پرش به محتوا

صراط مستقیم: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۷۷: خط ۷۷:
#'''تجسّم راه روشن:''' دستۀ سوم، روایاتی است که [[اهل بیت]]{{عم}} را، راه روشن و [[صراط مستقیم]] نامیده‌اند؛ مانند روایتی که در آن، [[پیامبر]]{{صل}} خطاب به [[امام علی|امیر مؤمنان]]{{ع}} می‌فرماید: "تو راه روشنی و تو، راه [[راستی]]"<ref>{{عربی|"أَنْتَ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ، وَ أَنْتَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ"}}؛ صدوق، ۱۴۱۷ق، ص۳۸۳؛ الطبری، ص۵۴؛ حسکانی، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص ۷۶.</ref>. همچنین در [[زیارت جامعه]] مروی از [[امام هادی]]{{ع}} در توصیف [[اهل بیت]]{{عم}} آمده: "شما راست‌ترین راه هستید"<ref>{{عربی|"أَنْتُمُ الصِّرَاطُ الْأَقْوَمُ"}}؛ شیخ طوسی، ۱۴۰۱ق، ج۶، ص۹۷؛ صدوق، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص ۶۱۳.</ref> و نیز در [[روایت]] دیگر از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] شده: "آنان، راه راست هستند. آنان، راه استوارند"<ref>{{عربی|"هُمُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ، هُمُ السَّبِيلُ الْأَقْوَمُ"}}؛ حلّی، ۱۴۱۳ق، ص۳۱۹؛ فرات کوفی، ۱۴۱۰ق.</ref> در این گونه [[روایات]]، [[اهل بیت]]{{عم}} به [[دلیل]] این که تجسّم راه روشن [[هدایت]] و الگوی [[عینی]] برنامه‌های مترقی [[اسلام]] هستند، راه راست و طریق واضح نامیده شده‌اند.
#'''تجسّم راه روشن:''' دستۀ سوم، روایاتی است که [[اهل بیت]]{{عم}} را، راه روشن و [[صراط مستقیم]] نامیده‌اند؛ مانند روایتی که در آن، [[پیامبر]]{{صل}} خطاب به [[امام علی|امیر مؤمنان]]{{ع}} می‌فرماید: "تو راه روشنی و تو، راه [[راستی]]"<ref>{{عربی|"أَنْتَ الطَّرِيقُ الْوَاضِحُ، وَ أَنْتَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ"}}؛ صدوق، ۱۴۱۷ق، ص۳۸۳؛ الطبری، ص۵۴؛ حسکانی، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص ۷۶.</ref>. همچنین در [[زیارت جامعه]] مروی از [[امام هادی]]{{ع}} در توصیف [[اهل بیت]]{{عم}} آمده: "شما راست‌ترین راه هستید"<ref>{{عربی|"أَنْتُمُ الصِّرَاطُ الْأَقْوَمُ"}}؛ شیخ طوسی، ۱۴۰۱ق، ج۶، ص۹۷؛ صدوق، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص ۶۱۳.</ref> و نیز در [[روایت]] دیگر از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] شده: "آنان، راه راست هستند. آنان، راه استوارند"<ref>{{عربی|"هُمُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ، هُمُ السَّبِيلُ الْأَقْوَمُ"}}؛ حلّی، ۱۴۱۳ق، ص۳۱۹؛ فرات کوفی، ۱۴۱۰ق.</ref> در این گونه [[روایات]]، [[اهل بیت]]{{عم}} به [[دلیل]] این که تجسّم راه روشن [[هدایت]] و الگوی [[عینی]] برنامه‌های مترقی [[اسلام]] هستند، راه راست و طریق واضح نامیده شده‌اند.
#'''توصیه به [[انتخاب]] راه روشن:''' دستۀ چهارم، روایاتی است که به [[مسلمانان]] توصیه می‌کنند در [[زندگی]]، راه روشنی را که [[خداوند سبحان]] به آنها ارائه کرده است، [[انتخاب]] کنند؛ مانند آنچه در [[نهج البلاغه]] آمده: "[[رحمت خدا]] بر مردی که راه [[آشکار]]، در پیش گرفت و در مسیری روشن، حرکت کرد"<ref>{{متن حدیث|رَحِمَ اللَّهُ امْرَأ رَكِبَ الطَّرِيقَةَ الْغَرَّاءَ وَ لَزِمَ الْمَحَجَّةَ الْبَيْضَاء}}؛ سیّد رضی، ۱۳۹۵ق، الخطبة ۷۶.</ref>.
