←واژهشناسی لغوی
جز (جایگزینی متن - 'رده:مدخلهای درجه دو دانشنامه' به '') |
|||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
==واژهشناسی لغوی== | ==واژهشناسی لغوی== | ||
*[[تسلیم]] مصدر باب تفعیل از ماده "س ـ ل ـ م" به معنای گردن نهادن، پذیرفتن، سرسپردن به دیگری و رام بودن در برابر اوست<ref>لسانالعرب، ج۶، ص۳۴۶؛ التحقیق، ج۵، ص۲۱۸ ـ ۲۲۰، «سلم».</ref>. این واژه در علم فقه، منطق، اخلاق و عرفان، برای معانی خاصی مصطلح است. مقاله حاضر به اصطلاح اخلاقی [[تسلیم]] از منظر قرآنکریم میپردازد. | *[[تسلیم]] مصدر باب تفعیل از ماده "س ـ ل ـ م" به معنای گردن نهادن، پذیرفتن، سرسپردن به دیگری و رام بودن در برابر اوست<ref>لسانالعرب، ج۶، ص۳۴۶؛ التحقیق، ج۵، ص۲۱۸ ـ ۲۲۰، «سلم».</ref>. این واژه در علم فقه، منطق، اخلاق و عرفان، برای معانی خاصی مصطلح است. مقاله حاضر به اصطلاح اخلاقی [[تسلیم]] از منظر قرآنکریم میپردازد. | ||
در اصطلاح علم | *در اصطلاح [[علم اخلاق]]، [[تسلیم]] بدان معناست که [[انسان]] در برابر کار [[خداوند]] و نیز کسانی که [[فرمان]] و خواست آنان به [[خداوند]] بازمیگردد، حتی در [[ناملایمات]] و [[بلاها]] [[استوار]] مانده و بدون [[اعتراض]] یا تغییری در ظاهر و [[باطن]]، با [[قلبی]] گشاده به استقبال [[قضای الهی]] برود<ref>اخلاق ناصری، ص۱۱۶؛ التعریفات، ص۸۰.</ref>. [[تسلیم]] به این معنا از انواع مندرج تحت جنس [[عدالت]] است<ref>دایرةالمعارف تشیع، ج۴، ص۲۵۷؛ دانشنامه جهان اسلام، ج۷، ص۳۱۸.</ref> برخی این [[تسلیم]] را مرتبهای فوق [[ایمان]]<ref>مفردات، ص۴۲۳، «سلم».</ref> و برخی دیگر آن را از لوازم مرتبه سوم [[اسلام]]<ref>المیزان، ج۱، ص۳۰۲.</ref> و از گرانبهاترین آثار [[بندگی]] [[خداوند متعال]] دانستهاند<ref>المیزان، ج۱۲، ص۳۴۴.</ref><ref>[[محمد صالحیمنش|صالحیمنش، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج ۷، ص ۵۲۷ - ۵۳۳]</ref>. | ||
*مقام [[تسلیم]] آنگاه دست یافتنی است که انسان خود را به تمام و کمال و در همه ابعاد تحت ولایت خداوند سبحان بداند و دریابد که در همه ابعاد ذات و صفات و افعال خود به خداوند قائم است و از خود هیچ استقلالی ندارد، بنابراین اعتقاد به ولایت خداوند میطلبد که شخص خود را هیچ کاره دانسته و هیچگونه استقلالی برای خود نبیند و خود را زمامدار سود و زیان و مرگ و زندگی خویش نداند<ref>المیزان، ج۱۱، ص۲۴۹.</ref> و ذات و صفات و افعال خود را به مالک قدیم آنها، یعنی | *[[مقام]] [[تسلیم]] آنگاه دست یافتنی است که [[انسان]] خود را به تمام و کمال و در همه ابعاد تحت [[ولایت]] [[خداوند سبحان]] بداند و دریابد که در همه ابعاد ذات و صفات و [[افعال]] خود به [[خداوند]] [[قائم]] است و از خود هیچ استقلالی ندارد، بنابراین [[اعتقاد]] به [[ولایت]] [[خداوند]] میطلبد که شخص خود را هیچ کاره دانسته و هیچگونه استقلالی برای خود نبیند و خود را [[زمامدار]] سود و زیان و [[مرگ]] و [[زندگی]] خویش نداند<ref>المیزان، ج۱۱، ص۲۴۹.</ref> و ذات و صفات و [[افعال]] خود را به مالک قدیم آنها، یعنی [[خداوند]]، باز گرداند<ref>شرح منظومه، ص۳۵۸.</ref><ref>[[محمد صالحیمنش|صالحیمنش، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج ۷، ص ۵۲۷ - ۵۳۳]</ref>. | ||
*مقام [[تسلیم]] هنگامی در عبد محقق میشود که خداوند او را برای خویش خالص سازد، از این رو این ویژگی وقتی به بنده نسبت داده شود از آن به "[[تسلیم]]" و زمانی به خداوند سبحان استناد یابد از آن به اخلاص یاد میشود<ref>المیزان، ج۱۱، ص۲۵۰.</ref><ref>[[محمد صالحیمنش|صالحیمنش، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج ۷، ص ۵۲۷ - ۵۳۳]</ref>. | *[[مقام]] [[تسلیم]] هنگامی در [[عبد]] محقق میشود که [[خداوند]] او را برای خویش [[خالص]] سازد، از این رو این ویژگی وقتی به [[بنده]] نسبت داده شود از آن به "[[تسلیم]]" و زمانی به [[خداوند سبحان]] استناد یابد از آن به [[اخلاص]] یاد میشود<ref>المیزان، ج۱۱، ص۲۵۰.</ref><ref>[[محمد صالحیمنش|صالحیمنش، محمد]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج ۷، ص ۵۲۷ - ۵۳۳]</ref>. | ||
==[[تسلیم]] در قرآن== | ==[[تسلیم]] در قرآن== | ||