بنی کلاب بن عامر: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۵٬۱۷۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۹: خط ۹:
[[بنی کلاب]] در شمار [[قبایل عدنانی]]<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۲۷؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۱۵۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۸۹.</ref> و از فروعات و شاخه‌های [[قبیله بنی عامر]] بن صعصعه‌اند که نسب از [[کلاب]] بن [[ربیعة بن عامر]] بن [[صعصعة]] بن معاویة بن بکر بن [[هوازن]] بن [[مسعود]] بن [[عکرمة]] بن [[حفصة]] بن قیس بن عیلان می‌برند<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۳؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲؛ سمعانی، الانساب، ج۱۱، ص۱۸۴؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۳.</ref>. کلاب بن ربیعه ده پسر<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۴؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۸۸؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸.</ref> به اسامی جعفر، معاویه ([[ضباب]])<ref>«ضَباب» (سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۷۲) و به نقلی «ضِباب» (ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۷۵؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۲۱۷-۲۱۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۲۶۲) نام دیگر معاویة بن کلاب است. او را به جهت فرزندانش: ضب، مضب، حسل و حسیل بدین نام خوانده‌اند. (ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۷۵؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۲۱۷-۲۱۸؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۷۲)</ref>، ربیعه، عبید ([[أبو بکر]])، عمرو، عامر، رؤاس (رواس)<ref>رُوَاس مشتق از کلمه «روائس الوادی»، به معنای «قسمت بالادست دره» و یا به معنای «سر بزرگ» است که احتمالاً حارث بن کلاب را به جهت بزرگی سرش بدین نام خوانده‌اند. (ر.ک: ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶)</ref>، أضبط، عبدالله و کعب داشت<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸. این لیست، مشابه لیست ابن قتیبه (ابن قتیبه، المعارف، ص۸۸) و ابن درید (ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶) است که با اندک اختلاف، تنها به جای عامر، وحید بن کلاب را به عنوان یکی از فرزندان کلاب بن ربیعه معرفی کرده‌اند. ابن کلبی هم در فهرستی مشابه، از اضبط و کعب به عنوان شخصی واحد نام برده، در عوض، زید بن کلاب را که نسلی از او باقی نمانده است بر این جمع افزوده است. (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۴) البته او در بخش دیگر کتاب خود، در تشریح اولاد بنی کلاب بن ربیعه از اضبط و کعب با عنوان دو شخصیت جداگانه نام برده است. (ر.ک: هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، صص۳۳۱ و ۳۳۲) ابن حزم هم با ارائه لیستی مشابه با ابن کلبی، تنها نام زید بن کلاب را از فهرست نام فرزندان کلاب بن ربیعه از قلم انداخته است. (ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲)</ref> که هر یک، بعدها سرشاخه‌های بزرگ [[قبیله]] [[بنی کلاب بن ربیعه]] به همین نام یعنی: بنی جعفر بن کلاب<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۴؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۱۴؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶.</ref>، بنی معاویة بن کلاب (ضباب)<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۲۹؛ ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۷۵؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۶۳.</ref>، بنی ربیعة بن کلاب<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۲؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۶.</ref>، بنی ابو بکر (بنی عبید) بن کلاب<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۲۰؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۳۴۷.</ref>، [[بنی عمرو بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۲۰؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۱۴؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۷.</ref>، [[بنی عامر بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۲۰؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی رواس بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۰؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۲۸۸؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۸۸.</ref>، [[بنی اضبط بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۱؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی عبد الله بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۱؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۸؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref> و [[بنی کعب بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۲؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref> قرار گرفتند. ضمن این که از مهمترین زیر شاخه‌های این قبیله هم می‌توان از [[طوایف]] بزرگی چون: [[بنی مالک بن جعفر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸.</ref>، [[بنی أحوص بن جعفر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸.</ref>، [[بنی خالد بن جعفر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸.