←دلالت آیه بر افضلیت امام علی{{ع}} و سایر اهل بیت {{عم}}
| خط ۶۰: | خط ۶۰: | ||
با توجه به شان نزولی که بیان شد، [[جریان مباهله]] و عقب نشینی [[مسیحیان نجران]] از [[مباهله]] با [[رسول خدا]]{{صل}} و [[اهل بیت]] آن حضرت{{عم}}، خود دلیل روشنی بر [[اثبات]] [[حقانیت اسلام]] بر [[مسیحیت]] و بلکه سایر [[ادیان]] است. | با توجه به شان نزولی که بیان شد، [[جریان مباهله]] و عقب نشینی [[مسیحیان نجران]] از [[مباهله]] با [[رسول خدا]]{{صل}} و [[اهل بیت]] آن حضرت{{عم}}، خود دلیل روشنی بر [[اثبات]] [[حقانیت اسلام]] بر [[مسیحیت]] و بلکه سایر [[ادیان]] است. | ||
=== دلالت آیه بر | === دلالت آیه بر افضلیت اهل بیت {{عم}} === | ||
براساس آیۀ مباهله میتوان برتری اهل بیت{{ع}} را از چند طریق [[اثبات]] کرد، برخی از این طرق عبارتاند از: | |||
# جهت نخست، اقدام رسول خدا{{صل}} بر دعوت امیرالمؤمنین، [[حضرت صدیقه طاهره]]، [[امام مجتبی]] و [[حضرت سیدالشهداء]]{{عم}} است که بیانگر این حقیقت است که آن بزرگواران محبوبترین افراد نزد رسول خدا{{صل}} بودهاند و روشن است که محبوبترین فرد نزد پیامبر، بافضیلتترین افراد [[امت پیامبر]]{{صل}} خواهد بود. | |||
# یکی از جهات دیگری که بر [[افضلیت اهل بیت]]{{عم}} دلالت دارد، عمل [[رسول خدا]]{{صل}} در [[دعوت]] از [[اهل بیت]]{{عم}} برای [[مباهله]] با دشمنان دین است که نشانگر عظمت و جلالت ایشان نزد [[خداوند]] است؛ زیرا رسول خدا{{صل}} از میان [[همسران]] و [[خویشاوندان]] خود تنها [[امیرالمؤمنین]]، [[حضرت فاطمه]]، [[امام مجتبی]] و [[سیدالشهداء]]{{عم}} را برگزیده و احدی از [[بنوهاشم]] و خویشاوندان خود را در این امر با آنان [[شریک]] نساخته است، تا چه رسد به [[اصحاب]] خود و سایر [[مسلمانان]]! و چنانچه در میان مسلمانان احدی از نظر جایگاه و [[منزلت]] نظیر اهل بیت{{عم}} بود، اختصاص این امر به ایشان وجهی نداشت. | |||
#جهت | # یکی دیگر از وجوه دلالت [[داستان مباهله]] بر افضلیت اهل بیت{{عم}}، [[یاری دین خدا]] توسط ایشان است. زمانی که رسول خدا با اهل بیت برای مباهله خارج شدند، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به ایشان فرمود: {{متن حدیث|إِذَا أَنَا دَعَوْتُ فَأَمِّنُوا}}؛ هر گاه من [[نفرین]] کردم شما آمین بگویید و هنگامی که [[نصرانیان]] رسول خدا و اهل بیت ایشان{{عم}} را مشاهده کردند، اسقف آنان گفت: {{متن حدیث|إِنِّي لَأَرَى وُجُوهاً لَوْ سَأَلُوا اللَّهَ أَنْ يُزِيلَ جَبَلًا مِنْ مَكَانِهِ لَأَزَالَهُ، فَلَا تُبَاهِلُوا فَتَهْلِكُوا وَ لَا يَبْقَى عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ نَصْرَانِيٌّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ}}<ref>الکشاف عن حقائق التنزیل، ج۱، ص۴۳۴؛ تفسیر الثعلبی، ج۳، ص۸۵؛ تفسیر البغوی، ج۱، ص۳۱۰؛ تفسیر النسفی، ج۱، ص۱۵۸؛ تفسیر الرازی، ج۸، ص۸۵؛ تفسیر البیضاوی، ج۲، ص۴۷؛ تفسیر أبی السعود، ج۲، ص۴۶؛ تفسیر الآلوسی، ج۳، ص۱۸۹؛ مناقب علی بن أبی طالب{{ع}} ومانزل من القرآن فی علی{{ع}}، ص۲۲۷-۲۲۸، ح۳۲۲؛ السیرة الحلبیة، ج۳، ص۲۳۶.