وحی پیامبرانه: تفاوت میان نسخه‌ها

*وحی پیامبرانه یا وحی تشریعی یا [[وحی رسالی]] یا [[وحی نبوی]]، پایه و اساس [[دین]] و مرز بین [[معرفت دینی]] و اندیشه‌های ساخته فکر بشر است. هجوم شبهه‌ها به [[قرآن کریم]] گسترش یافته تا اساس و ساختار دین اسلام را سست و بی‌پایه و بشری معرفی کنند. پیشینه [[وحی]] و [[نبوت]] با تمدن بشری همزمان است؛ چرا که هیچ امتی بی‌پیامبر نبوده است. {{عربی| {{متن قرآن|وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلاَّ خَلا فيها نَذيرٌ‏}} }} ملت‌ها و ادیان مختلفی حتی پیش از اسلام با کلمه [[وحی]] و معنای آن آشنا بوده‌اند: {{عربی| {{متن قرآن|إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى‏ نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِه‏‏}} }} <ref>ما به تو همان‌گونه وحی فرستادیم که به نوح و پیامبران پس از وی؛ سوره نساء، آیه:۱۶۳.</ref>.

*{{عربی| {{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْيًا أَوْ مِن وَرَاء حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاء إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}} }}<ref>و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پرده‌ای یا فرستاده‌ای فرستد که به اذن او آنچه می‌خواهد وحی کند؛ بی‌گمان او فرازمندی فرزانه است؛ سوره شوری، آیه:۵۱.</ref>.

*در این قسم معنا و مقصود به‌ طور مستقیم و بدون واسطه [[فرشته]] وحی و واسطه دیگری بر قلب [[پیامبر]] القاء شده است. از برخی آیات استفاده می‌شود [[پیامبر اکرم|رسول خدا]]  تمام قرآن را به‌ طور مستقیم از خدای متعال دریافت نموده است: {{عربی| {{متن قرآن|وَ إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكيمٍ عَليمٍ}} }} و: {{عربی| {{متن قرآن|إِنَّا سَنُلْقي‏ عَلَيْكَ قَوْلاً ثَقيلاً}} }}. به‌ هرحال وحی مستقیم، بالاترین نوع ارتباط [[انبیا]] با مبدأ عالم هستی است، مانند: عروج نبی مکرم اسلام {{عربی| {{متن قرآن|ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى‏ * فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى‏}} }} {{عربی| {{متن قرآن|فَأَوْحى‏ إِلى‏ عَبْدِهِ ما أَوْحى‏‏}} }} <ref> [[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص ۱۹۲-۱۹۴.</ref>.

*منظور از پشت پرده این است که سخنی شنیده می‌شود؛ ولی صاحب صدا دیده نمی‌شود. همانطور که خداوند از درخت با [[حضرت موسی]]{{ع}} سخن می‌گفت: و این از ویژگی‌های [[حضرت موسی]]{{ع}} بوده. {{عربی| {{متن قرآن|قالَ يا مُوسى‏ إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتي‏ وَ بِكَلامي‏‏‏}} }}<ref>فرمود: ای موسی! بی‌گمان من با پیام‌هایم و با سخنم تو را بر مردم برگزیده‌ام پس آنچه به تو داده‌ام بگیر و از سپاسگزاران باش!؛ سوره اعراف، آیه:۱۴۴.</ref> در توصیف حجاب گفته شده است: "حجاب همان واسطه است اما این واسطه خودش [[وحی]] نمی‌کند؛ مانند [[فرشته وحی]]"  <ref> [[علامه طباطبایی]]، المیزان، ج۱۸، ص:۷۴.</ref><ref> [[حسین علوی مهر|علوی مهر، حسین]]، [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۲ و ۹۳.</ref>. [[وحی]] در خواب نیز از این قسم دانسته شده است<ref> [[علامه طباطبایی]]، المیزان، ج۱۸، ص:۷۴.</ref>

:۳. '''ارسال [[فرشته]]''': منظور از رسول، [[جبرئیل]] "فرشته وحی" است. مبدأ [[وحی]] در اصل خداوند است؛ ولی به اذن خداوند، جبرئیل واسطه شده و [[وحی]] را به [[پیامبر]] نازل می‌کند{{عربی| {{متن قرآن|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الأَمِينُ عَلَى قَلْبِكَ}} }}<ref>که روح الامین آن را فرود آورده است بر دلت، تا از بیم‌دهندگان باشی؛ سوره شعراء، آیه ۱۹۳ - ۱۹۴.</ref>

