حضور قلب در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

حضور قلب در حدیث (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۴۰

۴ بایت حذف‌شده ، ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۰

جز

جایگزینی متن - 'ماه' به 'ماه'

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۹۹۹

ویرایش

@@ خط ۱۴: / خط ۱۴: @@
 #[[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[خداوند]] -عزّوجلَّ! - به [[موسی]]{{ع}} [[وحی]] فرمود: ای [[موسی]]! به واسطه زیادی [[مال]] شادمان نشو، و یاد مرا در هیچ حالتی از دست مگذار، چرا که زیادی [[مال]] [[گناهان]] را به [[فراموشی]] می‌سپارد، و ترک یاد من قلب‌ها را سخت می‌سازد" <ref>{{متن حدیث|عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِيهِ عَنْ أَبِيهِ{{ع}} قَالَ: أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى مُوسَى{{ع}} يَا مُوسَى لَا تَفْرَحْ بِكَثْرَةِ الْمَالِ وَ لَا تَدَعْ ذِكْرِي عَلَى كُلِّ حَالٍ فَإِنَّ كَثْرَةَ الْمَالِ تُنْسِي الذُّنُوبَ وَ إِنَّ تَرْكَ ذِكْرِي يُقْسِي الْقُلُوبَ‌}}؛ بحارالأنوار، ج۶۷، ص۵۵.</ref>؛
 #[[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[اعراب]] [[قلوب]] بر چهار نوع است: رفع و [[فتح]] و خفض و [[وقف]]. حالت رفع [[قلوب]]، در صورتی است که در ذکر و [[یاد خدا]] باشد؛ حالت [[فتح]]، در موردی است که از [[پروردگار]] خود [[راضی]] باشد؛ حالت خفض، در حالی است که به غیر [[خدا]] متوجّه و مشغول باشد؛ حالت [[وقف]] آن، وقتی است که از خدای خود غافل باشد. آیا نمی‌بینی که چون [[انسان]] در [[یاد خدا]] بوده و او را از روی [[خلوص]] [[نیّت]] و [[محبّت]] [[تجلیل]] و [[تعظیم]] کند، چگونه حجاب‌ها و موانعی که در میان او و [[خدا]] بود برطرف شده، و [[قلب]] به سوی [[خدا]] مرتفع و متوجّه گردد؟؛ و چون در مقابل [[قضا]] و حُکم [[خدا]] [[راضی]] و [[تسلیم]] گشت چگونه [[قلب]] [[انسان]] منفتح و باز شده و حالت [[سرور]] و [[آرامش]] و [[اطمینان]] پیدا می‌کند؟، و هنگامی که [[انسان]] مشغول [[امور دنیوی]] و متوجّه به شهوات و زخارف [[دنیا]] شد، می‌بینی که چگونه در مقابل ذکر [[خدا]] و [[آیات]] او محجوب و منخفض و تاریک است، مانند اطاقی که مخروبه و خالی بوده و اثری از اُنس و [[عمران]] و سکنی در آن نباشد؛ و چون [[انسان]] از [[یاد خدا]] [[غفلت]] ورزید چگونه می‌یابی آن را که متوقف و سرپوشیده و ظلمانی گشته و اثری از [[انوار]] [[عظمت]] و جلال در آن پیدا نمی‌شود؟. و امّا [[علائم]] رفع و [[فتح]] و خفض و [[وقف]] [[قلب]]: پس علامت رفع سه چیز است: موافقت کردن با [[فرمان]] و خواست [[پروردگار]]، ظاهر نشدن خلاف، و پیوسته [[اشتیاق]] لقاء و حضور داشتن. و علامت [[فتح]] نیز سه چیز است: [[توکّل]] به خداکردن، به درستی و [[راستی]] قدم برداشتن، به [[حکومت]] و نفوذ و [[حکم]] [[پروردگار]] [[یقین]] داشتن. و علامت خفض نیز سه چیز است: [[خودبینی]]، [[خودنمایی]]، حریص شدن به [[زندگی]] [[دنیا]]. و علامت [[وقف]] نیز سه چیز است: از بین رفتن حلاوت [[عبادت]]، تلخ نشدن [[معصیت]]، فرق نگذاشتن میان [[حلال و حرام]]" <ref>{{متن حدیث|قَالَ الصَّادِقُ{{ع}} إِعْرَابُ الْقُلُوبِ عَلَى أَرْبَعَةِ أَنْوَاعٍ رَفْعٍ وَ فَتْحٍ وَ خَفْضٍ وَ وَقْفٍ فَرَفْعُ الْقَلْبِ فِي ذِكْرِ اللَّهِ وَ فَتْحُ الْقَلْبِ فِي الرِّضَا عَنِ اللَّهِ وَ خَفْضُ الْقَلْبِ فِي الِاشْتِغَالِ بِغَيْرِ اللَّهِ وَ وَقْفُ الْقَلْبِ فِي الْغَفْلَةِ عَنِ اللَّهِ أَ لَا تَرَى أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا ذَكَرَ اللَّهَ بِالتَّعْظِيمِ خَالِصاً ارْتَفَعَ كُلُّ حِجَابٍ كَانَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ مِنْ قَبْلِ ذَلِكَ وَ إِذَا انْقَادَ الْقَلْبُ لِمَوْرِدِ قَضَاءِ اللَّهِ بِشَرْطِ الرِّضَا عَنْهُ كَيْفَ يَنْفَتِحُ الْقَلْبُ بِالسُّرُورِ وَ الرُّوحِ وَ الرَّاحَةِ وَ إِذَا اشْتَغَلَ قَلْبُهُ بِشَيْ‌ءٍ مِنْ أَسْبَابِ الدُّنْيَا كَيْفَ تَجِدُهُ إِذَا ذَكَرَ اللَّهَ بَعْدَ ذَلِكَ وَ آيَاتِهِ مُنْخَفِضاً مُظْلِماً كَبَيْتٍ خَرَابٍ خاويا [خَاوٍ] وَ لَيْسَ فِيهِ الْعِمَارَةُ وَ لَا مُونِسٌ وَ إِذَا غَفَلَ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ كَيْفَ تَرَاهُ بَعْدَ ذَلِكَ مَوْقُوفاً مَحْجُوباً قَدْ قَسِيَ وَ أَظْلَمَ مُنْذُ فَارَقَ نُورَ التَّعْظِيمِ فَعَلَامَةُ الرَّفْعِ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ وُجُودُ الْمُوَافَقَةِ وَ فَقْدُ الْمُخَالَفَةِ وَ دَوَامُ الشَّوْقِ وَ عَلَامَةُ الْفَتْحِ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ التَّوَكُّلُ وَ الصِّدْقُ وَ الْيَقِينُ وَ عَلَامَةُ الْخَفْضِ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ الْعُجْبُ وَ الرِّيَاءُ وَ الْحِرْصُ وَ عَلَامَةُ الْوَقْفِ ثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ زَوَالُ حَلَاوَةِ الطَّاعَةِ وَ عَدَمُ مَرَارَةِ الْمَعْصِيَةِ وَ الْتِبَاسُ الْعِلْمِ الْحَلَالِ بِالْحَرَامِ‌}}بحارالأنوار، ج۶۷، ص۵۵.</ref>؛
-#[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: "[[حضرت داود]] به [[مناجات]] با [[خدا]] پرداخت و گفت: پروردگارا! هر [[پادشاهی]] را خزانه‌ای است، [[خزانه]] تو کجاست؟ [[خداوند]] به جلَّ جلاله! - نیز به او [[وحی]] فرمود: مرا خزانه‌ای است که از [[عرش]] بزرگ‌تر و از کرسی وسیع‌تر و از [[بهشت]] پاکیزه‌تر و از [[ملکوت]] پر تزیین‌تر است، [[زمین]] آن [[معرفت]]، و [[آسمان]] آن [[ایمان]]، و [[خورشید]] آن [[شوق]]، و [[ماه]] آن [[محبّت]]، و [[ستارگان]] آن [[اندیشه‌ها]]، و ابرهای آن [[عقل]]، و باران‌های آن [[رحمت]]، و میوه‌های آن [[اطاعت]]، و ثمره‌های آن [[حکمت]] است. و آن [[خزانه]] مرا چهار در است: [[علم]] و [[حلم]] و [[صبر]] و [[رضا]]. بدان که آن [[خزانه]] [[قلب]] است" <ref>{{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} نَاجَى دَاوُدُ رَبَّهُ فَقَالَ إِلَهِي لِكُلِّ مَلَكٍ خِزَانَةٌ فَأَيْنَ خِزَانَتُكَ قَالَ جَلَّ جَلَالُهُ لِي خِزَانَةٌ أَعْظَمُ مِنَ الْعَرْشِ وَ أَوْسَعُ مِنَ الْكُرْسِيِّ وَ أَطْيَبُ مِنَ الْجَنَّةِ وَ أَزْيَنُ مِنَ الْمَلَكُوتِ أَرْضُهَا الْمَعْرِفَةُ وَ سَمَاؤُهَا الْإِيمَانُ وَ شَمْسُهَا الشَّوْقُ وَ قَمَرُهَا الْمَحَبَّةُ وَ نُجُومُهَا الْخَوَاطِرُ وَ سَحَابُهَا الْعَقْلُ وَ مَطَرُهَا الرَّحْمَةُ وَ أَثْمَارُهَا الطَّاعَةُ وَ ثَمَرُهَا الْحِكْمَةُ وَ لَهَا أَرْبَعَةُ أَبْوَابٍ الْعِلْمُ وَ الْحِلْمُ وَ الصَّبْرُ وَ الرِّضَا أَلَا وَ هِيَ الْقَلْبُ}}؛ بحارالأنوار، ج۶۷، ص۵۹.</ref>؛