</ref>؛ من چهرههایی را میبینم که اگر از خداوند درخواست کنند کوهی از کوههایش را از جا برکند، قطعاً آن را از جا برخواهند کَند. پس مباهله نکنید که هلاک میشوید و در روی [[زمین]] تا [[روز قیامت]] یک [[نصرانی]] هم باقی نمیماند. این جریان به خوبی نقش [[اهل بیت]] را در ثبوت [[نبوت]] و [[راستی]] گفتار رسول خدا روشن میکند. همچنین بیانگر آن است که اگر دشمنان دین خدا با ایشان وارد مباهله میشدند، خداوند به واسطه اهل بیت{{عم}} دشمنان دین خود را [[خوار]] و نابود میکرد. پس ایشان سهم بزرگ و تأثیر فراوانی در [[یاری دین خدا]] و [[رسول گرامی اسلام]] داشتهاند. بدیهی است کسی که چنین جایگاهی در مباهله داشته باشد، به [[یقین]] [[برتر]] و بافضیلتتر از کسانی است که از این جایگاه برخوردار نیستند.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۳ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۳]]، ص ۳۲۶.</ref>. | ||
# علاوه بر آنچه گفته شد، از [[آیه مباهله]] و قول و فعل [[رسول خدا]]{{صل}} این نتیجه نیز به دست میآید کـه [[حضرت صدیقه طاهره]]{{س}} از همه [[مسلمانان]] و [[صحابه]] بافضیلتتر است. همچنین به اجماع همه مسلمانان، [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} از حضرت فاطمه{{س}} افضل است؛ در نتیجه امیرالمؤمنین{{ع}} افضل از آن دو خواهد بود. | |||
#یکی دیگر از وجوه دلالت [[داستان]] | # [[روایات]]: روایات فراوانی در منابع معتبر شیعه و [[اهل سنت]] آمده است که با صراحت به برتری اهل بیت{{ع}} اشاره دارند<ref>{{متن حدیث|عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِی وَقَّاصٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: أَمَرَ مُعَاوِیَةُ بْنُ أَبِی سُفْیَانَ سَعْداً فَقَالَ مَا یَمْنَعُکَ أَنْ تَسُبَ أَبَا تُرَابٍ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَکَرْتَ ثَلَاثاً قَالَهُنَّ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ فَلَنْ أَسُبَّهُ لَأْنَّ تَکُونَ لِی وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} یَقُولُ لَهُ وَ قَدْ خَلَّفَهُ فِی بَعْضِ مَغَازِیهِ فَقَالَ لَهُ عَلِیٌّ یَا رَسُولَ اللَّهِ خَلَّفْتَنِی مَعَ النِّسَاءِ وَ الصِّبْیَانِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَ مَا تَرْضَی أَنْ تَکُونَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إِلَّا أَنَّهُ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِی وَ سَمِعْتُهُ یَوْمَ خَیْبَرَ یَقُولُ لَأُعْطِیَنَّ الرَّایَةَ رَجُلًا یُحِبُّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یُحِبُّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ قَالَ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا فَقَالَ ادْعُوا لِی عَلِیّاً فَأُتِیَ بِهِ أَرْمَدَ الْعَیْنِ فَبَصَقَ فِی عَیْنَیْهِ وَ دَفَعَ الرَّایَةَ إِلَیْهِ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَی یَدَیْهِ وَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَةُ- ﴿فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ﴾ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلِیّاً وَ فَاطِمَةَ وَ حَسَناً وَ حُسَیْناً{{ع}} وَ قَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَیْتِی}}؛ خوارزمی، موفق بن احمد، مناقب الخوارزمی، ص۵۹؛ أحمد بن حنبل، مسند، ج۱، ص۱۸۵؛ نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۰؛ بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۶۳۱؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۲۳۲.</ref>. | ||
#علاوه بر آنچه گفته شد، از [[آیه مباهله]] و | # عدم پذیرش [[مباهله]] از سوی [[مسیحیان]] [[نجران]]: این ماجرا، در بردارندۀ دلیلی محکم بر فضل و [[برتری اهل بیت]]{{ع}} و برهانی روشن بر [[نبوّت]] [[پیامبر]]{{صل}} است؛ چراکه هیچ موافق و مخالفی [[روایت]] نکرده است که مسیحیان درخواست ایشان برای مباهله را [[اجابت]] کردهاند. | ||
# مقدم شمرده شدن [[فرزندان]] و [[زنان]] بر «انفس»: پیامبر{{صل}}، فرزندان و زنان را بر "أنفس" مقدم داشت تا جایگاه و [[شأن]] والای آنان را نشان دهد و اعلام کند که آنان بر "انفس" مقدم بوده و باید فدای آنها شد. | |||
# شناخته شدن [[آیۀ مباهله]]، دلیلی [[قوی]] بر [[فضیلت اهل بیت]]{{ع}}: محققان اهل [[سنت]]، چه معتزلی و چه [[اشعری]]، این [[آیه]] را دلیلی قوی بر فضیلت اهل بیت{{ع}} میشناسند؛ چنانکه گفته شده: {{عربی|وفیه دلیل لا شیء أقوی منه علی فضل أصحاب الکساء}}<ref>زمخشری، الکشاف، ج۱، ص۳۷۰.</ref> | |||
# مورد [[استدلال]] قرار گرفتن آیۀ مباهله: واقعۀ مباهله در استدلالها و احتجاجهای [[ائمه]]{{ع}} بارها بازگو شده و خود [[حضرت علی]]{{ع}} نیز در بیان [[فضایل]] خود به آیۀ مباهله استدلال کردهاند<ref>کتاب الخصال، ج۲، ص۵۵۰؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج۲۹، ص۹؛ جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، ج۱۴، ص۴۸۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۹۰ـ۹۳.</ref> | |||
# | |||
=== دلالت بر [[امامت بلافصل]] امام علی{{ع}} === | === دلالت بر [[امامت بلافصل]] امام علی{{ع}} === | ||
یکی از [[ادله امامت]] و [[خلافت بلافصل]] امـیرالمؤمنین عـلیه السـلام نـزول آیـه [[مباهله]] در [[شأن]] آن حـضرت اسـت. [[حضرت امام رضا]]{{ع}} این [[آیه شریفه]] را از جهت دلالت بر [[امامت]] [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} بـهترین و روشـنتـرین [[آیه]] در [[قرآن]] معرفی کرده و [[عالمان شیعه]] نـیز بـه تـبعیت از امـام خـویش بـرای [[اثبات امامت]] و [[خلافت بلافصل امیرالمؤمنین]]{{ع}} به این آیه [[استدلال]] میکنند. | یکی از [[ادله امامت]] و [[خلافت بلافصل]] امـیرالمؤمنین عـلیه السـلام نـزول آیـه [[مباهله]] در [[شأن]] آن حـضرت اسـت. [[حضرت امام رضا]]{{ع}} این [[آیه شریفه]] را از جهت دلالت بر [[امامت]] [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} بـهترین و روشـنتـرین [[آیه]] در [[قرآن]] معرفی کرده و [[عالمان شیعه]] نـیز بـه تـبعیت از امـام خـویش بـرای [[اثبات امامت]] و [[خلافت بلافصل امیرالمؤمنین]]{{ع}} به این آیه [[استدلال]] میکنند. | ||