امام مبین در قرآن: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - ' ؛' به '؛'
جز (جایگزینی متن - '{{عربی|اندازه=100%|' به '{{عربی|') |
جز (جایگزینی متن - ' ؛' به '؛') |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
==معنای لغوی "امام مبین"== | ==معنای لغوی "امام مبین"== | ||
*واژۀ امام از ریشه «ا ـ م ـ م»، معانی مختلفی دارد از جمله به معنای الگو و پیشوا آمده است و واژه مبین از ریشه «بیان» به معنای کشف و ظهور است.<ref>الصحاح، ج ۵ ، ص ۲۰۸۲ ـ ۲۰۸۳؛ مفردات، ص۱۵۷ ـ ۱۵۸؛ التحقيق، ج۱، ص۳۶۶ ـ ۳۶۷، «بين».</ref> دو واژه «مُبین» و «بیّن» هم معنا هستند؛ اما «مبین» از تأکید بیشتری برخوردار بوده و افزون بر ظهور و انکشاف، از حالت اظهار و کاشفیت برای دیگر اشیا نیز برخوردار است.<ref>لسان العرب، ج ۱، ص | *واژۀ امام از ریشه «ا ـ م ـ م»، معانی مختلفی دارد از جمله به معنای الگو و پیشوا آمده است و واژه مبین از ریشه «بیان» به معنای کشف و ظهور است.<ref>الصحاح، ج ۵ ، ص ۲۰۸۲ ـ ۲۰۸۳؛ مفردات، ص۱۵۷ ـ ۱۵۸؛ التحقيق، ج۱، ص۳۶۶ ـ ۳۶۷، «بين».</ref> دو واژه «مُبین» و «بیّن» هم معنا هستند؛ اما «مبین» از تأکید بیشتری برخوردار بوده و افزون بر ظهور و انکشاف، از حالت اظهار و کاشفیت برای دیگر اشیا نیز برخوردار است.<ref>لسان العرب، ج ۱، ص ۴۶۲؛ التحقيق، ج ۱، ص ۳۶۷ ـ ۳۶۸.</ref><ref>[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/4/38.htm دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۴، ص ۲۳۳.]</ref>. | ||
==آیات "امام مبین"== | ==آیات "امام مبین"== | ||
*تعبیر «امام مبین» دو بار در قرآن بهکار رفته که بار نخست درباره علم جامع خداوند به اعمال و رفتار همه آدمیان {{عربی|﴿{{متن قرآن| إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي الْمَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ }}﴾}}<ref> ما خود، مردگان را زنده میگردانیم و هر چه را پیش فرستادهاند و آنچه را از آنان بر جای مانده است مینگاریم و هر چیزی را در نوشتهای روشن بر شمردهایم؛ سوره یس، آیه ۱۲.</ref> و بار دوم در ارتباط با نزول عذاب بر دو شهر قوم [[لوط]] و [[شعیب]] {{عربی|﴿{{متن قرآن| فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ وَإِنَّهُمَا لَإِمَامٍ مُّبِينٍ}}﴾}}<ref> پس از آنان داد ستاندیم و (نشانههای) آن دو شهر ([[لوط]] و ایکه) بر سر راهی آشکار است؛ سوره حجر، آیه ۷۹.</ref><ref>[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/4/38.htm دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۴، ص ۲۳۲.]</ref>. | *تعبیر «امام مبین» دو بار در قرآن بهکار رفته که بار نخست درباره علم جامع خداوند به اعمال و رفتار همه آدمیان {{عربی|﴿{{متن قرآن| إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي الْمَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ }}﴾}}<ref> ما خود، مردگان را زنده میگردانیم و هر چه را پیش فرستادهاند و آنچه را از آنان بر جای مانده است مینگاریم و هر چیزی را در نوشتهای روشن بر شمردهایم؛ سوره یس، آیه ۱۲.</ref> و بار دوم در ارتباط با نزول عذاب بر دو شهر قوم [[لوط]] و [[شعیب]] {{عربی|﴿{{متن قرآن| فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ وَإِنَّهُمَا لَإِمَامٍ مُّبِينٍ}}﴾}}<ref> پس از آنان داد ستاندیم و (نشانههای) آن دو شهر ([[لوط]] و ایکه) بر سر راهی آشکار است؛ سوره حجر، آیه ۷۹.</ref><ref>[http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/4/38.htm دائرة المعارف قرآن کریم، ج ۴، ص ۲۳۲.]</ref>. | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