#'''توصیه به [[انتخاب]] راه روشن:''' دستۀ چهارم، روایاتی است که به [[مسلمانان]] توصیه می‌کنند در [[زندگی]]، راه روشنی را که [[خداوند سبحان]] به آنها ارائه کرده است، [[انتخاب]] کنند؛ مانند آنچه در [[نهج البلاغه]] آمده: "[[رحمت خدا]] بر مردی که راه [[آشکار]]، در پیش گرفت و در مسیری روشن، حرکت کرد"<ref>{{متن حدیث|رَحِمَ اللَّهُ امْرَأ رَكِبَ الطَّرِيقَةَ الْغَرَّاءَ وَ لَزِمَ الْمَحَجَّةَ الْبَيْضَاء}}؛ سیّد رضی، ۱۳۹۵ق، الخطبة ۷۶.</ref>.
#'''فواید [[انتخاب]] راه روشن و خطر [[انحراف]] از آن:''' دستۀ پنجم از [[روایات]]، آثار و [[برکات]] [[انتخاب]] راه روشن را بیان کرده‌اند و نسبت به خطر [[انحراف]] از آن، هشدار داده‌اند. از [[امام علی]]{{ع}} در این باره [[نقل]] شده که فرمود: "ای [[مردم]]! هر کس راه روشن را بپیماید، به [[آب]] می‌رسد ([[هدایت]] می‌یابد)، و هر کس بر خلاف آن ره سپارَد، در بیابان [[[گمراهی]]] می‌افتد"<ref>{{متن حدیث|أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ سَلَكَ الطَّرِيقَ الْوَاضِحَ وَرَدَ الْمَاءَ، وَ مَنْ خَالَفَ وَقَعَ فِي التِّيهِ}}؛ سیّد رضی، ۱۳۹۵ق، خطبة ۲۰۱؛ ابراهیم بن محمد ثقفی، ۱۳۹۵ق، ج۲، ص ۵۸۴؛ مجلسی، ۱۴۰۳ق، ج ۷۰، ص۱۰۷.</ref> این سخن، اشاره به این معناست که هر کس در [[زندگی]]، راه روشنی را که [[انبیای الهی]] ارائه کرده‌اند، [[انتخاب]] کند، به مقصد می‌رسد و کامیاب می‌گردد، و اگر کسی راه دیگری را در پیش گیرد، در بیابان [[افکار]] و [[عقاید]] [[باطل]] و [[منحرف]]، سرگردان خواهد شد. و نیز خطاب به [[کمیل]] می‌فرماید: "ای [[کمیل]]! [[[ایمان]]،] [[استوار]] و عاریتی دارد. پس هشدار که از عاریت‌داران نباشی.[[ایمان]]، آن گاه [[استوار]] می‌شود که پیوسته، راه روشن را بپویی؛ راهی که تو را به کژی نکشانَد و از راهت به در [[نبرد]]"<ref>{{متن حدیث|يَا كُمَيْلُ! إِنَّهُ مُسْتَقَرٌّ وَ مُسْتَوْدَعٌ، فَاحْذَرْ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْمُسْتَوْدَعِينَ، وَ إِنَّمَا يَسْتَحِقُّ أَنْ يَكُونَ مُسْتَقَرّاً إِذَا لَزِمْتَ الْجَادَّةَ الْوَاضِحَةَ الَّتِي لَا تُخْرِجُكَ إِلَى عِوَجٍ وَ لَا تُزِيلُكَ عَنْ مَنْهَجٍ}}؛ ابن شعبه الحرّانی، ۱۴۱۶ق، ص۱۷۴، ۱۳۸۳، ص۲۸؛ مجلسی، ۱۴۰۳ق، ج۷۷، ص ۲۷۲.</ref>. مفاد این [[کلام]] [[نورانی]]، این است که شرط [[پایداری]] [[ایمان]]، حرکت در راه روشنی است که [[اهل بیت]]{{عم}} ارائه کرده‌اند و [[انحراف]] از این راه، خطر ناپایداری [[ایمان]] را در پی خواهد داشت. و در سخنی دیگر از ایشان آمده: "خدایتان [[رحمت]] کند، بر طبق نشانه‌هایی [[آشکار]]، عمل کنید؛ زیرا که راه روشن است و شما را به سرای [[سلامت]]، فرا می‌خواند"<ref>{{متن حدیث|اعْمَلُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ عَلَى أَعْلَامٍ بَيِّنَةٍ؛ فَالطَّرِيقُ نَهْجٌ يَدْعُوا إِلى‏ دارِ السَّلامِ}}؛ محمدی ری شهری، ۱۳۸۵ش، ج۱۱، ص۱۹۵.</ref> بر پایه این سخن، [[انتخاب]] راه روشن [[زندگی]]، [[انسان]] را به سرای [[سلامت]] مطلق -که همان [[بهشت]] جاوید است- می‌رساند و [[انحراف]] از این راه، موجب وارد شدن به [[دوزخ]] می‌گردد.
#'''فواید [[انتخاب]] راه روشن و خطر [[انحراف]] از آن:''' دستۀ پنجم از [[روایات]]، آثار و [[برکات]] [[انتخاب]] راه روشن را بیان کرده‌اند و نسبت به خطر [[انحراف]] از آن، هشدار داده‌اند. از [[امام علی]]{{ع}} در این باره [[نقل]] شده که فرمود: "ای [[مردم]]! هر کس راه روشن را بپیماید، به [[آب]] می‌رسد ([[هدایت]] می‌یابد)، و هر کس بر خلاف آن ره سپارَد، در بیابان [[گمراهی]] می‌افتد"<ref>{{متن حدیث|أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ سَلَكَ الطَّرِيقَ الْوَاضِحَ وَرَدَ الْمَاءَ، وَ مَنْ خَالَفَ وَقَعَ فِي التِّيهِ}}؛ سیّد رضی، ۱۳۹۵ق، خطبة ۲۰۱؛ ابراهیم بن محمد ثقفی، ۱۳۹۵ق، ج۲، ص ۵۸۴؛ مجلسی، ۱۴۰۳ق، ج ۷۰، ص۱۰۷.</ref> این سخن، اشاره به این معناست که هر کس در [[زندگی]]، راه روشنی را که [[انبیای الهی]] ارائه کرده‌اند، [[انتخاب]] کند، به مقصد می‌رسد و کامیاب می‌گردد، و اگر کسی راه دیگری را در پیش گیرد، در بیابان [[افکار]] و [[عقاید]] [[باطل]] و [[منحرف]]، سرگردان خواهد شد. و نیز خطاب به [[کمیل]] می‌فرماید: "ای [[کمیل]]! [[ایمان]]، [[استوار]] و عاریتی دارد. پس هشدار که از عاریت‌داران نباشی.[[ایمان]]، آن گاه [[استوار]] می‌شود که پیوسته، راه روشن را بپویی؛ راهی که تو را به کژی نکشانَد و از راهت به در [[نبرد]]"<ref>{{متن حدیث|يَا كُمَيْلُ! إِنَّهُ مُسْتَقَرٌّ وَ مُسْتَوْدَعٌ، فَاحْذَرْ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْمُسْتَوْدَعِينَ، وَ إِنَّمَا يَسْتَحِقُّ أَنْ يَكُونَ مُسْتَقَرّاً إِذَا لَزِمْتَ الْجَادَّةَ الْوَاضِحَةَ الَّتِي لَا تُخْرِجُكَ إِلَى عِوَجٍ وَ لَا تُزِيلُكَ عَنْ مَنْهَجٍ}}؛ ابن شعبه الحرّانی، ۱۴۱۶ق، ص۱۷۴، ۱۳۸۳، ص۲۸؛ مجلسی، ۱۴۰۳ق، ج۷۷، ص ۲۷۲.</ref>. مفاد این [[کلام]] [[نورانی]]، این است که شرط [[پایداری]] [[ایمان]]، حرکت در راه روشنی است که [[اهل بیت]]{{عم}} ارائه کرده‌اند و [[انحراف]] از این راه، خطر ناپایداری [[ایمان]] را در پی خواهد داشت. و در سخنی دیگر از ایشان آمده: "خدایتان [[رحمت]] کند، بر طبق نشانه‌هایی [[آشکار]]، عمل کنید؛ زیرا که راه روشن است و شما را به سرای [[سلامت]]، فرا می‌خواند"<ref>{{متن حدیث|اعْمَلُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ عَلَى أَعْلَامٍ بَيِّنَةٍ؛ فَالطَّرِيقُ نَهْجٌ يَدْعُوا إِلى‏ دارِ السَّلامِ}}؛ محمدی ری شهری، ۱۳۸۵ش، ج۱۱، ص۱۹۵.</ref> بر پایه این سخن، [[انتخاب]] راه روشن [[زندگی]]، [[انسان]] را به سرای [[سلامت]] مطلق -که همان [[بهشت]] جاوید است- می‌رساند و [[انحراف]] از این راه، موجب وارد شدن به [[دوزخ]] می‌گردد.
*'''مقدمۀ تشخیص راه روشن:''' آخرین نکته این که وضوح و روشنی [[صراط مستقیم]]، بدین معنا نیست که همه کس می‌تواند آن را تشخیص دهد. بر اساس مفاد شماری از [[آیات قرآن]] و [[روایات]] [[اهل بیت]]{{عم}}، تشخیص [[صراط مستقیم]]، [[نیازمند]] تحقّق دو مقدمه است:
*'''مقدمۀ تشخیص راه روشن:''' آخرین نکته این که وضوح و روشنی [[صراط مستقیم]]، بدین معنا نیست که همه کس می‌تواند آن را تشخیص دهد. بر اساس مفاد شماری از [[آیات قرآن]] و [[روایات]] [[اهل بیت]]{{عم}}، تشخیص [[صراط مستقیم]]، [[نیازمند]] تحقّق دو مقدمه است:
# زدودن حجاب‌های [[معرفت]] (...)
# زدودن حجاب‌های [[معرفت]] (...)
۱۱۵٬۳۰۶

ویرایش