پرش به محتوا

محاسبه در اخلاق اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

(صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{ولایت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233)...» ایجاد کرد)
 
خط ۱۰: خط ۱۰:


==مقدمه==
==مقدمه==
پس از [[مراقبت]] در طول روز، وقت [[محاسبه]] فرا می‌رسد. [[انسان]] همان‌گونه که صبحگاهان [[نیازمند]] فرصتی است تا [[راستی]] و درست‌کاری را به خویش سفارش کند، شامگاهان نیز مجال می‌خواهد که کارهای روزانه‌اش را حساب‌رسی کند، تا اگر در طول روز شرط [[بندگی]] به جا آورده و از حدود [[جان]] خویش [[مراقبت]] کرده، [[خدا]] را شکد کنند و اگر دچار [[سستی]] و [[قصور]] شده و [[شیطان]] به [[جان]] او دست‌اندازی کرده، گناهی مرتکب شده، واجبی را ترک کرده یا در حین عمل از تکلیفی کاسته است با [[توبه]] و [[استغفار]] آن را جبران کند. [[رسول خدا]] می‌فرماید: "بر [[انسان]] عاقلی که [[اختیار]] خود را دارد و تحت [[سلطه]] دیگری نیست، لام است اوقات خویش را تقسیم کند. بخشی را به [[مناجات]] با [[پروردگار]] اختصاص دهد، در بخش دیگر نفس خود را حساب‌رسی کند"<ref>{{متن حدیث|عَلَى اَلْعَاقِلِ مَا لَمْ يَكُنْ مَغْلُوباً أَنْ تَكُونَ لَهُ سَاعَاتٌ سَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ وَ سَاعَةٌ يُحَاسِبُ فِيهَا نَفْسَهُ}}؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۳۷۸؛ سیوطی، الدر المنثور، ج۴، ص۱۸۹.</ref>.
*پس از [[مراقبت]] در طول روز، وقت [[محاسبه]] فرا می‌رسد. [[انسان]] همان‌گونه که صبحگاهان [[نیازمند]] فرصتی است تا [[راستی]] و درست‌کاری را به خویش سفارش کند، شامگاهان نیز مجال می‌خواهد که کارهای روزانه‌اش را حساب‌رسی کند، تا اگر در طول روز شرط [[بندگی]] به جا آورده و از حدود [[جان]] خویش [[مراقبت]] کرده، [[خدا]] را شکد کنند و اگر دچار [[سستی]] و [[قصور]] شده و [[شیطان]] به [[جان]] او دست‌اندازی کرده، گناهی مرتکب شده، واجبی را ترک کرده یا در حین عمل از تکلیفی کاسته است با [[توبه]] و [[استغفار]] آن را جبران کند. [[رسول خدا]] می‌فرماید: "بر [[انسان]] عاقلی که [[اختیار]] خود را دارد و تحت [[سلطه]] دیگری نیست، لام است اوقات خویش را تقسیم کند. بخشی را به [[مناجات]] با [[پروردگار]] اختصاص دهد، در بخش دیگر نفس خود را حساب‌رسی کند"<ref>{{متن حدیث|عَلَى اَلْعَاقِلِ مَا لَمْ يَكُنْ مَغْلُوباً أَنْ تَكُونَ لَهُ سَاعَاتٌ سَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ وَ سَاعَةٌ يُحَاسِبُ فِيهَا نَفْسَهُ}}؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۳۷۸؛ سیوطی، الدر المنثور، ج۴، ص۱۸۹.</ref>.
*[[محاسبه]] نفس، [[سنت]] [[پیشوایان دین]] است. [[امام کاظم]]{{ع}} فرمود: "از ما نیست کسی که هر روز خود را [[محاسبه]] نکند تا اگر عملی [[نیک]] انجام داده، از [[خدا]] زیادت بخواهد و اگر عملی بد مرتکب شده، طلب [[بخشش]] کرده، [[توبه]] نماید"<ref>{{متن حدیث|لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُحَاسِبْ نَفْسَهُ فِي كُلِّ يَوْمٍ فَإِنْ عَمِلَ حَسَناً اِسْتَزَادَ اَللَّهَ وَ إِنْ عَمِلَ سَيِّئاً اِسْتَغْفَرَ اَللَّهَ مِنْهُ وَ تَابَ إِلَيْهِ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۴۵۳؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۶، ص۹۵.</ref>.