</ref>، [[بنی عبد بن ابوبکر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی کعب بن ابوبکر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی عبدالله بن ابوبکر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی ربیعه مجنون بن عبدالله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۳؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۷۲؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی جحش بن کعب بن ابوبکر]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی أصم بن عامر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۲.</ref>، [[بنی کعب بن عامر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی طریف بن عامر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۷۹.</ref>، [[بنی عقیل بن عامر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی بجیر بن ربیعة بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی عبید بن ربیعة بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی نفیل بن ربیعة بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۲؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۶.</ref>، [[بنی وبر بن اضبط بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی نفیل بن عمرو بن کلاب]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۱۴.</ref>، [[بنی بجاد بن رؤاس بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۶۱.</ref>، [[بنی بجید بن رؤاس بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[بنی عبید بن رؤاس بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۴۴.</ref>، [[بنی عامر بن کعب بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[بنی وهب بن کعب بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[بنی عامر بن عبدالله بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[بنی عمرو بن عبدالله بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۳۳.</ref>، [[بنی الصموت عبدالله بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۵۱. نیز ر.ک: ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۱۶۷.</ref>، [[بنی ضبیعة الأغر بن عبدالله]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۶۴.</ref>، بنی دودان<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۱۱۶.</ref>، [[بنی الوحید بن کعب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۲؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۷۲.</ref>، [[بنی طهمان بن عمرو]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۸۵.</ref>، [[بنی قرط بن عبید]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۵۱؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۱۵۵؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۴۵.</ref>، [[بنی قریط بن عبد]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۵۱؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۱۵۵؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۵۱.</ref> و... یاد کرد.
[[بنی کلاب]] در شمار [[قبایل عدنانی]]<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۲۷؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۱، ص۱۵۷؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۸۹.</ref> و از فروعات و شاخه‌های [[قبیله بنی عامر]] بن صعصعه‌اند که نسب از [[کلاب]] بن [[ربیعة بن عامر]] بن [[صعصعة]] بن معاویة بن بکر بن [[هوازن]] بن [[مسعود]] بن [[عکرمة]] بن [[حفصة]] بن قیس بن عیلان می‌برند<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۳؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲؛ سمعانی، الانساب، ج۱۱، ص۱۸۴؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۲۳.</ref>. کلاب بن ربیعه ده پسر<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۴؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۸۸؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸.</ref> به اسامی جعفر، معاویه ([[ضباب]])<ref>«ضَباب» (سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۷۲) و به نقلی «ضِباب» (ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۷۵؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۲۱۷-۲۱۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۲۶۲) نام دیگر معاویة بن کلاب است. او را به جهت فرزندانش: ضب، مضب، حسل و حسیل بدین نام خوانده‌اند. (ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۷۵؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۲۱۷-۲۱۸؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۷۲)</ref>، ربیعه، عبید ([[أبو بکر]])، عمرو، عامر، رؤاس (رواس)<ref>رُوَاس مشتق از کلمه «روائس الوادی»، به معنای «قسمت بالادست دره» و یا به معنای «سر بزرگ» است که احتمالاً حارث بن کلاب را به جهت بزرگی سرش بدین نام خوانده‌اند. (ر.ک: ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶)</ref>، أضبط، عبدالله و کعب داشت<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸. این لیست، مشابه لیست ابن قتیبه (ابن قتیبه، المعارف، ص۸۸) و ابن درید (ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶) است که با اندک اختلاف، تنها به جای عامر، وحید بن کلاب را به عنوان یکی از فرزندان کلاب بن ربیعه معرفی کرده‌اند. ابن کلبی هم در فهرستی مشابه، از اضبط و کعب به عنوان شخصی واحد نام برده، در عوض، زید بن کلاب را که نسلی از او باقی نمانده است بر این جمع افزوده است. (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۴) البته او در بخش دیگر کتاب خود، در تشریح اولاد بنی کلاب بن ربیعه از اضبط و کعب با عنوان دو شخصیت جداگانه نام برده است. (ر.