*در آیه {{عربی| {{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْيًا أَوْ مِن وَرَاء حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاء إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}} }}<ref>و هیچ بشری نسزد که خداوند با او سخن گوید مگر با وحی یا از فراسوی پرده‌ای یا فرستاده‌ای فرستد که به اذن او آنچه می‌خواهد وحی کند؛ بی‌گمان او فرازمندی فرزانه است؛ سوره شوری، آیه:۵۱.</ref> اینکه بعضی از مفسرین، [[رسول]] را، [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] می‌دانند که [[وحی]] را به مردم می‌رسانده درست نیست. چون [[رسول خدا]] پیام خدا را به مردم ابلاغ می‌کند، نه [[وحی]] را و معقول نیست که تبلیغ را [[وحی]] بخوانند. از آنجا که مبدأ [[وحی]] در تمامی این اقسام، خدای متعال است لذا می‌توان [[وحی]] را به‌ طور مطلق به خدای سبحان نسبت داد. جمله {{عربی| {{متن قرآن|إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}} }} در انتهای آیه، تعلیلی است برای مضمون آیه شریفه. یعنی خدای تعالی به خاطر علو مقامی که از خلق دارد، بزرگ‌تر از آن است که مانند گفتگوی مخلوقات با خلق خود گفت‌وگو کند، و به خاطر حکمتش، راه [[وحی]] را برای سخن گفتن با خلق اختیار کرده. از آنجا که عقل همان‌طور که گاهی راه را نشان می‌دهد، گاهی هم به خطا می‌رود و به همین جهت خدای سبحان طریق [[وحی]] را برگزیده که از هر خطایی مصون است<ref> [[علامه طباطبایی]]، المیزان، ج۱۸، ص:۷۴</ref><ref> [[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص ۱۹۷-۱۹۹.</ref>.

:'''الف.''' مبدأ فاعلی یا همان وحی‌کننده که به همه هستی آگاهی دارد یعنی خداوند: {{عربی| {{متن قرآن|اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ}} }}<ref>از آنچه به تو از سوی پروردگارت وحی می‌شود پیروی کن!؛ سوره انعام، آیه:۱۰۶.</ref>، {{عربی| {{متن قرآن|بِإِذْنِ اللَّهِ}} }}.

:'''ب.''' مبدأ فاعلی یا دریافت‌کننده [[وحی]] که قلب [[پیامبر]] باشد {{عربی| {{متن قرآن|عَلى‏ قَلْبِكَ}} }}.

:'''ج.''' متن [[وحی]] که آیات کلام خداوند و قرآن عربی است. {{عربی| {{متن قرآن|نَزَّلَهُ}} }}نزله "قرآن – واسطه: {{عربی| {{متن قرآن|لِجِبْريلَ}} }}، است <ref> [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]] ص ۱۰۶ و ۱۰۷.</ref>.

# وحی [[رسالت]] و [[نبوت]]: {{عربی| {{متن قرآن|إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِن بَعْدِهِ}} }}<ref>«همانا ما به تو وحی کردیم همانطور که به نوح و پیامبران بعد از او وحی کردیم»؛ سوره نسا، آیه۱۶۳.</ref>

# [[وحی الهام]]: {{عربی| {{متن قرآن|وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ}} }}؛<ref>«و پروردگارت به زنبور عسل الهام کرد»؛ سوره نحل، آیه۶۸.</ref> {{عربی| {{متن قرآن|وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى}} }}.<ref>«و به مادر موسی الهام کردیم»؛ سوره قصص، آیه۷.</ref>

# [[وحی ارشاد]]: {{عربی| {{متن قرآن|فَأَوْحَى إِلَيْهِمْ أَن سَبِّحُوا بُكْرَةً وَعَشِيًّا}} }}.<ref>«پس به آن‌ها وحی شد که صبحگاهان و شامگاهان تسبیح گویید». سوره مریم، آیه۱۱.</ref>

# [[وحی تقدیر]]: {{عربی| {{متن قرآن|وَأَوْحَى فِي كُلِّ سَمَاء أَمْرَهَا}} }}<ref>«و در هر آسمانی کار آن را وحی کرد»؛ سوره فصلت، آیه۱۲.</ref>  

# [[وحی امر]]: {{عربی| {{متن قرآن|وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوَارِيِّينَ أَنْ آمِنُواْ بِي وَبِرَسُولِي}} }}<ref>«و آنگاه که به حواریان وحی کردیم که به من و به رسولم ایمان آورید». سوره مائده، آیه۱۱۱.</ref>

# [[وحی دروغ]]: {{عربی| {{متن قرآن|شَيَاطِينَ الإِنسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ}} }}<ref>«بعضی از شیاطین انس و جن به بعضی دیگر وحی می‌کنند». سوره انعام، آیه۱۱۲.</ref>

# [[وحی خیر]]: {{عربی| {{متن قرآن|وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ}} }}<ref>«عمل به خیرات را به آن‌ها وحی کردیم»؛ سوره انبیا، آیه۷۳.</ref>