*[[محاسبه]] نفس، [[سنت]] [[پیشوایان دین]] است. [[امام کاظم]]{{ع}} فرمود: "از ما نیست کسی که هر روز خود را [[محاسبه]] نکند تا اگر عملی [[نیک]] انجام داده، از [[خدا]] زیادت بخواهد و اگر عملی بد مرتکب شده، طلب [[بخشش]] کرده، [[توبه]] نماید"<ref>{{متن حدیث|لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُحَاسِبْ نَفْسَهُ فِي كُلِّ يَوْمٍ فَإِنْ عَمِلَ حَسَناً اِسْتَزَادَ اَللَّهَ وَ إِنْ عَمِلَ سَيِّئاً اِسْتَغْفَرَ اَللَّهَ مِنْهُ وَ تَابَ إِلَيْهِ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۲، ص۴۵۳؛ محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۶، ص۹۵.</ref>.
*فایده این [[محاسبه]] این است که [[انسان]] از کمبودها و زیان‌های خود باخبر می‌شود و در [[دنیا]] به فایده این [[محاسبه]] این است که [[انسان]] از کمبودها و زیان‌های خود باخبر می‌شود و در [[دنیا]] به جبران آنها میپردازد تا حساب [[روز قیامت]] بر او آسان شود. این نتیجه در صورتی به دست می‌آید که در [[حسابرسی]] نفس، دقیق و هوشیار باشیم؛ چون نفس سخت مکار است، اندکی [[مسامحه]] کافی است که او بتواند حقایق را برعکس نشان دهد، بر [[باطل]] [[لباس]] [[حق]] بپوشد و [[حق]] را [[باطل]] جلوه دهد و تمامی زحمت‌ها و تلاش‌ها را به هدر دهد. [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: "نفس خود را [[حسابرسی]] کنید، پیش از آنکه به خاطر آن شما را [[حسابرسی]] کنند، زیرا [[قیامت]] پنجاه ایستگاه دارد که هر یک هزار سال طول می‌کشد"<ref>{{متن حدیث|فَحَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا عَلَيْهَا فَإِنَّ لِلْقِيَامَةِ خَمْسِينَ مَوْقِفاً كُلُّ مَوْقِفٍ مِقْدَارُهُ أَلْفُ سَنَةٍ ثُمَّ تَلاَ «فِي يَوْمٍ كٰانَ مِقْدٰارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۸، ص۱۴۳.</ref>.
*فایده این [[محاسبه]] این است که [[انسان]] از کمبودها و زیان‌های خود باخبر می‌شود و در [[دنیا]] به فایده این [[محاسبه]] این است که [[انسان]] از کمبودها و زیان‌های خود باخبر می‌شود و در [[دنیا]] به جبران آنها میپردازد تا حساب [[روز قیامت]] بر او آسان شود. این نتیجه در صورتی به دست می‌آید که در [[حسابرسی]] نفس، دقیق و هوشیار باشیم؛ چون نفس سخت مکار است، اندکی [[مسامحه]] کافی است که او بتواند حقایق را برعکس نشان دهد، بر [[باطل]] [[لباس]] [[حق]] بپوشد و [[حق]] را [[باطل]] جلوه دهد و تمامی زحمت‌ها و تلاش‌ها را به هدر دهد. [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: "نفس خود را [[حسابرسی]] کنید، پیش از آنکه به خاطر آن شما را [[حسابرسی]] کنند، زیرا [[قیامت]] پنجاه ایستگاه دارد که هر یک هزار سال طول می‌کشد"<ref>{{متن حدیث|فَحَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا عَلَيْهَا فَإِنَّ لِلْقِيَامَةِ خَمْسِينَ مَوْقِفاً كُلُّ مَوْقِفٍ مِقْدَارُهُ أَلْفُ سَنَةٍ ثُمَّ تَلاَ «فِي يَوْمٍ كٰانَ مِقْدٰارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۸، ص۱۴۳.</ref>.
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش