توبه در نهج البلاغه: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'روزی' به 'روزی'
جز (جایگزینی متن - '''']]؛' به '''']]') |
جز (جایگزینی متن - 'روزی' به 'روزی') |
||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
*[[امام]] {{ع}} در بیان خصوصیات [[پرهیزکاران]]، به شتاب آنها در [[توبه]] اشاره دارد. مجموعهای از خصلتها در آنان وجود دارد که آنها را نسبت به [[توبه]] مشتاق و آماده کرده است. برخی از این ویژگیها عبارتاند از: [[تقوا]]، [[خوف]] از [[خدا]]، قوت در [[دین]]، [[ایمان]] [[استوار]]، [[ترس]] از [[عذاب الهی]]، میل به [[اطاعت خداوند]]، [[یقین]] به [[وعدههای الهی]]، پندپذیری، [[نیکوکاری]]، میل به [[دعوت الهی]]، میل به بازگشت بهسوی [[خداوند]]، [[الگو]] قراردهی [[دوستان]] [[خدا]] در مسیر زندگی<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۸۲ نهج البلاغه|خطبه ۸۲]] و نیز خطبه ۱۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 217.</ref>. | *[[امام]] {{ع}} در بیان خصوصیات [[پرهیزکاران]]، به شتاب آنها در [[توبه]] اشاره دارد. مجموعهای از خصلتها در آنان وجود دارد که آنها را نسبت به [[توبه]] مشتاق و آماده کرده است. برخی از این ویژگیها عبارتاند از: [[تقوا]]، [[خوف]] از [[خدا]]، قوت در [[دین]]، [[ایمان]] [[استوار]]، [[ترس]] از [[عذاب الهی]]، میل به [[اطاعت خداوند]]، [[یقین]] به [[وعدههای الهی]]، پندپذیری، [[نیکوکاری]]، میل به [[دعوت الهی]]، میل به بازگشت بهسوی [[خداوند]]، [[الگو]] قراردهی [[دوستان]] [[خدا]] در مسیر زندگی<ref>[[نهج البلاغه]]، [[خطبه ۸۲ نهج البلاغه|خطبه ۸۲]] و نیز خطبه ۱۸۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 217.</ref>. | ||
==تأثیر [[گناه]] و [[توبه]] در [[نعمتهای الهی]]== | ==تأثیر [[گناه]] و [[توبه]] در [[نعمتهای الهی]]== | ||
*[[انسانها]] در اثر [[گناه]] موجب محرومیت خود از [[نعمتهای الهی]] میشوند. در این شرایط تنها عاملی که سبب بازگشت نعمتها به زندگی آنها میشود، [[توبه]] است. [[امام]] {{ع}} سه شرط [[توبه]] از روی [[راستی]]، [[خلوص]] [[نیت]] و توجه به [[خداوند]] را [[دلیل]] پذیرش [[توبه]] و بازگردانی نعمتها برمیشمرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۷۷</ref> و در فرازی دیگر میفرماید: [[خداوند متعال]] بندگانش را که مرتکب اعمال ناشایست شوند، به کاسته شدن میوههاشان و نگه داشتن [[برکات]] از ایشان و فروبستن خزاین خیرات به روی آنان میآزماید تا توبهکنندگان [[توبه]] کنند و گناهکاران از [[گناه]] کردن بازایستند و پندگیرندگان [[پند]] گیرند و آنکه [[اراده]] [[گناه]] کرده منزجر شود. [[خداوند]]، [[آمرزش]] خواستن را سبب فراوانی | *[[انسانها]] در اثر [[گناه]] موجب محرومیت خود از [[نعمتهای الهی]] میشوند. در این شرایط تنها عاملی که سبب بازگشت نعمتها به زندگی آنها میشود، [[توبه]] است. [[امام]] {{ع}} سه شرط [[توبه]] از روی [[راستی]]، [[خلوص]] [[نیت]] و توجه به [[خداوند]] را [[دلیل]] پذیرش [[توبه]] و بازگردانی نعمتها برمیشمرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۷۷</ref> و در فرازی دیگر میفرماید: [[خداوند متعال]] بندگانش را که مرتکب اعمال ناشایست شوند، به کاسته شدن میوههاشان و نگه داشتن [[برکات]] از ایشان و فروبستن خزاین خیرات به روی آنان میآزماید تا توبهکنندگان [[توبه]] کنند و گناهکاران از [[گناه]] کردن بازایستند و پندگیرندگان [[پند]] گیرند و آنکه [[اراده]] [[گناه]] کرده منزجر شود. [[خداوند]]، [[آمرزش]] خواستن را سبب فراوانی روزی و [[رحمت]] بر آفریدگان قرار داده، که فرماید: "از پروردگارتان [[آمرزش]] بخواهید که او [[آمرزنده]] است، تا از [[آسمان]] برایتان پی در پی [[باران]] فرستد و شما را به [[اموال]] و [[فرزندان]] مدد کند." پس، [[خداوند]] [[رحمت]] کند کسی را که به [[توبه]] روی آورد، از خطاهای خود [[بخشش]] طلبد، بر [[مرگ]] خود پیشی گیرد و تدارک امر [[آخرت]] کند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۴۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 217.</ref>. | ||
