سیره‌نویسی و سیره‌نگاری در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۴۷: خط ۴۷:
==نقش سیره نگاران در تحریف==
==نقش سیره نگاران در تحریف==
باید گفت باهمه این اصرارها [[حقایق]] فراوانی به دست [[راویان]] بعدی رسیده و در [[کتب سیره]] تدوین شده است. این در حالی است که حتی بعد از رسیدن این حقایق به دست [[سیره نویسان]] نخستین، آنان به تناسب [[عقاید]] و‌اندیشه‌ها و جهت گیری‌های [[سیاسی]] خود آنها را کم وزیاد کرده‌اند.  
باید گفت باهمه این اصرارها [[حقایق]] فراوانی به دست [[راویان]] بعدی رسیده و در [[کتب سیره]] تدوین شده است. این در حالی است که حتی بعد از رسیدن این حقایق به دست [[سیره نویسان]] نخستین، آنان به تناسب [[عقاید]] و‌اندیشه‌ها و جهت گیری‌های [[سیاسی]] خود آنها را کم وزیاد کرده‌اند.  
[[ابن هشام]] در آغاز تهذیبی که [[سیره ابن اسحاق]] صورت داده، گفته است که مطالب چندی را حذف کرده است از جمله: واشیأ بعضها یشنع الحدیث به و بعض یسوء بعض [[الناس]] ذکره آنچه [[روایت]] آنها [[قبیح]] بوده ویا برخی [[مردم]] از ذکر آنها [[کراهت]] دارند را حذف کرده است<ref>السیرة النبویة، ابن هشام، ج۱، ص۴</ref> همین موضع‌گیری سبب شده تا وی اشعاری از [[ابوطالب]]{{ع}} را که دلالت وشنی بر [[ایمان]] وی به [[نبوت]] رسول خدا{{صل}} دارد و [[ابن اسحاق]] آنها رویات کرده از سیره خود حذف کند<ref>نک: مجله آینه پژوهش، س ۲، ش ۵، ابن هشام و سیره او ۷ ص۲۱ ۲۰</ref>  
[[ابن هشام]] در آغاز تهذیبی که [[سیره ابن اسحاق]] صورت داده، گفته است که مطالب چندی را حذف کرده است از جمله: {{عربی|واشیأ بعضها یشنع الحدیث به و بعض یسوء بعض الناس ذکره}} آنچه [[روایت]] آنها [[قبیح]] بوده ویا برخی [[مردم]] از ذکر آنها [[کراهت]] دارند را حذف کرده است<ref>السیرة النبویة، ابن هشام، ج۱، ص۴</ref> همین موضع‌گیری سبب شده تا وی اشعاری از [[ابوطالب]]{{ع}} را که دلالت وشنی بر [[ایمان]] وی به [[نبوت]] رسول خدا{{صل}} دارد و [[ابن اسحاق]] آنها رویات کرده از سیره خود حذف کند<ref>نک: مجله آینه پژوهش، س ۲، ش ۵، ابن هشام و سیره او ۷ ص۲۱ ۲۰</ref>  


