آیه علم الکتاب از دیدگاه اهل سنت: تفاوت میان نسخه‌ها

افراد زیر قائل به این دیدگاه هستند:

#[[ محمد بن عبدالله]] معروف به [[قاضی ابوبکر بن العربی]]: او همه مؤمنان را مصداق {{متن قرآن|مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتابِ}} بر می‌‌شمرد. وی در [[شأن نزول]] این [[آیه]] چهار قول از بزرگان [[اهل سنت]] را ذکر کرده و می‌نویسد: [[علما]] در اینکه مصداق کسی که تمام کتاب نزد اوست کیست،[[ اختلاف]] کرده‌اند برخی معتقدند مراد آن دسته از [[پیروان]] [[یهود]] و [[نصاری]] هستند که به [[اسلام]] [[گرایش]] پیدا کرده‌اند، برخی مصداق آن را [[عبدالله بن سلام]] می‌دانند، برخی مصداقش را [[علی بن ابیطالب]] دانسته و دسته چهارم معتقدند مصداق آن، همه مؤمنان هستند. <ref>{{عربی|اختلف فیمن عنده علم الکتاب بعد ذکر قول مجاهد علی أربعة أقوال: الأول: أن المراد به مَن آمن مِن الیهود و النصاری. الثاني: أنه عبدالله بن سلام. الثالث: أنه علي بن أبي طالب. الرابع: المؤمنون کلّهم}}، محمد بن عبدالله بن ابوبکر ابن عربی، احکام القرآن، ط العلمیة، ج۳، ص۸۶</ref>. او پس ذکر این اقوال چهارگانه، پس از [[انکار]] [[فضیلت]] و [[برتری]] [[حضرت امیر]]{{ع}} بر دیگران، سه دیدگاه نخست را [[تضعیف]] کرده و [[معتقد]] است که همه مؤمنان مصداق آیه هستند؛ گویا از دید او تمام مؤمنان از تمام ابعاد و [[وجوه اعجاز قرآن]] [[آگاهی]] دارند و جزو [[راسخان]] در علمند که [[تأویل]] [[متشابهات]] [[قرآن]] را می‌‌دانند! [[ابن عربی]] برای سخن خود ابتدا احتمالات دیگر را [[باطل]] می‌‌کند و می‌‌نویسد: <ref>{{عربی|أما من قال: إنهم الذین آمنوا من الیهود کابن سلام و ابن یامین و من النصاری کسلمان و تمیم الداری، فإن المعنی عنده بالکتاب التوراة و الإنجیل.}} محمد بن عبدالله بن ابوبکر ابن عربی، احکام القرآن، ط العلمیة، ج۳، ص۸۶</ref> «اما کسانی که می‌‌گویند منظور از "من عنده [[علم]] الکتاب” یهودیانی هستند که [[ایمان]] آورده‌اند مانند، ابن [[سلام]] و ابن [[یامین]] و مسیحیانی که ایمان آورده‌اند مانند [[سلمان]] و [[تمیم داری]]، پس معنای "من عنده [[علم]] الکتاب” نزد قائلین به این دیدگاه، [[علم به تورات]] و [[انجیل]] است». سپس وی در مورد [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} می‌‌گوید: <ref>«أما من قال: إنه علي بن أبي طالب فعوّل علی [[أحد]] وجهین: إما لأنه عنده أعلم [[المؤمنین]]، و لیس کذلک، بل [[أبو بکر]] و عمر و عثمان أعلم منه، حسبما بیناه في أصول الدین في ذکر الخلفاء الراشدین، أو لقول النبي{{صل}}: أنا [[مدینة العلم]] و علي بابها. و هو [[حدیث]] [[باطل]]، النبي{{صل}} [[مدینه علم]] و أبوابها أصحابه، و منهم الباب المنفسخ، و منهم المتوسط علی قدر منازلهم في العلوم»</ref> «کسانی که می‌‌گویند مراد [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} است بنا بر دو وجه گفته‌اند: یا اینکه او [[اعلم]] [[مؤمنان]] است در حالی که چنین نیست و [[ابوبکر]] و عمر و عثمان داناتر از او بوده‌اند و یا به خاطر قول [[نبی]]{{صل}} است که فرمود من [[شهر]] علمم و دروازه آن علی{{ع}} است. این حدیث نیز باطل است چون [[پیامبر اکرم]] {صل}} [[شهر علم]] است و دروازه‌های آن [[اصحاب]] ایشان هستند». او بعد از رد تمامی این سخنان، قول منتخب خود را چنین می‌‌نویسد: <ref>«و أما من قال: إنهم جمیع المؤمنین فصدق، لأنّ کل مؤمن یعلم الکتاب و یدرك وجه إعجازه یشهد للنبي{{صل}} بالصدق». محمد بن عبدالله بن ابوبکر ابن عربی، احکام القرآن، ط العلمیة، ج۳، ص۸۶</ref>«اما کسانی که می‌‌گویند مراد از "[[من عنده علم الکتاب]]" تمامی مؤمنان است، این سخن [[حق]] است؛ زیرا همه مؤمنان کتاب [[قرآن]] را می‌‌شناسند و وجه [[اعجاز]] آن را [[درک]] می‌‌کنند و به پیامبر اکرم{{صل}} [[شهادت]] به [[صدق]] داده‌اند».

==== دیدگاه دوم: [[عالمان یهود]] و [[نصارا]] ====