ک: هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، صص۳۳۱ و ۳۳۲) ابن حزم هم با ارائه لیستی مشابه با ابن کلبی، تنها نام زید بن کلاب را از فهرست نام فرزندان کلاب بن ربیعه از قلم انداخته است. (ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲)</ref> که هر یک، بعدها سرشاخه‌های بزرگ [[قبیله]] [[بنی کلاب بن ربیعه]] به همین نام یعنی: بنی جعفر بن کلاب<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۴؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۱۴؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶.</ref>، بنی معاویة بن کلاب (ضباب)<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۲۹؛ ابن حبیب بغدادی، مختلف القبائل و مؤتلفها، ص۷۵؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۶۳.</ref>، بنی ربیعة بن کلاب<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۲؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۶.</ref>، بنی ابو بکر (بنی عبید) بن کلاب<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۲۰؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۳۴۷.</ref>، [[بنی عمرو بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۲۰؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۱۴؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۷.</ref>، [[بنی عامر بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۲۰؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی رواس بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۰؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۲۸۸؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۸۸.</ref>، [[بنی اضبط بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۱؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی عبد الله بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۱؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۸؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref> و [[بنی کعب بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۲؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref> قرار گرفتند. ضمن این که از مهمترین زیر شاخه‌های این قبیله هم می‌توان از [[طوایف]] بزرگی چون: [[بنی مالک بن جعفر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸.</ref>، [[بنی أحوص بن جعفر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸.</ref>، [[بنی خالد بن جعفر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۸.</ref>، [[بنی عبد بن ابوبکر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی کعب بن ابوبکر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی عبدالله بن ابوبکر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی ربیعه مجنون بن عبدالله]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۳؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۷۲؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی جحش بن کعب بن ابوبکر]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی أصم بن عامر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۲.</ref>، [[بنی کعب بن عامر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی طریف بن عامر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۷۹.</ref>، [[بنی عقیل بن عامر بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی بجیر بن ربیعة بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی عبید بن ربیعة بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی نفیل بن ربیعة بن کلاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۲؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۶.</ref>، [[بنی وبر بن اضبط بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۳۹.</ref>، [[بنی نفیل بن عمرو بن کلاب]]<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۱۴.</ref>، [[بنی بجاد بن رؤاس بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۶۱.</ref>، [[بنی بجید بن رؤاس بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[بنی عبید بن رؤاس بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۷۴۴.</ref>، [[بنی عامر بن کعب بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[بنی وهب بن کعب بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[بنی عامر بن عبدالله بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[بنی عمرو بن عبدالله بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۸۳۳.</ref>، [[بنی الصموت عبدالله بن کلاب]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۵۱. نیز ر.ک: ابن درید، الاشتقاق، ص۲۹۶؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۱۶۷.</ref>، [[بنی ضبیعة الأغر بن عبدالله]]<ref>نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۴۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۶۴.</ref>، بنی دودان<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۱۱۶.</ref>، [[بنی الوحید بن کعب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۲؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۲؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۷۲.</ref>، [[بنی طهمان بن عمرو]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۸۵.</ref>، [[بنی قرط بن عبید]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۵۱؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۱۵۵؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۴۵.</ref>، [[بنی قریط بن عبد]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۵۱؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب ‌العرب، ص۱۵۵؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۵۱.</ref> و... یاد کرد.
