زیدیه: تفاوت میان نسخهها
←مقدمه
(←مقدمه) |
|||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*زیدیه، از فرقههای معروف [[شیعه]] و پیرو [[زید بن علی بن حسین بن علی]]{{عم}} هستند. این گروه، به روایتی از [[پیامبر]]{{صل}} تمسّک کردهاند که فرمود: "[[امام مهدی|مهدی]] از [[فرزندان]] [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است. او با [[شمشیر]] به پا میخیزد و مادرش [[بهترین]] کنیزان خواهد بود"<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | *زیدیه، از فرقههای معروف [[شیعه]] و پیرو [[زید بن علی بن حسین بن علی]]{{عم}} هستند. این گروه، به روایتی از [[پیامبر]]{{صل}} تمسّک کردهاند که فرمود: "[[امام مهدی|مهدی]] از [[فرزندان]] [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است. او با [[شمشیر]] به پا میخیزد و مادرش [[بهترین]] کنیزان خواهد بود"<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | ||
*پس زمانی که [[زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب]]{{عم}} [[قیام]] خود را بر ضد [[امویان]] آغاز کرد، گفتند: چون او از نسل [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است و بر ضد [[ظالمان]] با [[شمشیر]] [[قیام]] کرده و از سویی [[فرزند]] کنیز است، [[امام مهدی|مهدی]] [[موعود]] است<ref> ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ [[سید محمد کاظم قزوینی|قزوینی، سید محمد کاظم]]، [[امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور (کتاب)|امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور]]، ص ۵۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | *پس زمانی که [[زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب]]{{عم}} [[قیام]] خود را بر ضد [[امویان]] آغاز کرد، گفتند: چون او از [[نسل]] [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است و بر ضد [[ظالمان]] با [[شمشیر]] [[قیام]] کرده و از سویی [[فرزند]] کنیز است، [[امام مهدی|مهدی]] [[موعود]] است<ref> ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ [[سید محمد کاظم قزوینی|قزوینی، سید محمد کاظم]]، [[امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور (کتاب)|امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور]]، ص ۵۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | ||
*[[زید بن علی]] خود از بزرگان بود و خلفای [[اموی]] را بر [[حق]] نمیدانست. او بر ضد آنان [[قیام]] کرد و به طرف [[کوفه]] رفت و همراه چهار هزار نفر، با [[حاکم]] [[عراق]] "[[یوسف بن عمر]]" به [[جنگ]] برخاست. کار [[زید]] در [[کوفه]] ده ماه طول کشید، تا این که در سال ۱۲۲ ق به [[دستور]] [[هشام بن عبد الملک اموی]]، به دار آویخته شد. سرش را به [[دمشق]] نزد هشام و از آن جا به [[مدینه]] بردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | *[[زید بن علی]] خود از بزرگان بود و خلفای [[اموی]] را بر [[حق]] نمیدانست. او بر ضد آنان [[قیام]] کرد و به طرف [[کوفه]] رفت و همراه چهار هزار نفر، با [[حاکم]] [[عراق]] "[[یوسف بن عمر]]" به [[جنگ]] برخاست. کار [[زید]] در [[کوفه]] ده ماه طول کشید، تا این که در سال ۱۲۲ ق به [[دستور]] [[هشام بن عبد الملک اموی]]، به دار آویخته شد. سرش را به [[دمشق]] نزد هشام و از آن جا به [[مدینه]] بردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | ||
*[[امام باقر]]{{ع}} درباره [[زید بن علی]] میفرمود: "خدایا! پشت مرا به [[زید]] محکم فرما" آن حضرت با مشاهده [[زید]]، آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلَّهِ }}<ref> ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.</ref>؛ را تلاوت میکرد و میفرمود: ای [[زید]]! تو نمونه عمل به این [[آیه]] هستی"<ref> علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | *[[امام باقر]]{{ع}} درباره [[زید بن علی]] میفرمود: "خدایا! پشت مرا به [[زید]] محکم فرما" آن [[حضرت]] با مشاهده [[زید]]، آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلَّهِ }}<ref> ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.</ref>؛ را [[تلاوت]] میکرد و میفرمود: ای [[زید]]! تو نمونه عمل به این [[آیه]] هستی"<ref> علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | ||
