بارق: تفاوت میان نسخه‌ها

بارق (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۰

۶٬۵۰۶ بایت اضافه‌شده ، ۱۳ آوریل

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۱٬۲۴۸

ویرایش

@@ خط ۱۶: / خط ۱۶: @@
 در جمع‌بندی آنچه گفته شد چنین می‌توان نتیجه گرفت که بارق چه [[لقب]] فردی باشد و چه برگرفته از نام [[کوه]] یا آبی باشد، بارقیون فرزندان سعد بن عدی بن حارثه و بنی اعمامی که به آنها پیوسته‌اند، می‌باشند.
 [[ابن کلبی]] (م ۲۰۴ هجری) [[فرزندی]] به نام [[کنانه]] برای بارق یا همان سعد بن عدی بن حارثه -نیای‌ قبیله‌- برشمرده و از [[عوف]] و [[ثعلبه]] و انمار به عنوان فرزندان کنانه نام برده<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۲، ص۴۶۳-۴۶۴.</ref>، بنیان [[دودمان]] بنی بارق را بر اساس این فرزندان و فرزندان دیگری که از نسل این سه برادر پدید آمدند، دانسته است. این در حالی است که برخی دیگر از مصادر از: مسبعه، لحمه، حذیم، عبداللّه، هیدبان، أصمّ، [[شهران]] و وسل در شمار فرزندان بارق یاد کرده، [[طایفه]] بارق را از نسل این هشت فرزند عنوان کرده‌اند<ref>سمعانی، الأنساب، ج۲، ص۶۰۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
+==منازل و مساکن بارق==
+خاستگاه اولیه این [[قوم]] را [[یمن]] گفته‌اند؛ تا این که پس از کوچیدن از یمن، در «[[سراة]]» -سلسله ارتفاعاتی میان تهامه و نجد که از [[سرزمین یمن]] به سمت [[شام]] امتداد یافته است،- ساکن شدند<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۶۳؛ ابن‌ درید، الاشتقاق، ص۴۸۰؛ یاقوت‌ حموی‌، معجم البلدان، ج۱، ص۳۱۹. این ارتفاعات، خود به چند قسمت تقسیم می‌شود و به مجموع آنها «سَرَواة» اطلاق می‌شود. (یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۰۴-۲۰۵.)</ref>. [[سراة]] در پی تخریب [[سد]] [[ارم]]، پذیرای گستردهترین [[مهاجرت]] [[ازدیان]] -از جمله بارقی‌ها- بود. از آن پس به ازدیانی که ساکن سراة شدند، «[[ازد]] سراة» گفته شده است. همدانی (م ۳۳۸ [[هجری]]) در کتاب خود، [[طوایف]] و تیرههای [[ازدی]] را که به سراة مهاجرت کرده بودند را [[قبایل]] [[حجر]] بن هنو، لهب، ناه، [[غامد]]، گروه‌هایی از [[دوس]]، [[شکر]]، [[بارق]]، حاء، [[علی بن عثمان]]، [[نمر]]، حوالة ثمالة، سلامان، [[بقوم]]، [[شمران]] و عمرو عنوان کرده<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة [[جزیرة العرب]]، ص۳۳۰. نیز ر.ک: عمر [[رضا]] کحاله، معجم [[قبائل]] العرب، ج۱، ص۱۶.</ref>، سپس در بیان [[سکونت]] هر یک از آنان، به سراة خاص آنان اشاره کرده است<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۳۰-۱۳۱.</ref>. دیگر منابع هم، از جبال سراة و بارق و نیز [[کوه]] مجاور آن به عنوان یکی از منزلگاه‌های این [[قوم]] تا [[ظهور اسلام]] یاد کرده آورده‌اند: طوایفی از ازدیان -متشکل از ازد شنوءه غامد، دوس و بارق،- در راه مهاجرت از [[ارض]] [[سبا]]، به جبال سراة و مناطق بالادست [یا سرزمین‌های اطراف آن،] به کوهی به نام «شنّ» و نیز کوهی که بدان «بارق» گفته می‌شد و کوهی دیگر در آن حوالی، که جملگی از [[مساکن]] قومی کهلانی به نام بنی [[خَثعَم]] بن اَنمار بود، رسیدند و طی نبردی سخت با ساکنان این [[سرزمین]]، آنها را مغلوب، و با بیرون راندن‌شان از آنجا، خود در این سرزمین و کوه‌های آن ساکن شدند و تا ظهور اسلام همچنان در آن ماندگار شدند<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۶۳؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۳۱۹-۳۲۰؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۳۱.</ref>.
+علاوه بر این مناطق، برخی مصادر هم، از اطراف [[کوفه]]<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۲۲۱؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۱، ص۵۷.</ref> به عنوان دیگر موطن این قوم نام برده‌اند. در برخی منابع، -بنا به توسعه‌ای که آنها از تعریف بنی بارق ارائه داده‌اند،-<ref>بنا بر تعریف کسانی که از تمامی فرزندان عدی بن حارثه، تحت عنوان بنی بارق یاد کرده‌اند. (ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۱۰۴؛ یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۰۴)</ref> عمان و سپس [[بحرین]] و هجر<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۰۴.</ref> و نیز [[شام]]<ref>این منابع، بنی ألمع و بنی شبیب را در شمار ساکنان شام ذکر کرده‌اند. (عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۶۰۳)</ref>، از [[مساکن]] دیگر این [[قوم]] ذکر شده است. ضمن این که بعضی از مصادر هم، از تهامه به عنوان [[مسکن]] این قوم و نیز اقوامی نظیر: [[غامد]] و احجن و جنادبه و [[زهران]] و... ذکری به میان آورده‌اند<ref>یاقوت‌ حموی‌، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶.</ref>. این عده بواسطه عدم [[حمایت]] از قومشان در [[جنگ]] با [[جرهم]]، از قوم خود جدا افتاده بودند و روابط تیره‌ای با آنها داشتند<ref>یاقوت‌ حموی‌، معجم البلدان، ج۵، ص۳۶-۳۷.</ref>.
+با آغاز دوران [[اسلامی]]، علاوه بر [[یمن]]، [[عراق]] و شهرهای آن از جمله [[کوفه]] و واسط<ref>ر.ک: [[ابن ابی‌حاتم]]، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۴۴.</ref> [[منزل]] جمعی از [[مردم]] [[بارق]] قرار گرفت. بارقی‌ها بخش قابل توجهی از [[جمعیت کوفه]] را به خود اختصاص داده بودند<ref>ر.ک: شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۸۷ ۲۸۴؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴، ص۲۱۴؛ عوتبی صحاری، الانساب، ج۲، ص۶۰۰.</ref>؛ چندان که [[ازدیان]] کوفه متشکل از [[قبایل]] [[اوس]]، [[خزرج]]، [[خزاعه]] و [[اسلم]] در کنار گروه‌هایی از بارق، غافق، ثماله و غامد بخشی از [[جمعیت]] [[اسباع]] کوفه را تشکیل داده بودند<ref>خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۲۵۲-۲۵۳.</ref>. [[ایران]] و برخی شهرهای آن -از جمله بخارا- هم، منزل برخی از مردان این قوم گزارش شده است<ref>المزی، تهذیب الکمال، ج۳۱، ص۲۵۴-۲۵۵؛ ابن حجر عسقلانی، تهذیب التهذیب، ج۱۱، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
 == منابع ==