لازم به ذکر است که طایفه‌ای دیگر در [[قبیله]] [[بنی تیم]] [[الله]] -از [[طوایف]] [[بنی بکر بن وائل]]- با نام مشابه [[بنی کلاب بن عامر بن مالک]] وجود دارد<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۱۵.</ref> که عدم [[اشتباه]] و خلط مطالب، دقت دو چندان محققین [[محترم]] را می‌طلبد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
لازم به ذکر است که طایفه‌ای دیگر در [[قبیله]] [[بنی تیم]] [[الله]] -از [[طوایف]] [[بنی بکر بن وائل]]- با نام مشابه [[بنی کلاب بن عامر بن مالک]] وجود دارد<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۴۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۳۱۵.</ref> که عدم [[اشتباه]] و خلط مطالب، دقت دو چندان محققین [[محترم]] را می‌طلبد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
==مساکن و منازل بنی کلاب==
موطن نخستین بنی کلاب قرقگاه بنی [[ضریه]] -در بین مسیر [[مکه]] به [[بصره]]- [[ربذه]] -در اطراف [[مدینه]]- [[فدک]] و [[عوالی]] بود<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۷۲؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۸۹. نیز ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۴۵۷.</ref>. ضمن این که از «یَمامه»<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۶، ص۱۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۵، ص۳۴۷.</ref> و «تُربه» -در نزدیکی مکه- هم<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۱۷۶؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۷۶.</ref>، به عنوان دیگر مناطق مسکونی آنها در شبه [[جزیره عربستان]] یاد شده است. أحسن یا [[معدن]] الاحسن نیز از قرای معروف بنی کلاب در این منطقه بود. این روستا که بین یمامه و ضریه قرار داشت، از منازل [[بنی ابوبکر بن کلاب]] بود و در آن قلعه و معدن طلا قرار داشت<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۱۲؛ ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۳۷.</ref>. أَصَم که شامل دو منطقه «اصم الجلحاء» و «اصم السمره» می‌شد<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۱۲؛ ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۸۸.</ref>، بطن اللُّوی<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۴۴۹؛ ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۲۰۵.</ref>، هَردَه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۹۷؛ ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۳، ص۱۴۵۵.</ref>، بنی نفثه<ref>ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۴۷۶.</ref>، هرکنه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۰۲.</ref>، عامة السّی<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۰۲.</ref>، مَطالی<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۴۷.</ref>، مَضاجِع<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۴۵.</ref>، رُقَق<ref>ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۲، ص۶۲۵.</ref> و [[فالق]] در نجد<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۳۲.</ref> هم از دیگر [[سرزمین‌ها]] و مناطقی بود که به بنی کلاب و طوایفش تعلق داشت. ضمن این که از کوه‌های آنها نیز می‌توان به ارتفاعات أَذُن<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۳۲.</ref>، ایواز<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۹۴.</ref>، بَلیح<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۵۴.</ref>، اخارج<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۱۹؛ ابن عبدالحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۴۰.</ref>، قوائم<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۱۱.</ref>، راهِض<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۱.</ref>، ثخب -کوهی در نجد که در آن [[معدن]] طلا و معدن «[[جزع]]» (نوعی [[عقیق]] رنگارنگ) استخراج می‌شد-<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۷۵؛ ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۲۹۳؛ زبیدی، تاج العروس، ج۱، ص۳۳۱.</ref>، [[ذات]] السَّواسی<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۷۶؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۱۹۵.</ref>، ثُعالِبات<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۷۸.</ref> و الثُّوَیر<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۸۷.</ref> و از دره‌های آنها الرُمَه -بزرگ‌ترین [[وادی]] [[سرزمین نجد]]-<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج، معجم البلدان، ج۳، ص۷۱-۷۲.</ref>، و از آب‌هایشان به: زَباب<ref>ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۲، ص۶۵۶.</ref>، صعصعیّه<ref>ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۲، ص۸۴۱.</ref>، خَذیفه (خذیقه)<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۴۹؛ ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۴۵۵.</ref>، مُرَیخ<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۱۱۷؛ ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۳، ص۱۲۶۳.</ref>، مِذعَر<ref>ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۳، ص۱۲۴۸.</ref>، حرامیه<ref>ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۳۸۹.</ref>، مدعا (مدعی)<ref>ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۳، ص۱۲۴۵؛ سمهودی، وفاء الوفاء بأخبار دار المصطفی، ج۴، ص۱۴۲.</ref>، باسره<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۲۲؛ ابن عبد الحق، مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنة و البقاع، ج۱، ص۱۵۳.</ref>، اَخطَبه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۲۴.</ref> أرأَسَه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۳۴.</ref>، اُرَیکه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۶۶.</ref>، اسوَرَه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۱۹۳.</ref>، أوسَج<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۸۰.</ref>، بجاده<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۳۸.</ref>، برقانیه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۸۷.</ref>، ثلماء<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۸۳.</ref>، جَهضَمیه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۱۹۴.</ref>، حَوضاء<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۱۹.</ref>، شُقَیق<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۵۶.</ref>، صُعَق<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۴۰۸.</ref>، فَیاشل<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۸۱.</ref>، قُشاره<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۵۰.</ref> و... اشاره کرد.