*[[پیروان]] [[زید]] اطراف یحیی و فرزندش را گرفتند. یحیی در [[خراسان]] [[قیام]] کرد و در جوزجان کشته شد. [[پیروان]] او به فرقههای مختلف "رافضیه، [[جارودیه]]، عجلیه، [[بتریه]]، [[صالحیه]] و زیدیه" تقسیم و قائل به [[مهدویت]] [[زید]] و [[منتظر ظهور]] او شدند<ref> شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴</ref>. [[زید]] از حیث [[علم]]، [[زهد]]، | *[[پیروان]] [[زید]] اطراف یحیی و فرزندش را گرفتند. یحیی در [[خراسان]] [[قیام]] کرد و در جوزجان کشته شد. [[پیروان]] او به فرقههای مختلف "رافضیه، [[جارودیه]]، عجلیه، [[بتریه]]، [[صالحیه]] و زیدیه" تقسیم و قائل به [[مهدویت]] [[زید]] و [[منتظر ظهور]] او شدند<ref> شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴</ref>. [[زید]] از حیث [[علم]]، [[زهد]]، [[ورع]]، [[شجاعت]] و [[دیانت]]، از بزرگان [[اهل بیت]]{{عم}} به شمار میرود. این که خود [[زید]] ادعای [[امامت]] یا [[مهدویت]] داشته باشد، در منابع یافت نشده است؛ بلکه روایتی از خود او، مؤید [[عقیده]] صحیحش در امر [[مهدویت]] است. او میفرماید: پدرم، [[علی بن حسین]]{{ع}} از پدرش [[حسین بن علی]]{{ع}} از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] کرده است: ای [[امام حسین|حسین]]! تو [[امامی]] و نه تن از [[فرزندان]] تو امینان و [[امامان]] معصومند و نهمین آنان، [[امام مهدی|مهدی]] ایشان است<ref> علی بن محمّد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر، ص ۳۲۷</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>. | ||
*این [[فرقه]] [[معتقد]] به [[مبارزه]] بر ضدّ [[ظلم]] بودند و "[[خروج]] بالسّیف" و [[قیام]] مسلّحانه را از شرایط [[امام]] میدانستند، از اینرو به [[امامت]] [[زید بن علی]] که بر ضدّ [[امویان]] [[قیام]] کرد و پس از او به [[امامت]] یحیی بن [[زید]] [[معتقد]] بودند. آنان به سه فرقۀ [[جارودیه]]، [[سلیمانیه]] و بتریّه تقسیم شدند. زیدیه در [[اعتقاد]]، معتزلیاند و در [[فقه]]، [[حنفی]] مسلک<ref>دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغتنامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۰۰.</ref>. | *این [[فرقه]] [[معتقد]] به [[مبارزه]] بر ضدّ [[ظلم]] بودند و "[[خروج]] بالسّیف" و [[قیام]] مسلّحانه را از شرایط [[امام]] میدانستند، از اینرو به [[امامت]] [[زید بن علی]] که بر ضدّ [[امویان]] [[قیام]] کرد و پس از او به [[امامت]] یحیی بن [[زید]] [[معتقد]] بودند. آنان به سه فرقۀ [[جارودیه]]، [[سلیمانیه]] و [[بتریّه]] تقسیم شدند. زیدیه در [[اعتقاد]]، معتزلیاند و در [[فقه]]، [[حنفی]] مسلک<ref>دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغتنامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۰۰.</ref>. | ||
*به [[امامت]] [[زید بن علی]]، [[فرزند]] [[امام سجّاد]]{{ع}} به جای [[امام باقر|امام محمّد باقر]]{{ع}} [[معتقد]] بودند. آنان معتقدند که [[امامت]] در اولاد [[فاطمه زهرا]] است و از شرایط آن [[شجاعت]]، [[سخاوت]]، [[خروج]] مسلّحانه و ادّعای [[امامت]] است. خود اینان هم به چند [[فرقه]] تقسیم میشوند، همچون "جارودیّه"، "مرئیه"، "یعقوبیّه"، "جریریّه"، "یمانیّه" و...<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹.</ref>. | *به [[امامت]] [[زید بن علی]]، [[فرزند]] [[امام سجّاد]]{{ع}} به جای [[امام باقر|امام محمّد باقر]]{{ع}} [[معتقد]] بودند. آنان معتقدند که [[امامت]] در [[اولاد]] [[فاطمه زهرا]] است و از شرایط آن [[شجاعت]]، [[سخاوت]]، [[خروج]] مسلّحانه و ادّعای [[امامت]] است. خود اینان هم به چند [[فرقه]] تقسیم میشوند، همچون "[[جارودیّه]]"، "[[مرئیه]]"، "[[یعقوبیّه]]"، "[[جریریّه]]"، "[[یمانیّه]]" و...<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹.</ref>. | ||
==زیدیه در مباحث مهدویت== | ==زیدیه در مباحث مهدویت== | ||