+#[[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمودند: "[[حضرت داود]] به [[مناجات]] با [[خدا]] پرداخت و گفت: پروردگارا! هر [[پادشاهی]] را خزانه‌ای است، [[خزانه]] تو کجاست؟ [[خداوند]] به جلَّ جلاله! - نیز به او [[وحی]] فرمود: مرا خزانه‌ای است که از [[عرش]] بزرگ‌تر و از کرسی وسیع‌تر و از [[بهشت]] پاکیزه‌تر و از [[ملکوت]] پر تزیین‌تر است، [[زمین]] آن [[معرفت]]، و [[آسمان]] آن [[ایمان]]، و [[خورشید]] آن [[شوق]]، و ماه آن [[محبّت]]، و [[ستارگان]] آن [[اندیشه‌ها]]، و ابرهای آن [[عقل]]، و باران‌های آن [[رحمت]]، و میوه‌های آن [[اطاعت]]، و ثمره‌های آن [[حکمت]] است. و آن [[خزانه]] مرا چهار در است: [[علم]] و [[حلم]] و [[صبر]] و [[رضا]]. بدان که آن [[خزانه]] [[قلب]] است" <ref>{{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} نَاجَى دَاوُدُ رَبَّهُ فَقَالَ إِلَهِي لِكُلِّ مَلَكٍ خِزَانَةٌ فَأَيْنَ خِزَانَتُكَ قَالَ جَلَّ جَلَالُهُ لِي خِزَانَةٌ أَعْظَمُ مِنَ الْعَرْشِ وَ أَوْسَعُ مِنَ الْكُرْسِيِّ وَ أَطْيَبُ مِنَ الْجَنَّةِ وَ أَزْيَنُ مِنَ الْمَلَكُوتِ أَرْضُهَا الْمَعْرِفَةُ وَ سَمَاؤُهَا الْإِيمَانُ وَ شَمْسُهَا الشَّوْقُ وَ قَمَرُهَا الْمَحَبَّةُ وَ نُجُومُهَا الْخَوَاطِرُ وَ سَحَابُهَا الْعَقْلُ وَ مَطَرُهَا الرَّحْمَةُ وَ أَثْمَارُهَا الطَّاعَةُ وَ ثَمَرُهَا الْحِكْمَةُ وَ لَهَا أَرْبَعَةُ أَبْوَابٍ الْعِلْمُ وَ الْحِلْمُ وَ الصَّبْرُ وَ الرِّضَا أَلَا وَ هِيَ الْقَلْبُ}}؛ بحارالأنوار، ج۶۷، ص۵۹.</ref>؛
 #[[سفیان بن عیینه]] گوید: از [[امام صادق]]{{ع}} درباره [[آیه شریفه]]: {{متن حدیث|عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ: سَأَلْتُ الصَّادِقَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ}}<ref>«جز آن کس که دلی بی‌آلایش نزد خداوند آورد» سوره شعراء، آیه ۸۹.</ref> سؤال کردم. آن [[حضرت]] فرمودند: سلیم قلبی است که [[پروردگار]] خود را [[ملاقات]] می‌کند در حالی که در آن کسی جز او نیست" <ref>{{متن حدیث|عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ: سَأَلْتُ الصَّادِقَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ قَالَ السَّلِيمُ الَّذِي يَلْقَى رَبَّهُ وَ لَيْسَ فِيهِ أَحَدٌ سِوَاهُ}}؛ بحارالأنوار، ج۶۷، ص۵۹.</ref>؛
 #[[امام باقر]]{{ع}} در سفارششان به [[جابر بن یزید]] جُعفی فرمودند: "[[نرمی]] [[قلب]] را به واسطه زیادی [[یاد خدا]] در خلوت‌ها به‌دست آور، و [[نور]] [[قلب]] را به‌واسطه [[حزن]] و [[اندوه]] دائمی به سوی خود آور" <ref>{{متن حدیث|قَالَ الْبَاقِرُ(ع) فِي وَصِيَّتِهِ لِجَابِرِ بْنِ يَزِيدَ الْجُعْفِيِّ تَعَرَّضْ لِرِقَّةِ الْقَلْبِ بِكَثْرَةِ الذِّكْرِ فِي الْخَلَوَاتِ وَ اسْتَجْلِبْ نُورَ الْقَلْبِ بِدَوَامِ الْحُزْنِ}}؛ بحارالأنوار، ج۷۵، ص۱۶۴.</ref>؛