ورنر کاسکل (م. ۱۹۷۰ میلادی) در مقاله خود بر این [[اعتقاد]] است که بنب کلاب پیش از [[اسلام]] به منطقه‌ای در نزدیکی [[درعیه]] [[مهاجرت]] کردند و در مناطقی که بین درعیه و [[تربه]] امتداد داشت، [[سکونت]] گزیدند. او در این مقاله، [[سرزمین]] [[بنی کلاب]] را از شرق با [[قبایل]] [[تمیم]] و [[رباب]]، از شمال شرقی با [[بنی اسد]]، از شمال و شمال [[غربی]] با [[بنی غطفان]]، از جنوب غربی با سلیم و [[هوازن]] و از جنوب با ختام و قبایل مختلف [[یمنی]] محدود دانسته است<ref>Caskel، W. (۱۹۶۰). «'Amir b. Sa'sa'a». In Gibb، p. ۱۰۰۵.</ref>.
با [[ظهور اسلام]] و انجام [[فتوحات اسلامی]] در منطقه [[شام]]، طوایفی از بنی کلاب، از جمله: بنی [[ابوبکر]]، [[بنی عمرو]]، بنی عبدالله، [[بنی معاویه]] ([[ضباب]]) و احتمالاً بنی جعفر، به این منطقه مهاجرت کردند و در منطقه غربی دره [[فرات]] شمالی ([[جزیره فراتیه]]) در [[جند]] قناصرین (منطقه نظامی خالکیذا) مستقر گردیدند<ref>Suhayl Zakkār، The Emirate of Aleppo، ۱۰۰۴-۱۰۹۴، pp. ۶۷ ،۷۴-۷۵. نیز ر.ک: ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۷۲؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۹۸۹؛ زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۲۲۹.</ref>. در پی این مهاجرت، که اولین موج بزرگ مهاجرت بنی کلاب به [[سوریه]] و شام به شمار رفته است<ref>Suhayl Zakkār، The Emirate of Aleppo، ۱۰۰۴-۱۰۹۴، p. ۶۷.</ref>، موج بزرگ دومی از مهاجرت قبایل بنی کلاب هم، -که به احتمال عمده آنان را شاخه بنی عمرو بن کلاب تشکیل می‌دادند- در طول [[قرن سوم هجری]] ([[قرن نهم]] میلادی)، از شبه [[جزیره عربستان]] به این منطقه صورت گرفت. بدین ترتیب، بنی کلاب در اوایل [[قرن چهارم هجری]] (دهم میلادی) خود را به عنوان [[قبیله]] غالب در منطقه شمال دشت‌های پالمیرا و غرب [[فرات]] تثبیت کردند<ref>Kamal Salibi. Syria Under Islam: Empire on Trial، p.۶۷.</ref>. در آن [[زمان]]، سومین موج بزرگ [[مهاجران]] [[فرزندان]] [[کلاب]]، که عمدتاً از [[طایفه]] [[بنی ابوبکر بن کلاب]] بودند، به شمال [[سوریه]] انجام گرفت<ref>Suhayl Zakkār، The Emirate of Aleppo، ۱۰۰۴-۱۰۹۴، pp.۷۴-۷۵.</ref>؛ ابن عدیم، وقایع‌نگار قرون وسطایی [[حلب]]، این کوچ کلابی‌ها را به سال ۹۳۲ میلادی نسبت می‌دهد و اظهار می‌دارد که اعضای [[قبایل]]، بیشتر، از قبایل ابوبکر از شاخه‌های بنی صبایا و بنی ذیبه بودند<ref>Suhayl Zakkār، The Emirate of Aleppo، ۱۰۰۴-۱۰۹۴، pp. ۷۰-۷۱.</ref>. در نتیجه این [[هجرت]]، بنی ابوبکر بن کلاب از حیث [[جمعیت]] و تعداد، بر گروه [[بنی عمرو بن کلاب]] [[برتری]] محسوسی یافتند و توانستند بر اوضاع منطقه مسلط شوند<ref>Suhayl Zakkār، The Emirate of Aleppo، ۱۰۰۴-۱۰۹۴، pp.۷۴-۷۵.</ref>.<ref>با نگاهی به مقاله «بنو کلاب»، پایگاه اینترنتی دار الحکمه.</ref>