#گروهی نیز با تعریف امام مبین به کتابِ حاوی اعمال و آثار همه انسانها پیش از وقوع <ref>التفسير الكبير، ج ۲۶، ص ۴۹.</ref> گویا در مقام نوعی جمع میان دو دیدگاه پیشگفته برآمدهاند. | #گروهی نیز با تعریف امام مبین به کتابِ حاوی اعمال و آثار همه انسانها پیش از وقوع <ref>التفسير الكبير، ج ۲۶، ص ۴۹.</ref> گویا در مقام نوعی جمع میان دو دیدگاه پیشگفته برآمدهاند. | ||
#در وجه جمعِ برخی دیگر از مفسران معاصر، همه موارد مذکور به مثابه تعابیری متفاوت از یک کتاب دانسته شده که شامل همه بخشهای مذکور است <ref>من وحى القرآن، ج ۹، ص ۱۳۲.</ref> در این صورت امام مبین، نام کتابی است که حاوی معلوماتی درباره جمیع موجودات و همه اعمال و حوادث جهان هستی است <ref>تفسير صدر المتالهين، ج ۵ ، ص ۴۳؛ التحريروالتنوير، ج ۲۲، ص ۳۵۷.</ref> در وجه نامگذاری این کتاب نیز اقوال گوناگونی بیان شده که قابل جمع مینمایند: تحقق همه امور بر طبق آن <ref>الفرقان، ج ۲۳، ص ۲۴.</ref>، برگرفته شدن همه کتابهای آسمانی از آن، <ref>كشف الاسرار، ج ۸ ، ص ۲۰۹.</ref> تنظیم نامه اعمال انسانها براساس آن <ref>الميزان، ج ۱۷، ص ۶۷ .</ref> و معیار سنجش اعمال بودن آن در قیامت <ref>نمونه، ج ۱۸، ص ۳۳۲.</ref>، | #در وجه جمعِ برخی دیگر از مفسران معاصر، همه موارد مذکور به مثابه تعابیری متفاوت از یک کتاب دانسته شده که شامل همه بخشهای مذکور است <ref>من وحى القرآن، ج ۹، ص ۱۳۲.</ref> در این صورت امام مبین، نام کتابی است که حاوی معلوماتی درباره جمیع موجودات و همه اعمال و حوادث جهان هستی است <ref>تفسير صدر المتالهين، ج ۵ ، ص ۴۳؛ التحريروالتنوير، ج ۲۲، ص ۳۵۷.</ref> در وجه نامگذاری این کتاب نیز اقوال گوناگونی بیان شده که قابل جمع مینمایند: تحقق همه امور بر طبق آن <ref>الفرقان، ج ۲۳، ص ۲۴.</ref>، برگرفته شدن همه کتابهای آسمانی از آن، <ref>كشف الاسرار، ج ۸ ، ص ۲۰۹.</ref> تنظیم نامه اعمال انسانها براساس آن <ref>الميزان، ج ۱۷، ص ۶۷ .</ref> و معیار سنجش اعمال بودن آن در قیامت <ref>نمونه، ج ۱۸، ص ۳۳۲.</ref>، | ||
*در هر حال این آیه بنا به عمده اقوال پیشگفته بر علم تفصیلی خداوند نسبت به همه پدیدههای هستی دلالت دارد <ref>مجمعالبيان، ج۸ ، | *در هر حال این آیه بنا به عمده اقوال پیشگفته بر علم تفصیلی خداوند نسبت به همه پدیدههای هستی دلالت دارد <ref>مجمعالبيان، ج۸ ، ص۶۵۴؛ الفرقان، ج۲۲، ص۲۴.</ref>. | ||
==تطبیق امام مبین بر برخی از مصادیق== | ==تطبیق امام مبین بر برخی از مصادیق== | ||
واژۀ امام مبین بر اساس دیدگاه های وختلف و روایات بر مصادیقی خاص تطبیق شده است مانند: | واژۀ امام مبین بر اساس دیدگاه های وختلف و روایات بر مصادیقی خاص تطبیق شده است مانند: | ||