←فرقههای شیخیه
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
==فرقههای شیخیه== | ==فرقههای شیخیه== | ||
*با [[مرگ]] [[سید کاظم رشتی]]، بر سر [[جانشینی]] او [[اختلاف]] شد و این [[فرقه]] به گروههایی منشعب شدند: | *با [[مرگ]] [[سید کاظم رشتی]]، بر سر [[جانشینی]] او [[اختلاف]] شد و این [[فرقه]] به گروههایی منشعب شدند: | ||
# شیخیه کریمخانیه: یکی از [[شاگردان]] سیدکاظم و [[شیخ]] [[احمد احسایی]] به نام [[محمد]] کریمخان کرمانی، مدعی [[رهبری]] این [[فرقه]] شد و برخی نیز دور او جمع شدند و او سومین [[رهبر]] این [[فرقه]] شد. [[پدر]] او، ظهیرالدوله [[پسر عمو]] و داماد فتحعلیشاه و [[حاکم]] [[خراسان]] و کرمان بوده است. از اینرو، [[محمد]] کریمخان، با [[عنایت]] به این [[موقعیت]] ویژه، توانست برای این [[فرقه]]، [[جایگاه]] محکمی فراهم کند و به [[تبلیغ]] آن بپردازد. طرفداران [[محمد]] کریمخان، به "[[شیخیه کرمانیه]]" معروفند و به [[فرقه]] "کریمخانیه" نیز خوانده میشوند. اکثر [[شیخیه کرمانیه]]، پس از [[مرگ]] محمدخان، برادرش زینالعابدینخان را به [[رهبری]] خویش برگزیدند. پس از او، ابوالقاسمخان و سپس عبدالرضاخان به [[ریاست]] شیخیه [[برگزیده]] شدند<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۴-۳۱۵.</ref>. | #'''شیخیه کریمخانیه''': یکی از [[شاگردان]] سیدکاظم و [[شیخ]] [[احمد احسایی]] به نام [[محمد]] کریمخان کرمانی، مدعی [[رهبری]] این [[فرقه]] شد و برخی نیز دور او جمع شدند و او سومین [[رهبر]] این [[فرقه]] شد. [[پدر]] او، ظهیرالدوله [[پسر عمو]] و داماد فتحعلیشاه و [[حاکم]] [[خراسان]] و کرمان بوده است. از اینرو، [[محمد]] کریمخان، با [[عنایت]] به این [[موقعیت]] ویژه، توانست برای این [[فرقه]]، [[جایگاه]] محکمی فراهم کند و به [[تبلیغ]] آن بپردازد. طرفداران [[محمد]] کریمخان، به "[[شیخیه کرمانیه]]" معروفند و به [[فرقه]] "کریمخانیه" نیز خوانده میشوند. اکثر [[شیخیه کرمانیه]]، پس از [[مرگ]] محمدخان، برادرش زینالعابدینخان را به [[رهبری]] خویش برگزیدند. پس از او، ابوالقاسمخان و سپس عبدالرضاخان به [[ریاست]] شیخیه [[برگزیده]] شدند<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۴-۳۱۵.</ref>. | ||
# شیخیه [[آذربایجان]]: در [[آذربایجان]] [[ایران]]، علمای زیادی به [[تبلیغ]] و [[ترویج]] آرای [[شیخ]] [[احمد]] پرداختند. مهمترین گروههای آنان عبارتند از: | #'''شیخیه [[آذربایجان]]''': در [[آذربایجان]] [[ایران]]، علمای زیادی به [[تبلیغ]] و [[ترویج]] آرای [[شیخ]] [[احمد]] پرداختند. مهمترین گروههای آنان عبارتند از: | ||
## [[خاندان]] حجتالاسلام: بزرگ این [[خاندان]]، [[میرزا]] [[محمد]] مامقانی، معروف به [[حجت الاسلام]] است. او نخستین عالم و [[مجتهد]] [[شیخی]] [[آذربایجان]]، مدتی [[شاگرد]] [[شیخ]] [[احمد احسایی]] بود و [[نماینده]] وی در تبریز شد. او همان شخصی است که [[حکم]] [[تکفیر]] و اعدام علیمحمد [[باب ]](موسس [[فرقه بابیه]]) را در تبریز صادر کرد<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۵-۳۱۶.</ref>. | ##'''[[خاندان]] حجتالاسلام''': بزرگ این [[خاندان]]، [[میرزا]] [[محمد]] مامقانی، معروف به [[حجت الاسلام]] است. او نخستین عالم و [[مجتهد]] [[شیخی]] [[آذربایجان]]، مدتی [[شاگرد]] [[شیخ]] [[احمد احسایی]] بود و [[نماینده]] وی در تبریز شد. او همان شخصی است که [[حکم]] [[تکفیر]] و اعدام علیمحمد [[باب ]](موسس [[فرقه بابیه]]) را در تبریز صادر کرد<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۵-۳۱۶.</ref>. | ||
## [[خاندان]] ثقةالاسلام: [[میرزا]] شفیع تبریزی، معروف به ثقةالاسلام، بزرگ این [[خاندان]]، از [[شاگردان]] [[شیخ]] [[احمد احسایی]] بوده است<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۶.</ref>. | ##'''[[خاندان]] ثقةالاسلام''': [[میرزا]] شفیع تبریزی، معروف به ثقةالاسلام، بزرگ این [[خاندان]]، از [[شاگردان]] [[شیخ]] [[احمد احسایی]] بوده است<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۶.</ref>. | ||
## [[خاندان]] احقاقی: بزرگ این [[خاندان]]، [[میرزا]] [[محمد باقر]] اسکویی است که پس از درگذشت [[سید]] کاظم [[جانشینی]] او را ادعا کرد. [[فرزند]] [[میرزا]] [[محمد باقر]]، [[میرزا]] [[موسی]] از [[علما]] و [[مراجع]] شیخیه، کتابی بهنام احقاق الحق و ابطال الباطل دارد که پس از این [[تاریخ]]، او و خاندانش به احقاقی مشهور شدند<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>. | ##'''[[خاندان]] احقاقی''': بزرگ این [[خاندان]]، [[میرزا]] [[محمد باقر]] اسکویی است که پس از درگذشت [[سید]] کاظم [[جانشینی]] او را ادعا کرد. [[فرزند]] [[میرزا]] [[محمد باقر]]، [[میرزا]] [[موسی]] از [[علما]] و [[مراجع]] شیخیه، کتابی بهنام احقاق الحق و ابطال الباطل دارد که پس از این [[تاریخ]]، او و خاندانش به احقاقی مشهور شدند<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>. | ||
# شیخیه [[باقریه]]: به [[پیروان]] [[میرزا]] [[محمد باقر]] خندقآبادی دُرچهای گفته میشود که بعداً به [[میرزا]] [[باقر]] [[همدانی]] معروف شد. وی [[نماینده]] حاج [[محمد]] کریمخان در [[همدان]] بود و پس از وی، [[جانشینی]] او را ادعا کرد و سلسله [[باقریه]] را در [[همدان]] تأسیس کرد<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>. | #'''شیخیه [[باقریه]]''': به [[پیروان]] [[میرزا]] [[محمد باقر]] خندقآبادی دُرچهای گفته میشود که بعداً به [[میرزا]] [[باقر]] [[همدانی]] معروف شد. وی [[نماینده]] حاج [[محمد]] کریمخان در [[همدان]] بود و پس از وی، [[جانشینی]] او را ادعا کرد و سلسله [[باقریه]] را در [[همدان]] تأسیس کرد<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۳۱۶-۳۱۷.</ref>. | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||