علاوه بر نجد و [[شام]]، از [[عراق]] و شهرهای معروف آن [[کوفه]]<ref>ر.ک: هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۱۹ و ۳۲۲؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۶۳؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۳۶۱؛ ج۷، ص۱۶۴؛ ج۹، ص۳۸.</ref> و [[بصره]]<ref>ر.ک: هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۲؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۴۷۵؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج‏۳، ص: ۱۲۲. نیز ر.ک: بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۴۳.</ref> و نیز صحرای [[سماوه]]<ref>ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۱۱، ص۱۸۴.</ref> و [[الأنبار]]<ref>ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۱۱، ص۱۸۴.</ref> نیز، به عنوان منازل برخی از [[مردم]] این طایفه نام برده شده است. بنی عاصم -از [[طوایف]] بنی ربیعة بن کلاب بن ربیعه- از جمله ساکنان کلابی بصره بودند که از وجود مسجدی اختصاصی در این [[شهر]] برای این [[قوم]]، می‌توان دریافت که آنان در این شهر از جمعیت قابل توجهی برخوردار بودند<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۴۳.</ref>. ضمن این که از [[بحرین]] [قدیم]<ref>مسعودی، التنبیه و الاشراف، ص۳۴۰.</ref>، [[خراسان]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۳۰.</ref>، و ابرشهر معروف آن، [[نیشابور]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۱۱، ص۱۸۴.</ref>، الفَیّوم [[مصر]]<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۱۸.</ref> و بِلبیس در کرانه‌های شرقی مصر<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۴۰. این شهر در ده فرسخی فسطاط در مسیر شام قرار داشته است. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۴۷۹)</ref> و نیز [[سرزمین روم]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۳.</ref> هم از دیگر مناطقی گزارش شده که پذیرای جمعی از [[مردم]] [[بنی کلاب]] بود. مقریزی از مناطق بینابینی [[عقبه]] [[کبیره]] و اسکندریه به عنوان [[مساکن]] جمعی از مردم بنی کلاب از [[طایفه]] بنی مقدم -که متشکل از دو تیره تُرکیه و [[اولاد]] [[فاید بن مقدم]] و [[سلام]] از [[فرزندان]] [[لبید بن علی بن هبة بن جعفر بن کلاب]] بودند،- نام برده است<ref>مقریزی، البیان و الاعراب عما بارض مصر من الاعراب، ج۱، ص۴۳-۴۴.</ref>. [[اندلس]] هم از دیگر مساکن دوران [[اسلامی]] این [[قوم]] به شمار آمده است<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۷؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۴۹۱؛ ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۷۲. به گزارش ابن حزم، جمعی از فرزندان صَمِیل بن حاتم در لخشَبَلِ شوادر در ناحیه جیان ساکن بودند. (ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۸۷)</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۰٬۳۷۲

ویرایش