جنگ بدر در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

*[[بدر]] نام سه [[غزوه]] در [[صدر اسلام]] است:[[بدر]] اولی یا [[غزوه]] سَفَوان، [[بدر]] کبری یا [[بدر]] القتال و [[بدر]] الموعد؛ ولی اگر به صورت مطلق به کار رود، مورد دوم منظور است. [[غزوه بدر]]، نخستین و مهم‌ترین [[جنگ]] میان [[مسلمانان]] و [[کافران]] [[قریش]] است که [[خداوند]] در [[قرآن]] از آن نام برده:{{متن قرآن|وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ}}<ref>«و بی‌گمان خداوند در «بدر» شما را با آنکه ناتوان بودید یاری کرد پس، از خداوند پروا کنید، باشد که سپاس گزارید» سوره آل عمران، آیه۱۲۳.</ref> و با عنایتی خاص آن را به طور گسترده در سوره‌هایی مانند [[انفال]] و [[آل عمران]] آورده و نکاتی را درباره آن بیان کرده که کمتر مورد توجه [[مؤرخان]] قرار گرفته است. [[ابن‌اسحاق]] و [[واقدی]] نیز [[آیات]] مربوط به [[جنگ بدر]] را که بیشتر در [[سوره انفال]] است، آورده و به [[تفسیر]] آنها پرداخته‌اند<ref>السیرة النبویه، ج ۲، ص ۳۲۲ - ۳۳۳؛ المغازی، ج ۱، ص ۱۳۱ - ۱۳۸.</ref>. [[قرآن]] روز [[بدر]] را {{متن قرآن| يَوْمَ الْفُرْقَانِ}}<ref>سوره انفال، آیه:۴۱.</ref> یعنی روز جدایی [[حق]] از [[باطل]] نامیده<ref>السیر والمغازی، ص ۱۳۰.</ref> و آن را آیتی برای [[مردم]] دانسته است: {{متن قرآن|قَدْ كَانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتَا فِئَةٌ تُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأُخْرَى كَافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَاللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشَاءُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصَارِ}}<ref>«به راستی شما را در کار دو گروهی که (در «بدر») با هم رو به رو شدند، نشانه‌ای (برای پند گیری) بود: گروهی برای خداوند جنگ می‌کردند و (گروه) دیگری کافر بودند که آنها را  دو چندان خود به چشم می‌دیدند (و می‌هراسیدند) و خداوند هر کسی را بخواهد با یاوری خویش پش» سوره آل عمران، آیه۱۳.</ref><ref>تفسیر ابن‌کثیر، ج ۱، ص ۳۵۸.</ref>. [[خداوند]] در این [[جنگ]] به وضوح [[وعده]] [[پیروزی]] [[دین]] خود بر [[مشرکان]] و [[قطع]] ریشه [[کافران]] را به رسولش‌داده است: {{متن قرآن|وَإِذْ يَعِدُكُمُ اللَّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّهَا لَكُمْ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذَاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَيُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَيَقْطَعَ دَابِرَ الْكَافِرِينَ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که خداوند به شما وعده می‌فرمود که (پیروزی بر) یکی از دو دسته از آن شما باشد و شما دوست می‌داشتید که آن دسته بی‌جنگ‌افزار  از آن شما گردد اما خداوند می‌خواست که حقّ را با کلمات خویش تحقّق بخشد و ریشه کافران را بر کند» سوره انفال، آیه۷.</ref> منطقه [[بدر]] جایگاهی برای گردهمایی [[اعراب]] به شمار می‌رفت و بازار آن هر سال از آغاز [[ماه]] ذیقعده به مدت ۸ روز بر پا می‌شد. هم اکنون منطقه [[بدر]] به شهری در ۱۵۵ کیلومتری [[مدینه]] تبدیل شده که فاصله‌ای در حدود ۳۱۰ کیلومتر با [[مکه]] و حدود ۴۵ کیلومتر با ساحل دریای سرخ دارد<ref>دولت رسول خدا، ص ۲۱۲.</ref>.

*یکی از [[غزوات]] تحمیلی بر [[پیامبر]] [[غزوه بدر]] است. آن گونه که از [[آیات]] مربوط به این [[غزوه]] استفاده می‌شود و [[آیات]] آن در سوره [[آل عمران]] و [[انفال]] ذکر شده و شرایط و [[موقعیت]] این [[غزوه]] توصیف شده است، مثلا فرموده{{متن قرآن|وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ}}<ref>«و بی‌گمان خداوند در «بدر» شما را با آنکه ناتوان بودید یاری کرد پس، از خداوند پروا کنید، باشد که سپاس گزارید» سوره آل عمران، آیه ۱۲۳.</ref>.[[آیه شریفه]] در [[مقام]] این است تا شاهدی باشد سزاوار نبود که از شما [[مؤمنین]] آثار فشل مشاهده شود، با اینکه ولی شما [[خدا]] است، و با اینکه [[خدا]] شما را که در بدر ذلیل بودید [[یاری]] فرمود. یا در جایی دیگر می‌فرماید:" {{متن قرآن|إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَلَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که به مؤمنان می‌گفتی: آیا بسنده‌تان نیست که خداوند با سه هزار فرشته فرو فرستاده (از سوی خود) شما را یاری رساند؟» سوره آل عمران، آیه ۱۲۴.</ref>

*در [[تاریخ]] [[نقل]] شده، که [[حضرت]] مطلع شد که [[ابوسفیان]] در حال انتقال اموالی از [[شام]] است، در حالی که [[اموال]] بسیار از [[مسلمانان]] را [[غارت]] کرده بود و از طرفی در خود [[مکه]] در تدارک [[جنگی]] با [[مسلمانان]] است در این [[موقعیت]] فرصتی برای ضربه زدن و پیشدستی برای جلوگیری از ضربه آنان بود. در این جا [[وحی]] رسید: [[حضرت]] [[خداوند]] تو را به [[حق]] از خانه و جایگاهت در [[مدینه]] بیرون فرستاد، در حالی که بعضی از [[مؤمنان]] کراهت داشتند: {{متن قرآن|كَمَا أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقًا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكَارِهُونَ}}<ref>«چنان که پروردگارت تو را از خانه‌ات به درستی بیرون آورد با آنکه بی‌گمان دسته‌ای از مؤمنان ناخرسند بودند» سوره انفال، آیه ۵.</ref>. این گروه ظاهربین و کم حوصله در مسیر راه به سوی بدر مرتبا با تو مجادله و [[گفتگو]] در این [[فرمان]] [[حق]] داشتند، و با این که این واقعیت را دریافته بودند» که این [[فرمان]] خداست، ولی باز دست از [[اعتراض]] خویش برنمی‌داشتند: {{متن قرآن|يُجَادِلُونَكَ فِي الْحَقِّ بَعْدَمَا تَبَيَّنَ}}<ref>«با تو درباره حقّ پس از آشکار شدن آن چالش می‌ورزیدند  گویی آنان را به سوی مرگ می‌رانند و آنان می‌نگرند» سوره انفال، آیه ۶.</ref>.