]] می‌رفته است. گاه نیز نیازهای مادّی شیعیان خود را برطرف کرده و به آنها [[پول]] می‌داده‌اند، یا اینکه با بیانی صریح در رابطه با لغزشگاه‌هایی که در پیش رویشان بود به آنان هشدار می‌دادند.

# رابطه [[عاطفی]] با [[پیشوایان]] [[صالح]]- که در [[اهل‌بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} جلوه می‌کند- از طریق [[زیارت]] کردن آن بزرگواران و مطالعه در [[روش زندگی]] آنان<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص ۲۶۸.</ref>.

{{اصلی|سیره علمی امام هادی}}

[[امام هادی]]{{ع}} در همه عرصه‌هایی که برای گروه [[شیعیان]] و [[پیروان]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} مهم و حیاتی بود به مقوله [[استوار]] ساختن و تکمیل ساختار شخصیتی آنان می‌پرداختند؛ چراکه لازم بود تا ساختار این گروه آن‌چنان [[تکامل]] یابد که بتوانند با [[روایات]] و میراث علمی که در [[اختیار]] دارند امور [[دین]] و دنیایشان را اداره نمایند و دانشمندانی که [[عالمان دینی]] هستند نیز بتوانند مأموریت [[رهبری اجتماعی]]، [[فکری]] و [[دینی]] آنها را به دست گرفته و در مسیر تکاملی این گروه به سمت هدف‌های رسالی که برای آن در نظر گرفته شده است، از [[مصالح]] و [[شئون]] این گروه پاسداری نمایند.

# '''ایمن‌سازی علمی‌:''' [[تربیت]] دانشمندان و استعدادهای [[علمی]] که در فروع مختلف علمی [[اسلامی]] تخصّص داشته باشند اساسی‌ترین نقطه برای به‌وجود آمدن سطح علمی مناسب و بالا بردن آن بود که جماعت [[شیعه]] بدان احتیاج وافری داشت. سپس اینکه به این [[عالمان دینی]] نقش ویژه‌ای در [[جامعه اسلامی]] داده شود. و این همان کاری بود که همه [[پیشوایان]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بدون استثنا آن را انجام می‌دادند. امّا دوره [[حضرت امام هادی]]{{ع}} ویژگی خاصّی داشت؛ چراکه [[زمان]] آن حضرت عصری بود که می‌بایست تمام شرایط را برای عصر غیبت آماده کند، عصر غیبت نیز عصر جدا شدن مردم از [[امام]] و پیشوای خود بوده، دیگر به‌جز [[عالمان]] [[الهی]] که امین بر حلال و حرام او هستند هیچ ملجأ و [[پناهگاه]] [[فکری]] و [[دینی]] برای مردم دیگری نمی‌بود<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص۲۳۱ ـ ۲۶۷.</ref>.

{{اصلی|سیره سیاسی امام هادی}}

دوران [[زندگی]] [[امام هادی]]{{ع}} با شماری از [[حاکمان عباسی]] معاصر بود و این دوره را باید به دو مرحله تقسیم کرد. مرحله نخست که امام هادی{{ع}} همزمان با [[حیات]] پدر بزرگوارشان، [[امام جواد]]{{ع}}، به مدت حدود هشت سال (۲۱۲ ـ ۲۲۰ق) با [[حکومت]] [[مأمون]] و [[معتصم]] معاصر بوده است. مرحله دوم، دوران [[امامت امام هادی]]{{ع}} که با حکومت شش [[حاکم عباسی]] به ترتیب ذیل معاصر بوده است.

# '''[[نهی]] از [[یاری رساندن]] به [[حکومت]]:''' [[سیاست]] مبارزه منفی به صورت [[تحریم]] [[همکاری]] با [[دستگاه خلافت عباسی]] به عنوان یک سیاست راهبردی از زمان امامان پیشین بود و [[امام هادی]]{{ع}} آن را ادامه داد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۱۷۷ ـ ۱۸۶.</ref>.

{{اصلی|سیره اقتصادی امام هادی}}

[[ایمنی]] [[اقتصادی]] یکی از [[اهداف]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} در رابطه با گروه [[شیعه]] به‌شمار می‌رفت. گروهی که [[ائمّه]]{{عم}} می‌خواستند در کیان خود مستقل بوده و از همه عوامل [[ضعف]] و فروپاشی که شرایط [[سیاسی]] و اقتصادی کلّی [[جامعه]] بر آن [[تحمیل]] می‌کرد به دور باشد. [[سیستم]] [[وکلا]] نقش مهمی در این ایمنی ایفا می‌نمود. همچنان که گاه خود [[امام هادی]]{{ع}} نیز مستقیما نیازهای مادّی آنان را برطرف می‌نمود.

آورده‌اند که [[ابو عمرو عثمان بن سعید]] و [[احمد بن اسحاق اشعری]] و [[علی بن جعفر همدانی]] بر [[حضرت امام هادی]]{{ع}} داخل شدند. [[احمد بن اسحاق]] به نزد آن حضرت [[شکایت]] برد که بدهکاری سنگینی بر گردن او می‌باشد، امام{{ع}} به ابو عمرو که [[وکیل]] آن حضرت بود فرمودند: «ای ابا عمرو، سی هزار دینار به احمد بن اسحاق و سی هزار دینار به علی بن جعفر بده و خود نیز سی هزار دینار برای خویش بردار»<ref>مناقب، ج۲، ص۴۸۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص ۲۸۲.</ref>

== جستارهای وابسته ==