*[[سنت الهی]] بر این [[استوار]] است که [[توبه]] [[بندگان]] را بپذیرد، چنانکه فرمود: "بخوانید مرا تا [[اجابت]] کنم شما را"<ref>{{متن قرآن|وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ }}؛ سوره غافر؛ آیه ۶۰</ref>. [[اولیای الهی]] همواره سعی دارند [[امید]] پذیرش [[توبه]] را در [[دل]] [[انسانها]] زنده نگه دارند و آنها را به بازگشت بهسوی [[پروردگار]] فراخوانند. [[امام علی]] {{ع}} در عباراتی به این امر پرداخته و با اشاره با [[آیه]] [[قرآن کریم]]<ref>{{متن قرآن|وَمَن يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَّحِيمًا }}؛ سوره نساء؛ آیه ۱۱۰</ref> میفرماید: "و کسی را که [[توفیق]] [[توبه]] دهند از پذیرفته شدن [[توبه]] محروم نماند"<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۳۰</ref>. و در فرازی دیگر میفرماید: سزاوار نیست [[خداوند]]... در [[دعا]] را بگشاید و در [[اجابت]] را ببندد یا در [[توبه]] را بگشاید و در [[مغفرت]] را ببندد<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۲۷</ref>. [[امام]] {{ع}} در کلامی پذیرش [[توبه]] [[راستین]] را ضمانت کرده و از [[توبه]] بهعنوان پیروزمندترین شفیع یاد میکند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۹۱</ref>. اما در عینحال [[گناه]] به معنای شکستن [[حدود الهی]] و رعایت نکردن [[حریم]] [[خداوند]] است. از اینرو در منظر [[امام]] [[گناه]] نکردن آسانتر از [[توبه]] کردن است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۶۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 217- 218.</ref>. | *[[سنت الهی]] بر این [[استوار]] است که [[توبه]] [[بندگان]] را بپذیرد، چنانکه فرمود: "بخوانید مرا تا [[اجابت]] کنم شما را"<ref>{{متن قرآن|وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ }}؛ سوره غافر؛ آیه ۶۰</ref>. [[اولیای الهی]] همواره سعی دارند [[امید]] پذیرش [[توبه]] را در [[دل]] [[انسانها]] زنده نگه دارند و آنها را به بازگشت بهسوی [[پروردگار]] فراخوانند. [[امام علی]] {{ع}} در عباراتی به این امر پرداخته و با اشاره با [[آیه]] [[قرآن کریم]]<ref>{{متن قرآن|وَمَن يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَّحِيمًا }}؛ سوره نساء؛ آیه ۱۱۰</ref> میفرماید: "و کسی را که [[توفیق]] [[توبه]] دهند از پذیرفته شدن [[توبه]] محروم نماند"<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۳۰</ref>. و در فرازی دیگر میفرماید: سزاوار نیست [[خداوند]]... در [[دعا]] را بگشاید و در [[اجابت]] را ببندد یا در [[توبه]] را بگشاید و در [[مغفرت]] را ببندد<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۲۷</ref>. [[امام]] {{ع}} در کلامی پذیرش [[توبه]] [[راستین]] را ضمانت کرده و از [[توبه]] بهعنوان پیروزمندترین شفیع یاد میکند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۹۱</ref>. اما در عینحال [[گناه]] به معنای شکستن [[حدود الهی]] و رعایت نکردن [[حریم]] [[خداوند]] است. از اینرو در منظر [[امام]] [[گناه]] نکردن آسانتر از [[توبه]] کردن است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۶۱</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 217- 218.</ref>. | ||
==[[توبه کامل]]== | ==[[توبه کامل]]== | ||