←مرحلۀ فقه روایی
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
# [[ولایت]] انتخابی [[فقیه]]<ref>این دیدگاه به جهت اینکه ولایت را مقید به امور حسبیه، فتوا و قضا نمیداند و حقّ حاکمیت و رهبری سیاسی را در مفهوم ولایت پذیرفته، در ذیل ولایت مطلقه قرار میگیرد اما از جهت اینکه در مبنای مشروعیت ولیّ فقیه با دیدگاه ولایت مطلقه فقیه تفاوت و اختلاف دارد و مشروعیت الهی - مردمی، برای ولیّ فقیه قائل است، در ذیل ولایت مطلقه قرار نمیگیرد. برای اطلاع بیشتر بنگرید: منتظری، حسینعلی، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الاسلامیه.</ref>.<ref>ر.ک: [[هادی اکبری ملکآبادی|اکبری ملکآبادی، هادی]] و [[رقیه یوسفی سوته|یوسفی سوته، رقیه]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۱۲۵-۱۲۷.</ref> | # [[ولایت]] انتخابی [[فقیه]]<ref>این دیدگاه به جهت اینکه ولایت را مقید به امور حسبیه، فتوا و قضا نمیداند و حقّ حاکمیت و رهبری سیاسی را در مفهوم ولایت پذیرفته، در ذیل ولایت مطلقه قرار میگیرد اما از جهت اینکه در مبنای مشروعیت ولیّ فقیه با دیدگاه ولایت مطلقه فقیه تفاوت و اختلاف دارد و مشروعیت الهی - مردمی، برای ولیّ فقیه قائل است، در ذیل ولایت مطلقه قرار نمیگیرد. برای اطلاع بیشتر بنگرید: منتظری، حسینعلی، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الاسلامیه.</ref>.<ref>ر.ک: [[هادی اکبری ملکآبادی|اکبری ملکآبادی، هادی]] و [[رقیه یوسفی سوته|یوسفی سوته، رقیه]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۱۲۵-۱۲۷.</ref> | ||
==مرحلۀ [[فقه روایی]]== | == [[فرمانروایی]] یا [[ولایت فقیه]] عادی در [[کلام]] [[فقهای شیعه]] == | ||
تدوین [[فقه]] [[مدرسه]] [[اهل بیت]]{{عم}} در یک دستهبندی [[تاریخی]] به دو دوره اصلی تقسیم میشود: | |||
# دوره نخستین: دوره متقدمین؛ | |||
# دوره دوم: دوره متاخرین. | |||
این دوره عمدتا به دورهای گفته میشود که از عصر [[علامه حلی]] آغاز میشود. دوره نخستین (دوره متقدمین) نیز به دو مرحله تقسیم میشود: | |||
===مرحلۀ [[فقه روایی]]=== | |||
در این مرحله که مرحلۀ آغاز تدوین [[فقه]] [[اهلبیت]]{{عم}} بوده است و از [[زمان امیرالمؤمنین]]{{ع}} آغاز و تا آخر عصر [[غیبت صغری]] ادامه دارد، فقهای مدرسۀ اهلبیت{{عم}} در تدوین [[فقه اسلامی]] به استناد به [[نصوص]] [[قرآنی]] و [[احادیث]] و [[روایات]] واردۀ از [[معصومین]]{{عم}} اکتفا میکردهاند. در این مرحله نیاز به [[استنباط]] و [[استدلال]] بسیار محدود بوده؛ زیرا [[امامان معصوم]] در دسترس بودهاند و [[شیعیان]] مسائل مورد ابتلای خود را از [[امامان]] میپرسیدهاند. روایات و احادیث وارده از ائمۀ اهلبیت که بسیاری از آنها پاسخ به [[سؤالات]] شیعیان بوده است در کتب [[اصحاب]] [[ائمۀ اطهار]] تدوین شده است. | در این مرحله که مرحلۀ آغاز تدوین [[فقه]] [[اهلبیت]]{{عم}} بوده است و از [[زمان امیرالمؤمنین]]{{ع}} آغاز و تا آخر عصر [[غیبت صغری]] ادامه دارد، فقهای مدرسۀ اهلبیت{{عم}} در تدوین [[فقه اسلامی]] به استناد به [[نصوص]] [[قرآنی]] و [[احادیث]] و [[روایات]] واردۀ از [[معصومین]]{{عم}} اکتفا میکردهاند. در این مرحله نیاز به [[استنباط]] و [[استدلال]] بسیار محدود بوده؛ زیرا [[امامان معصوم]] در دسترس بودهاند و [[شیعیان]] مسائل مورد ابتلای خود را از [[امامان]] میپرسیدهاند. روایات و احادیث وارده از ائمۀ اهلبیت که بسیاری از آنها پاسخ به [[سؤالات]] شیعیان بوده است در کتب [[اصحاب]] [[ائمۀ اطهار]] تدوین شده است. | ||
فقه اهلبیت در این مرحله در کتابهای [[روایی]] که عمدۀ آنها به اصول اربعمأة [[شهرت]] یافته و سپس سایر [[منابع روایی]] فقهای مدرسۀ [[اهلالبیت]] جمعآوری و تنظیم شده است. فقهایی نظیر [[کلینی]] و صدوقین از فقهای این دوره بهشمار میروند.<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۲۱۲.</ref> | فقه اهلبیت در این مرحله در کتابهای [[روایی]] که عمدۀ آنها به اصول اربعمأة [[شهرت]] یافته و سپس سایر [[منابع روایی]] فقهای مدرسۀ [[اهلالبیت]] جمعآوری و تنظیم شده است. فقهایی نظیر [[کلینی]] و صدوقین از فقهای این دوره بهشمار میروند.<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۲۱۲.</ref> | ||