تاریخنگاری در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←چهار مرحله در نگاشتههای تاریخی
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
#سومین مرحله، این است که نگارشهای نسبتاً مفصلتر اما باز هم از لحاظ دامنه [[تاریخی]] محدود شکل میگیرد. شاید روشنترین نمونه [[سیره ابن اسحاق]] است که آن را میتوان نمونه کاملی از مرحله سوم دانست. او تمام [[روایات]] دست اول را که [[راویان]] مرحله اول نقل کردهاند، به علاوه نوشتههای نوع دوم که گزارشهای نسبتاً کاملتر است را در یک مجموعه گرد آورده و به صورت یک [[سیره]] تدوین کرده است. این قبیل کتابها در [[قرن دوم]] فراوان نیست و به همین دلیل باید سیره ابن اسحاق را یک کار منحصر به فرد و ممتاز دانست. مشابه آن، آثاری در نیمه دوم [[قرن دوم هجری]] است که درباره بسیاری از رویدادهای مهم [[صدر اسلام]] نوشته شد. در زمینه سیره هم کارهای بزرگتری صورت گرفت. | #سومین مرحله، این است که نگارشهای نسبتاً مفصلتر اما باز هم از لحاظ دامنه [[تاریخی]] محدود شکل میگیرد. شاید روشنترین نمونه [[سیره ابن اسحاق]] است که آن را میتوان نمونه کاملی از مرحله سوم دانست. او تمام [[روایات]] دست اول را که [[راویان]] مرحله اول نقل کردهاند، به علاوه نوشتههای نوع دوم که گزارشهای نسبتاً کاملتر است را در یک مجموعه گرد آورده و به صورت یک [[سیره]] تدوین کرده است. این قبیل کتابها در [[قرن دوم]] فراوان نیست و به همین دلیل باید سیره ابن اسحاق را یک کار منحصر به فرد و ممتاز دانست. مشابه آن، آثاری در نیمه دوم [[قرن دوم هجری]] است که درباره بسیاری از رویدادهای مهم [[صدر اسلام]] نوشته شد. در زمینه سیره هم کارهای بزرگتری صورت گرفت. | ||
ما اکنون، فهرستی از رسالههای تاریخی این دوره در همه گرایشهای تاریخی از [[انساب]] و [[اخبار]] [[جاهلی]] و اخبار خاندانی و اخبار سیره و اخبار وقایع [[سیاسی]] و جز اینها داریم که نام آنها را در فهرستهای قدیمی مثل [[الفهرست]] [[محمد بن اسحاق ندیم]] که در [[قرن چهارم]] تهیه شده، میتوانیم بیابیم. اگر به لیست کتابهایی که ندیم در الفهرست در بخش [[مورخان]] و [[نسبشناسان]] و اخباریان آورده [[دقت]] کنیم، میتوانیم به دامنه این نگارشها و چگونگی آنها را دریابیم. | ما اکنون، فهرستی از رسالههای تاریخی این دوره در همه گرایشهای تاریخی از [[انساب]] و [[اخبار]] [[جاهلی]] و اخبار خاندانی و اخبار سیره و اخبار وقایع [[سیاسی]] و جز اینها داریم که نام آنها را در فهرستهای قدیمی مثل [[الفهرست]] [[محمد بن اسحاق ندیم]] که در [[قرن چهارم]] تهیه شده، میتوانیم بیابیم. اگر به لیست کتابهایی که ندیم در الفهرست در بخش [[مورخان]] و [[نسبشناسان]] و اخباریان آورده [[دقت]] کنیم، میتوانیم به دامنه این نگارشها و چگونگی آنها را دریابیم. | ||
#چهارمین مرحله، نگارشهای مفصل به صورت [[تواریخ]] عمومی، مانند [[یعقوبی]] و [[طبری]] و اخبار الطوال و جز اینهاست که از مجموعه آثار قبلی پدید آمدهاند. نویسندگان آنها، آثار محدود پیشین را در یک بستر [[تاریخی]] طولانیتر قرار داده و تنظیم و با یکدیگر ترکیب کردهاند | #چهارمین مرحله، نگارشهای مفصل به صورت [[تواریخ]] عمومی، مانند [[یعقوبی]] و [[طبری]] و اخبار الطوال و جز اینهاست که از مجموعه آثار قبلی پدید آمدهاند. نویسندگان آنها، آثار محدود پیشین را در یک بستر [[تاریخی]] طولانیتر قرار داده و تنظیم و با یکدیگر ترکیب کردهاند.<ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۵۷.</ref> | ||
==مرز میان روایت تاریخی در مرحله اول و دوم== | ==مرز میان روایت تاریخی در مرحله اول و دوم== | ||