پرش به محتوا

زید جد یحیی بن سعید انصاری: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ۲۰ مارس
خط ۶: خط ۶:
}}
}}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
[[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۸.</ref> می‌گوید: «استادم، بُلقِينی<ref>سراج الدين عمر بن رسلان، م۸۰۵.</ref> در حاشیه نسخه‌ای از کتاب "[[تجريد أسماء الصحابه]]" [[ذهبی]] نام او را در شمار [[صحابه]] اضافه کرده است». مستند او نقل روایتی است درباره تعداد رکعات [[نماز صبح]] به سوی [[ابن‌داود]] از [[یحیی بن سعید انصاری]] و برادرش «[[عبدربه بن سعید انصاری|عبدربه]]» از جدشان، «زید» از [[رسول خدا]]{{صل}}. اما از آنجا که در نسخه‌های مورد [[اعتماد]] موجود کتاب [[سنن ابی‌داود]]، این [[روایت]] تنها با قید «جدنا» و بدون لفظ زید آمده، و نیز اینکه در سلسله [[نسب]] شناخته شده [[یحیی بن سعید]]، [[زیدی]] که معاصر با [[پیامبر]]{{صل}} باشد، وجود ندارد<ref>تنها نام جد هفتم او که در جاهلیت مرده، زید بن ثعلبة بن غنم بوده است.</ref>، بر این اساس نمی‌توان سخن بلقینی را قبول کرد.
[[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۸.</ref> می‌گوید: «استادم، بُلقِينی<ref>سراج الدين عمر بن رسلان، م۸۰۵.</ref> در حاشیه نسخه‌ای از کتاب "[[تجريد أسماء الصحابه]]" [[ذهبی]] نام او را در شمار [[صحابه]] اضافه کرده است». مستند او نقل روایتی است درباره تعداد رکعات [[نماز صبح]] به سوی [[ابن‌داود]] از [[یحیی بن سعید انصاری]] و برادرش «[[عبدربه بن سعید انصاری|عبدربه]]» از جدشان، «زید» از [[رسول خدا]]{{صل}}. اما از آنجا که در نسخه‌های مورد [[اعتماد]] موجود کتاب [[سنن ابی‌داود]]، این [[روایت]] تنها با قید «جدنا» و بدون لفظ زید آمده، و نیز اینکه در سلسله [[نسب]] شناخته شده [[یحیی بن سعید]]، زیدی که معاصر با [[پیامبر]]{{صل}} باشد، وجود ندارد<ref>تنها نام جد هفتم او که در جاهلیت مرده، زید بن ثعلبة بن غنم بوده است.</ref>، بر این اساس نمی‌توان سخن بلقینی را قبول کرد.


در [[مقام]] [[قضاوت]] میان این دو باید گفت: [[سخن]] ابن حجر صحیح است، ولی کامل نیست؛ سخن صحیح و کامل این است که «زید» در این روایت [[تصحیف]] «قیس» است و منظور یحیی و عبدربه از جدشان، [[قیس بن عمرو]] است. توضیح اینکه هرچند در نسخه‌های موجود کتاب سنن ابی‌داود<ref>ابی داود، سنن، ج۱، ص۲۸۶.</ref> کلمه زید آمده است، ولی ابی‌داود همین روایت را با سندی دیگر از قیس بن عمرو نقل کرده است، این در حالی است که عموم [[تراجم‌نگاران]] هم در شرح‌حال یحیی بن سعید<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۸، ص۲۷۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۹، ص۱۴۷؛ ابن حبان، مشاهیر غلما و الامصار، ص۱۳۰.</ref> و هم در شرح‌حال قیس بن عمرو<ref>بغوی، معجم الصحابه، ج۵، ص۲۸؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۵۰؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۳۵۶.</ref> تصریح کرده‌اند که قیس بن عمرو، جد یحیی بن سعید است.
در [[مقام]] [[قضاوت]] میان این دو باید گفت: [[سخن]] ابن حجر صحیح است، ولی کامل نیست؛ سخن صحیح و کامل این است که «زید» در این روایت [[تصحیف]] «قیس» است و منظور یحیی و عبدربه از جدشان، «[[قیس بن عمرو]]» است. توضیح اینکه هرچند در نسخه‌های موجود کتاب سنن ابی‌داود<ref>ابی داود، سنن، ج۱، ص۲۸۶.</ref> کلمه زید آمده است، ولی ابی‌داود همین روایت را با سندی دیگر از قیس بن عمرو نقل کرده است، این در حالی است که عموم [[تراجم‌نگاران]] هم در شرح‌حال یحیی بن سعید<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۸، ص۲۷۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۹، ص۱۴۷؛ ابن حبان، مشاهیر غلما و الامصار، ص۱۳۰.</ref> و هم در شرح‌حال قیس بن عمرو<ref>بغوی، معجم الصحابه، ج۵، ص۲۸؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۲، ص۳۵۰؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۳، ص۳۵۶.</ref> تصریح کرده‌اند که قیس بن عمرو، جد یحیی بن سعید است.


البته جای [[تعجب]] است که ابن حجر با اینکه در شرح‌حال قيس بن عمرو در [[الاصابه]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۳۷۲.</ref> تصریح کرده که قیس، جد یحیی بن سعید است، ولی در اینجا متوجه شباهت زید با قیس نشده است. نکته دیگر اینکه، با وجود رد سخن بلقینی، [[ابن حجر]] نام این زید را در قسم اول [[الاصابه]] ([[صحابه]]) آورده است، درحالی که مناسب این بود که نام او را در قسم چهارم (توهمات) می‌آورد<ref>برای اطلاع از زندگانی او ر.ک: مدخل قيس بن عمرو.</ref>.<ref>[[رسول قلیچ|قلیچ، رسول]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «زید جد یحیی بن سعید انصاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۴۵۷.</ref>
البته جای [[تعجب]] است که ابن حجر با اینکه در شرح‌حال قيس بن عمرو در [[الاصابه]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۳۷۲.</ref> تصریح کرده که قیس، جد یحیی بن سعید است، ولی در اینجا متوجه شباهت زید با قیس نشده است. نکته دیگر اینکه، با وجود رد سخن بلقینی، [[ابن حجر]] نام این زید را در قسم اول [[الاصابه]] ([[صحابه]]) آورده است، درحالی که مناسب این بود که نام او را در قسم چهارم (توهمات) می‌آورد<ref>برای اطلاع از زندگانی او ر.ک: مدخل قيس بن عمرو.</ref>.<ref>[[رسول قلیچ|قلیچ، رسول]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «زید جد یحیی بن سعید انصاری»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۴۵۷.</ref>
۲۲۷٬۳۶۲

ویرایش