[[گزینش]] آنچه که نقل شده بعدها در [[قرن سوم]] و پس از آن گرفتار شدیدترین سانسورهای [[فکری]] [[و]] فرقه‌ای شد. نگاهی به آنچه که در بخش [[مغازی]] کتاب [[بخاری]] آمده، نشان می‌‌‌‌دهد که آنچه به عنوان روایت صحیح پذیرفته شده روایاتی است که با نگرشهای تند و متعصبانه مذهبی [[تصفیه]] شده است. [[راوی]] این [[اخبار]] افرادی شناخته شده و از [[صحابه]] و [[تابعین]] هستند، کسانی که به هیچ روی در [[مخالفت]] با [[امویان]] اقدامی نکردند و نه تنها سوابق [[عدالت]] خواهانه ندارند بلکه همچون [[ابن شهاب زهری]] سالها در [[خدمت]] آنها بوده‌اند. زمانی که همه چند هزار نفر صحابه، [[عادل]] باشند، روشن است که نباید هیچ روایتی که [[عدالت]] آنان را خدشه دار کند نقل شود و یا اگر دیگران نقل کرده‌اند لا [[جرم]] باید کنار گذاشته شود.  
[[گزینش]] آنچه که نقل شده بعدها در [[قرن سوم]] و پس از آن گرفتار شدیدترین سانسورهای [[فکری]] و فرقه‌ای شد. نگاهی به آنچه که در بخش [[مغازی]] کتاب [[بخاری]] آمده، نشان می‌‌‌‌دهد که آنچه به عنوان روایت صحیح پذیرفته شده روایاتی است که با نگرش‌های تند و متعصبانه مذهبی [[تصفیه]] شده است. [[راوی]] این [[اخبار]] افرادی شناخته شده و از [[صحابه]] و [[تابعین]] هستند، کسانی که به هیچ روی در [[مخالفت]] با [[امویان]] اقدامی نکردند و نه تنها سوابق [[عدالت]] خواهانه ندارند بلکه همچون [[ابن شهاب زهری]] سالها در [[خدمت]] آنها بوده‌اند. زمانی که همه چند هزار نفر صحابه، [[عادل]] باشند، روشن است که نباید هیچ روایتی که [[عدالت]] آنان را خدشه دار کند نقل شود و یا اگر دیگران نقل کرده‌اند لاجرم باید کنار گذاشته شود.  
علاوه برآنچه مربوط به [[منافع]] [[امویان]] و یا ناشی از معیار قرار دادن [[عقاید]] وافکار بود. منافع [[خاندان]] زبیری‌ها نیز تاثیراتی در [[سیره]] نگاری داشته است. کسانی از [[سیره نویسان]] از خاندان [[آل زبیر]] بوده و در بخش‌هایی به آنان مربوط بود؛ از جمله [[اخبار]] مربوط به [[ورقه بن نوفل]] و یا نقش بن زبیر است که از جمله [[استادان]] [[شهاب بن زهری]] بوده واخبار سیره را از پدرش عروه نقل کرده ویا از برخی از [[موالی]] آل زبیر، منشا اخبار عروه نیز [[عایشه]] است که خاله وی بوده و به دلیل [[نفوذی]] که در چند دهه نخست [[هجری]] داشته، تعداد زیادی [[روایت]] درباره اخبار سیره گزارش کرده است. درباره اخبار خاندان عباس و نقش خود وی درعصر نخست [[اسلامی]] نیزباید [[احتیاط]] لازم را داشت. بنابر آنچه که برخی [[محققان]] اشاره کرده‌اند، [[ابن اسحاق]] مهمترین [[سیره نویس]]، تعدیلاتی را درسیره خود به نفع [[آل عباس]] به وجود آورده است<ref>المغازی الاولی ومولفوها، ص۸۱</ref> این بدان دلیل است که وی سیره خودرا به منصور ویا فرزند وی [[مهدی عباسی]] تقدیم کرده است.<ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۱۱۳.</ref>
علاوه برآنچه مربوط به [[منافع]] [[امویان]] و یا ناشی از معیار قرار دادن [[عقاید]] وافکار بود. منافع [[خاندان]] زبیری‌ها نیز تاثیراتی در [[سیره]] نگاری داشته است. کسانی از [[سیره نویسان]] از خاندان [[آل زبیر]] بوده و در بخش‌هایی به آنان مربوط بود؛ از جمله [[اخبار]] مربوط به [[ورقه بن نوفل]] و یا نقش بن زبیر است که از جمله [[استادان]] [[شهاب بن زهری]] بوده واخبار سیره را از پدرش عروه نقل کرده و یا از برخی از [[موالی]] آل زبیر، منشا اخبار عروه نیز [[عایشه]] است که خاله وی بوده و به دلیل [[نفوذی]] که در چند دهه نخست [[هجری]] داشته، تعداد زیادی [[روایت]] درباره اخبار سیره گزارش کرده است. درباره اخبار خاندان عباس و نقش خود وی درعصر نخست [[اسلامی]] نیز باید [[احتیاط]] لازم را داشت. بنابر آنچه که برخی [[محققان]] اشاره کرده‌اند، [[ابن اسحاق]] مهمترین [[سیره نویس]]، تعدیلاتی را درسیره خود به نفع [[آل عباس]] به وجود آورده است<ref>المغازی الاولی ومولفوها، ص۸۱</ref> این بدان دلیل است که وی سیره خودرا به منصور و یا فرزند وی [[مهدی عباسی]] تقدیم کرده است.<ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۱۱۳.</ref>


==تصویرهای قصصی در سیره==
==تصویرهای قصصی در سیره==
۸۲٬۰۳۴

ویرایش